«Το Brexit κατέστρεψε τη μουσική βιομηχανία»
Ο κιμπορντίστας του θρυλικού χαρντ ροκ συγκροτήματος Ντον Εϊρι μιλάει στα «Πρόσωπα» πριν από την εμφάνισή τους στη σκηνή του Rockwave Festival
Είναι ένα συγκρότημα – θρύλος. Με τον ήχο τους έδωσαν μορφή στη hard rock και heavy metal μουσική σκηνή και με τα τραγούδια τους έντυσαν τα όνειρα μα και τους πόθους μιας ανήσυχης γενιάς. Οι Deep Purple, μία από τις σημαντικότερες μπάντες παγκοσμίως, επιστρέφουν στην Ελλάδα και στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τους περιοδείας την Παρασκευή 7 Ιουλίου θα εμφανιστούν στην Αθήνα και το Rockwave Festival. Οι Ιαν Γκίλαν, Ρότζερ Γκλόβερ, Ιαν Πέις και Νταν Εϊρι υπόσχονται στο ελληνικό κοινό τους μια αλησμόνητη μουσική βραδιά. Μαζί τους θα είναι και ο Σάιμον ΜακΜπράιντ των Sweet Savage που από το περσινό καλοκαίρι έχει αντικαταστήσει τον Στιβ Μορς στις κιθάρες.
Με κληρονομιά τα περισσότερα από 100 εκατομμύρια δίσκους που έχουν πουλήσει και τα γεμάτα στάδια στις εμφανίσεις τους, πέντε δεκαετίες μετά την ίδρυσή τους, οι Deep Purple παραμένουν πρωτοπόροι του hard rock ανανεώνοντας τη μουσική τους και διατηρώντας την καλλιτεχνική τους τολμηρότητα. Κλασικά κομμάτια τους όπως τα «Smoke on the water», «Child in time», «Strange kind of woman», «Perfect Strangers» και «Highway star» έχουν μπει στη σφαίρα των ροκ ύμνων ενώ νέα ξεχωρίζουν από τα πιο πρόσφατα στούντιο άλμπουμ τους όπως το «Whoosh!» (2020). Πλέον, το συγκρότημα βρίσκεται εν αναμονή της κυκλοφορίας της νέας τους δουλειάς και στην Mark IX περίοδό τους δεν έχουν καμία σκέψη να αποσυρθούν από τη μουσική δράση.
Με αφορμή την εμφάνισή τους στο Terra Vibe, μιλήσαμε με τον κιμπορντίστα τους Νταν Εϊρι.
Τι πρόκειται να δούμε από το συγκρότημα στην Ελλάδα;
Θα δείτε τους κλασικούς Deep Purple με μερικές νέες προσθήκες. Εχουμε νέο κιθαρίστα κι ένα ολοκαίνουργιο σόου φωτισμού με οθόνες και βίντεο. Αλλά βασικά είναι η ίδια μουσική. Θα παίξουμε ένα μείγμα από τις παλιές επιτυχίες και μερικά πράγματα από τα νέα άλμπουμ που έχουμε κάνει με τον Bob Ezrin. Οπότε θα δείτε μια πανδαισία μουσικής, μια πανδαισία για τα μάτια και για τ’ αφτιά.
Είναι αλήθεια ότι γράφετε ένα βιβλίο για τις εμπειρίες σας στη μουσική βιομηχανία;
Ναι. Προσπαθώ να το κάνω. Το πρόβλημα είναι ότι πάντα το μισοτελειώνω γιατί η καριέρα μου συνεχίζεται. Αλλά ελπίζω ότι στο τέλος αυτής της περιοδείας τον Ιούλιο, θα έχω μερικούς μήνες και θα μπορέσω να καθίσω και να το ξεκαθαρίσω. Υπάρχει ένας σωρός από φωτογραφίες που έχω απ’ όλες τις περιοδείες, όλα τα ημερήσια προγράμματα που πηγαίνουν πίσω 40 χρόνια. Είναι μια μεγάλη συλλογή, ένα μεγάλο αρχείο. Οπότε πρέπει να τακτοποιηθεί.
