Η κεντροαριστερή προοπτική σε δύσκολους καιρούς

Τώρα που τελείωσε η μακρά προεκλογική περίοδος και καταγράφηκε η απήχηση των πολιτικών κομμάτων στο εκλογικό σώμα, ανοίγει μια νέα περίοδος πολιτικών εξελίξεων. Στην περίοδο αυτή είναι περισσότερο αναγκαία παρά ποτέ η συνεννόηση της Κεντροαριστεράς και συγκεκριμένα των δύο πολιτικών κομμάτων που εγγράφονται στον χώρο της: του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και του ΠΑΣΟΚ. Και ενδεχομένως η συνεννόηση αυτή να μπορούσε να καταλήξει στη συγκρότηση ενός μεγάλου κεντροαριστερού πόλου για τη διακυβέρνηση της χώρας. Στο προγραμματικό επίπεδο, συμφωνούν εξάλλου σε πολλά μεταξύ τους.

Το πολιτικό τοπίο που διαμορφώθηκε από το εκλογικό αποτέλεσμα είναι μελανό. Τρία ακροδεξιά πολιτικά κόμματα, διαφορετικών εκδοχών της Ακρας Δεξιάς, κατάφεραν να κερδίσουν μεγάλο μέρος της αντισυστημικής ψήφου. Είναι πια κοινοβουλευτικά κόμματα συγκεντρώνοντας 13%, με το ακμαιότερο μάλιστα καθ’ υπόδειξη του καταδικασμένου πρωτοπαλίκαρου της Χρυσής Αυγής και με εκφρασμένη την πολιτική συγγένεια μαζί του μέσω της δημόσιας αναγνώρισης του ρόλου του Κασιδιάρη. Μια ισχυρή δηλαδή από τα δεξιά αντιπολίτευση στη ΝΔ η οποία από μόνη της υπερβαίνει κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες το άθροισμα των κομμάτων της Κεντροαριστεράς. Μια πλήρης ανατροπή του πολιτικού σκηνικού που γνωρίσαμε από το 1981 και εξής με την εξισορρόπηση Δεξιάς και Κεντροαριστεράς και την εναλλαγή τους στην κυβερνητική εξουσία.

Ποσώς πια ενδιαφέρει τους προοδευτικούς πολίτες αυτής της χώρας ποιος είναι πρώτος και ποιος δεύτερος στην αντιπολίτευση, ποιος θα πάρει τη ρεβάνς, ποιος σε μια τετραετία θα έχει το πάνω χέρι. Αυτά είναι θέματα που απασχολούν τους κομματικούς μηχανισμούς και τα κεντρικά στελέχη των αντίστοιχων κομμάτων. Και αν τα επιτελεία των προοδευτικών κομμάτων συνεχίσουν να ενδιαφέρονται μονομερώς για την απήχησή τους, αν συνεχίζουν να βλέπουν το δέντρο και όχι το δάσος, αν συνεχίσουν να τρώνε τις σάρκες τους, δεν θα έχει τέλος ο κατήφορος. Κανένα από τα παραπάνω κόμματα δεν μπορεί από μόνο του να αντιμετωπίσει τη ΝΔ και την ακροδεξιά της αντιπολίτευση που θα την πιέζει όλο και περισσότερο σε δεξιές, εθνικιστικές και ρατσιστικές πολιτικές.

Ο τόπος χρειάζεται εξάλλου μια εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε το ΠΑΣΟΚ δεν παρουσίασαν στη μακρά προεκλογική περίοδο που διανύσαμε μια ρεαλιστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Ούτε είδαν τις αλλαγές που έχουν εν τω μεταξύ συντελεστεί στην ελληνική κοινωνία. Ούτε και εκτίμησαν δεόντως αν και πώς ο Μητσοτάκης ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των ελλήνων ψηφοφόρων. Δεν πήραν τα μηνύματα που έστελναν οι έλληνες πολίτες. Συνέχισαν να διαβάζουν την ελληνική κοινωνία με τα γυαλιά της Μεταπολίτευσης. Και οι καιροί άλλαξαν. Γι’ αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε μεγάλο μέρος της εκλογικής του δύναμης. Γι’ αυτό και το ΠΑΣΟΚ, παρά τους πανηγυρισμούς του, δεν κατάφερε να αξιοποιήσει τη φθορά του ΣΥΡΙΖΑ.

Η εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης δεν μπορεί να αποφεύγει τα μεγάλα αγκάθια που διχάζουν τους έλληνες πολίτες, όπως είναι το Μεταναστευτικό, τα ζητήματα ασφάλειας των πολιτών, τα λεγόμενα εθνικά θέματα ή και τα μικρά όπως είναι η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ή του δημόσιου τομέα. Τα πολιτικά κόμματα δεν είναι συνδικαλιστικοί φορείς να εκφράζουν τα κλαδικά αιτήματα των εργαζομένων. Γι’ αυτό υπάρχουν τα συνδικάτα. Τα πολιτικά κόμματα με ανοικτά τα μάτια και τ’ αφτιά τους στα κλαδικά συμφέροντα οφείλουν να προσβλέπουν στο κοινό συμφέρον. Και στη βάση αυτή να ομιλούν.

Οι πολίτες έχουν χορτάσει από το «ναι μεν αλλά», από την τάση των κομμάτων να στρογγυλεύουν την πολιτική τους για να μη χάσουν ψηφοφόρους, με αποτέλεσμα μια θολή πολιτική που δεν πείθει. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχουν αντιρρήσεις. Θα υπάρχουν και πρέπει να υπάρχουν, αλλά δεν πρέπει να είναι αυτές που θα χρωματίζουν τον συνολικό πολιτικό Λόγο.

Υπάρχει άλλη λύση από την κεντροαριστερή συνεννόηση και προοπτική; Βεβαίως υπάρχει. Για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι να επιστρέψει στην ασφαλή θέση της ελάσσονος αντιπολίτευσης, να αφήσει πίσω του την προσδοκία να κυβερνήσει εκ νέου τη χώρα, να επιστρέψει στις ριζοσπαστικές αριστερές του ρίζες. Για το ΠΑΣΟΚ, να απορροφηθεί σταδιακά από τη ΝΔ που με αέρα στα πανιά της ανοίγεται στον μεσαίο χώρο.

Η Μαρία Ρεπούση είναι ιστορικός, μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία