Η Παναγία της Πατησίων

Τώρα δα, με αφορμή τη φάση «Κιτσοπούλου», άρχισα να σκέφτομαι πόσες να ήταν άραγε οι φορές που στη μακραίωνη θεατρική μου ζωή έχω φύγει από τη μέση μιας παράστασης. Τις μετράω και μου βγαίνουν λιγότερες από τα δάχτυλα της μιας μου παλάμης, ανοιχτής προς τα μένα. Μετανιώνω; Ούτε κατά διάνοιαν. Ασφαλώς και θα μπορούσαν να ήταν πολύ περισσότερες, με φρέναρε όμως το συντηρητικόν του χαρακτήρος μου καθώς και οι φίλοι μου που, καλού κακού,  δημιουργούν κλοιό στα γύρω καθίσματα. «Θα μας κάνεις ρεζίλι»… Μ’ αυτόν τον τρόπο έμαθα τι θέλω και τι δεν θέλω από το θέατρο, σπούδασα θεάτρια, που λέει ο λόγος.

Κι αν ο Πατρίκ Μοντιανό, νήπιο ακόμα, μάθαινε το θέατρο στα ύποπτα κατοχικά στέκια της Πλας ντε Κλισύ, ακολουθώντας τη μαμά του που ήταν θεατρίνα του ελαφρού, εγώ ακολούθησα το ένστικτό μου χτενίζοντας τις ολόφωτες μεταπολιτευτικές θεατρικές πιάτσες της Πατησίων και της Ιπποκράτους, την ώρα που οι φίλοι μου εξαγνίζονταν στο Υπόγειο του Τέχνης και στην κεντρική του Εθνικού. Διότι εκείνα τα χρόνια δεν είχε ξεκινήσει ακόμη τους μαζικούς του εξορκισμούς ο Λευτέρης Βογιατζής, ας είναι αγιασμένο το χώμα που τον δέχτηκε.

Τα επιχειρήματά μου, αναιρούν το ένα το άλλο, κι έτσι δεν μπορώ να σας δώσω το απαύγασμα της σοφίας μου. Είναι τω όντι ανεύθυνο και επικίνδυνο να προτρέπεις κάποιον να μάθει από τα λάθη των άλλων. Εγώ πάντως (και ο Μοντιανό), έτσι μάθαμε όσα μάθαμε. Από τη μυρωδιά της φτήνειας που συχνά είναι το alter ego  της αθωότητας, από τον οίστρο του κακότεχνου, την εφευρετικότητα του πρόχειρου, τη θεατρική τέχνη εντελώς αφοδράριστη κι όλα τα μυστικά του métier φάτσα φόρα.

Γυρνώντας σπίτι τα βράδια, δεν έκλεινα μάτι. Ολη νύχτα διόρθωνα με το στυλό, το ψαλίδι και το σφυράκι μου: παράταιρα σκηνικά, ζαβές ερμηνείες, ξεκούρδιστους ρυθμούς, άχρηστες φανφάρες, ξεκούδουνες ατάκες, αμήχανους προβολείς και άκυρα σκοτάδια. Εξοντωμένη αλλά με ένα αίσθημα πληρότητας, αύριο, έλεγα, θα πάω εξάπαντος απογευματινή στο Εθνικό να δω τη Βάσω Μανωλίδου να παίζει τη Γουίνι στις «Ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή. Γουίλι, ο Μηνάς Χατζησάββας. Σκηνογραφία Γιάννης Τσαρούχης. Ετος 1980, νομίζω.