Γνωρίσατε τη μουσική μέσω του κλασικού πιάνου στο οποίο εκπαιδευτήκατε από την ηλικία των επτά ετών. Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι η κλασική μουσική και η hard rock μουσική είναι απόλυτα αντίθετες.
Η μουσική είναι όλη το ίδιο. Είναι η ίδια πρόκληση για έναν μουσικό. Το να παίζει ένα κομμάτι του Σοπέν είναι σαν να παίζει ένα κομμάτι του Ρίτσι Μπλάκμορ. Πρέπει να ασχοληθείς με τη μουσική, να αποφασίσεις τι θα παίξεις. Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ της κλασικής μουσικής και του ροκ εν ρολ, αυτό είναι σίγουρο. Είναι μια διαφορετική κατάσταση του μυαλού. Η κλασική μουσική είναι στον ρυθμό, αλλά το ροκ εν ρολ είναι στο offbeat. Εχει ένα backbeat και αυτό είναι. Αυτή είναι μια τεράστια διαφορά.
Ηταν το Λονδίνο τη δεκαετία του ’70 το ιδανικό μέρος για έναν νέο που ήθελε να μάθει και να παίξει μουσική;
Ναι. Αν ήθελες να ασχοληθείς με τη μουσική βιομηχανία, έπρεπε πραγματικά να πας στο Λονδίνο. Επρεπε να ζήσεις και να δουλέψεις. Αυτό έκανα κι εγώ. Είμαι από τη Βόρεια Αγγλία, ένα μέρος που λέγεται Σάντερλαντ και συνειδητοποίησα ότι αν ήθελα να πάω κάπου, θα έπρεπε να πάω στο Λονδίνο. Οπότε μάζεψα τις βαλίτσες μου και όλα τα όργανά μου στο αυτοκίνητό μου και απλά οδήγησα τα 300 μίλια μέχρι το Λονδίνο και βρήκα ένα μέρος για να ζήσω. Ηταν αρκετά ζοφερά για περίπου έναν χρόνο, κάνοντας περίεργες συναυλίες με περίεργους ανθρώπους. Αλλά τελικά γνώρισα κάποιους ανθρώπους, γνώρισα τον ντράμερ Κόζι Πάουελ και έτσι ξεκίνησαν όλα. Αν δεν κάνεις το μεγάλο άλμα και αν δεν περάσεις από το πρώτο κομμάτι του να βρεις τον δρόμο σου, δεν θα τα καταφέρεις ποτέ. Οι νέοι μουσικοί μού λένε «Τι πρέπει να κάνω;» και τους ρωτάω «Λοιπόν, πού μένεις;». Αν απαντήσουν «Ζω στο σπίτι με τη μαμά και τον μπαμπά μου», τους λέω «πήγαινε σπίτι τώρα, μάζεψε τη βαλίτσα σου και φύγε από το σπίτι. Αυτό θα είναι το πρώτο βήμα για να τα καταφέρεις στη μουσική βιομηχανία. Πρέπει να το κάνεις μόνος σου».
Πώς δουλέψατε τον ήχο σας όλα αυτά τα χρόνια; Επειδή έχετε πει ότι το παίξιμο με το Hammond δίνει έναν πιο καθαρό ήχο.
