Οι νέοι στόχοι για μείωση των εκπομπών ρύπων

Οι φιλόδοξοι στόχοι για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία τέθηκαν ύστερα από δύο εβδομάδες σκληρών διαπραγματεύσεων στην έδρα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO). Αυτή η ιστορική συμφωνία, όπως τόνισε σε ανακοίνωσή του το Διεθνές Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ICS) που εκπροσωπεί πάνω από το 80% της παγκόσμια ναυτιλίας, δίνει ένα πολύ ισχυρό μήνυμα στους παραγωγούς ενέργειας να δράσουν επειγόντως για να παράγουν ναυτιλιακά καύσιμα μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε πολύ μεγάλες ποσότητες, για να γίνει δυνατή μια γρήγορη πράσινη μετάβαση.

Παράλληλα υπογραμμίζει ότι η πρόταση «χρηματοδότηση και ανταμοιβή» (Fund & Reward ) την οποία υποστηρίζει και η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών, παραμένει σταθερά στο τραπέζι ως μια εφικτή λύση και θα αποτελέσει τώρα αντικείμενο μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης των επιπτώσεων από την UNCTAD που θα ολοκληρωθεί στις αρχές του επόμενου έτους, έτσι ώστε ένα οικονομικό μέτρο να μπορεί να υιοθετηθεί το 2025.

Η νέα στρατηγική του ΙΜΟ που συμφωνήθηκε την προηγούμενη Παρασκευή στο Λονδίνο με την ολοκλήρωση της συνόδου της Επιτροπής Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC) του οργανισμού θέτει ως στόχο καθαρές μηδενικές εκπομπές από τα πλοία «έως ή γύρω από το 2050». Πρόκειται για σημαντική αύξηση του επιπέδου φιλοδοξίας σε σύγκριση με την υφιστάμενη στρατηγική για το 2018, η οποία αποσκοπούσε στη μείωση των εκπομπών από τα πλοία κατά μόλις 50% στον ίδιο χρονικό ορίζοντα. Συμφωνήθηκε επίσης μια πορεία με ενδεικτικά σημεία ελέγχου που καθορίστηκαν για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία κατά τουλάχιστον 20%, με στόχο το 30%, το 2030 και τουλάχιστον 70% με στόχο το 80%, το 2040, αμφότερα σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2008.

Η στρατηγική θέτει επίσης ως σημαντικό στόχο την υιοθέτηση τεχνολογιών, καυσίμων και πηγών ενέργειας μηδενικών ή σχεδόν μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 σε ποσοστό τουλάχιστον 5%.

Tα μέτρα

Επιπλέον σημειώθηκε ικανοποιητική πρόοδος όσον αφορά τα μέτρα για την υλοποίηση των στόχων. Ο ΙΜΟ κατέληξε σε συναίνεση σχετικά με την ανάγκη θέσπισης τέτοιων μέτρων έως το 2025 και ότι θα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα πρότυπο που θα ρυθμίζει τη σταδιακή μείωση της έντασης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των καυσίμων πλοίων και έναν μηχανισμό τιμολόγησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη ναυτιλία. Τα μέτρα θα αναπτυχθούν με βάση μια ολοκληρωμένη εκτίμηση επιπτώσεων που θα διασφαλίζει ότι μειώνουν αποτελεσματικά τις εκπομπές από τον τομέα, συμβάλλοντας παράλληλα σε ισότιμους όρους ανταγωνισμού και σε δίκαιη και ισότιμη μετάβαση που δεν θα αφήνει κανέναν στο περιθώριο.

Σε δηλώσεις ο Simon Bennett, αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS), σημείωσε ότι ο ναυτιλιακός κλάδος θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να επιτύχει αυτούς τους στόχους, συμπεριλαμβανομένης της απόλυτης μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 70-80% που απαιτείται τώρα από ολόκληρο τον παγκόσμιο ναυτιλιακό τομέα έως το 2040. Αλλά αυτό μπορεί να επιτευχθεί, τόνισε, μόνο εάν ο ΙΜΟ συμφωνήσει γρήγορα σε μια παγκόσμια εισφορά επί των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των πλοίων για τη στήριξη ενός μηχανισμού χρηματοδότησης και ανταμοιβής, όπως προτείνει ο ναυτιλιακός κλάδος. Πρέπει, συμπλήρωσε, επειγόντως να μειωθεί το χάσμα κόστους μεταξύ συμβατικών και εναλλακτικών ναυτιλιακών καυσίμων και να δοθούν κίνητρα για την παραγωγή και την υιοθέτηση νέων καυσίμων στην κλίμακα που απαιτείται τώρα για να επιτευχθεί αυτή η επιταχυνόμενη μετάβαση. Το 2040 απέχει λιγότερο από 17 χρόνια και η διαθεσιμότητα ναυτιλιακών καυσίμων μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι σήμερα σχεδόν μηδενική, υπογράμμισε.

Ο εκπρόσωπος του ICS χαρακτήρισε ως πολύ θετικό το γεγονός ότι η πλειονότητα των κυβερνήσεων υποστηρίζει τώρα μια εισφορά ανά τόνο εκπεμπόμενων αερίων του θερμοκηπίου ανά πλοίο και διάθεσή της σε ένα ταμείο του ΙΜΟ για την επιτάχυνση της ταχείας μετάβασης.

Tην ιστορική συμφωνία χαιρέτησε με ανακοίνωσή της και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ήταν λιγότερο ενθουσιώδεις διαμαρτυρόμενες ότι είναι μια συμφωνία υπό προϋποθέσεις στο βαθμό που το επιτρέπουν οι εθνικές συνθήκες.