Αγάπη, ευφυΐα και τρέλα, όλα αδιαχώριστα

Κανείς δεν μπορούσε να σου ραγίσει την καρδιά όπως η Σινέντ Ο’ Κόνορ. Ηταν αυτό το τραγούδι, φυσικά – το Nothing Compares 2 U. Και το βιντεοκλίπ με το μοναχικό δάκρυ που κυλούσε στο μάγουλό της. Ηταν η αιθέρια ομορφιά της· η αγγελική σκίνχεντ. Εκείνο όμως που σου ράγιζε περισσότερο την καρδιά ήταν η ταλαιπωρημένη ψυχή – η αγάπη, η ποίηση, η ευφυΐα, ο πόνος και η τρέλα, όλα ανακατεμένα και αδιαχώριστα.

Την τελευταία φορά που της πήρα συνέντευξη, το 2021, μου είπε ότι είχε περάσει σε ψυχιατρική κλινική το μεγαλύτερο κομμάτι των προηγούμενων έξι χρόνων. Αλλά η Σινέντ, που πέθανε την Παρασκευή σε ηλικία 56 χρόνων, δεν θα το αποκαλούσε ποτέ έτσι. «Εχω περάσει τον περισσότερο καιρό μου στο τρελάδικο. Ουσιαστικά ζω εκεί έξι χρόνια», μου είπε, πετώντας τις λέξεις με χαρά. Μόνο εκείνη μπορούσε να το αποκαλεί έτσι, μου τόνισε, όχι εγώ. «Μόνο εμείς μπορούμε να το αποκαλούμε τρελάδικο – οι ασθενείς».

Της πήρα συνέντευξη δύο φορές. Εκείνο που πάντα έπρεπε να αναρωτιέσαι είναι αν ήταν σε καλή κατάσταση, ώστε να της πάρεις συνέντευξη, ή αν υπήρχε κίνδυνος εκμετάλλευσης. Η απάντηση δεν ήταν ποτέ σαφής. Είχαμε και άλλες συνδέσεις. Ενας φίλος μου, ο Τζον, έβγαινε μαζί της όταν ήταν και οι δύο εικοσάχρονοι. Είχε μια αδυναμία στους Τζον. Πριν από λίγες εβδομάδες, άδειαζε το σπίτι του, ετοιμαζόταν να μετακομίσει και βρήκε μια φωτογραφία τους ως ζευγάρι. Ηταν τόσο νέα και ζωντανή. Η φωτογραφία έμοιαζε γεμάτη ελπίδα και αβεβαιότητα.

Συναντηθήκαμε πρώτη φορά στο Μπρέι, έξω από το Δουβλίνο, το 2010. Είχε γίνει ιερέας, το πρόσωπό της ήταν πιο στρογγυλό και φορούσε ένα τουίντ κοστούμι. Είχε τον αέρα βιομηχάνου των μέσων του 20ού αιώνα. Μιλούσαμε διότι ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ είχε μόλις ζητήσει συγγνώμη από τα θύματα δεκαετιών σεξουαλικής κακοποίησης από καθολικούς ιερείς στην Ιρλανδία.

Δεκαοκτώ χρόνια αφότου έσχισε μία φωτογραφία του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄ στο Saturday Night Live σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την κακοποίηση στην εκκλησία, είχε δικαιωθεί. Παρ’ όλα αυτά είχε ακόμα την πίστη της. Τη ρώτησα αν είχε χειροτονηθεί για να τη «σπάσει» στην καθολική ιεραρχία. «Οχι», μου είπε. «Δεν το έκανα για να προσβάλλω. Ηταν απλώς κάτι προσωπικό ανάμεσα σε εμένα και το Αγιο Πνεύμα». Την ημέρα εκείνη μου μίλησε για την κακοποίηση της μητέρας της – σωματική και σεξουαλική. Πάντα μιλούσε γι’ αυτό. Μου μίλησε επίσης για τη διάγνωσή της με διπολική διαταραχή και το πώς είχε βοηθήσει η φαρμακευτική αγωγή.

Το 2021, μιλήσαμε για ώρες, εν μέσω lockdown, μέσω Zoom. Είχε γράψει ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο με τίτλο «Remembering». Ηταν υπέροχο – αινιγματικές, ποιητικές, όμορφες προτάσεις σκορπισμένες ανάμεσα στα ερείπια της ζωής της. Συνέκρινε την Ιρλανδία στην οποία μεγάλωσε με το Ιράν: «μια θεοκρατία, ελαφρώς λιγότερο ισχυρή αλλά η ίδια κατάσταση». Η Σινέντ είχε προσηλυτιστεί στο Ισλάμ, είχε αλλάξει το όνομά της σε Σουχάντα Σαντακάτ, παρέμενε όμως βαριά καπνίστρια και αθυρόστομη. Ηταν αστεία, αν και είχε ζήσει τόση δυστυχία τα ενδιάμεσα χρόνια.

Ακόμα και στα πιο ζοφερά της, σε έκανε να γελάς. Μου θύμιζε τον Τζορτζ Μάικλ – απίστευτα ταλαντούχα, κατεστραμμένη, ξεκαρδιστική και τρομακτικά ευάλωτη. Οπως και ο Μάικλ, έτσι και εκείνη σπανίως έδινε συνεντεύξεις, αλλά όταν το έκανε πραγματικά μιλούσε. «Είμαι ΟΚ… δυνατή κα***λίτσα», μου έγραψε σε ένα από τα τελευταία της μηνύματα.