Πολλά πράγματα αλλάζουν. Οι ενισχυτές άλλαξαν. Νομίζω ότι συνήθιζα να έχω καλύτερο ήχο στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 απ’ ό,τι έχω τώρα επειδή οι βαλβίδες έχουν αλλάξει. Τα ηχεία δεν είναι τόσο καλά. Αλλά όλα έχουν να κάνουν με το παίξιμό σου. Ο ήχος σου είναι κάτι πολύ προσωπικό και είναι πολύ δύσκολο να περιγράψεις πώς τον αποκτάς. Είναι ένα είδος ήχου ψευδαίσθησης. Είναι ο τρόπος που παίζεις και ο τρόπος που παίζεις με άλλους ανθρώπους που διαμορφώνει τον ήχο σου. Εγώ πάντα χρησιμοποιούσα πολύ απλά πράγματα. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολλά εφέ. Χρησιμοποιώ ηχεία Leslie στο Hammond. Χρησιμοποιώ επίσης έναν ενισχυτή 100 watt, έτσι είναι δυνατά. Αυτό είναι το βασικό στοιχείο του ήχου μου, είναι αρκετά δυνατός. Ποτέ δεν είμαι πιο χαρούμενος από ό,τι όταν ένας κιθαρίστας μου ζητάει να χαμηλώσω λίγο την ένταση.
Ποιο είναι το βασικό στοιχείο στους στίχους και την ερμηνεία του Deep Purple Sound που πραγματικά αγαπάτε;
Το ρυθμικό τμήμα για παράδειγμα. Ο Ρότζερ Γκλόβερ και ο Ιαν Πέις είναι καταπληκτικοί, αλλά είναι καταπληκτικοί με τον τρόπο που εσύ απλά δεν τους προσέχεις όταν παίζεις μαζί τους. Είναι σαν να αναπνέεις. Δεν προσέχεις ότι αναπνέεις, έτσι δεν είναι; Οπότε το να παίζεις μαζί τους είναι μεγάλη χαρά γιατί είναι τόσο ενωμένοι και τόσο μουσικοί που η απαίτηση είναι να κάνεις το σωστό πράγμα μαζί τους ώστε να μην παρεμβαίνεις στο Groove και να κάνεις τη μουσική να ακούγεται καλύτερα. Αυτή είναι η πρόκληση. Αλλά δεν είναι μεγάλη πρόκληση, είναι περισσότερο μια ευχαρίστηση.
Ποιοι είναι οι προσωπικοί σας ήρωες στη μουσική;
Ακολουθώ όσους παίζουν πλήκτρα. Αγαπώ τον Κιθ Εμερσον και τον Τζον Γουότερς, αλλά οι άνθρωποι που πραγματικά γουστάρω είναι οι τζαζίστες. Ξέρεις, ο Τζίμι Σμιθ, ο μουσικός της τζαζ, ήταν ένας πολύ μεγάλος μου ήρωας. Ο Τσικ Κορία, ο Γιαν Χάμερ με τη Mahavishnu Orchestra, ο Χέρμπι Χάνκοκ. Υπήρχε ένας παίκτης εκκλησιαστικού οργάνου που λεγόταν Λάρι Γιούνγκ από τον οποίο έμαθα πολλά, απλά ακούγοντάς τον. Τελευταία, έκανα μια μεγάλη ανακάλυψη. Υπάρχει μια Γαλλίδα που παίζει πλήκτρα. Είναι απολύτως συγκλονιστική. Η Ντομί Λουνά κι αυτήν ακούω πολύ αυτή τη στιγμή. Ο Τσικ Κορία που επίσης ανέφερα, ήταν μια μεγάλη πηγή έμπνευσης για μένα όλα αυτά τα χρόνια. Οπως και ο Μπιλ Εβανς στη ροκ σκηνή. Στον Ιαν Μακλάγκαν από τους Faces, μου αρέσει πολύ το παίξιμό του.
Ακούτε κι ελληνική μουσική;
Ναι, τον Βαγγέλη (Παπαθανασίου). Τι σπουδαίος μουσικός. Μου άρεσε το παίξιμό του. Και πώς λεγόταν το συγκρότημά του; Το Aphrodite’s Child.
Πώς χαλαρώνετε μετά από συναυλίες ή όταν είστε μακριά από τη μουσική;
Βγάζω πολλές φωτογραφίες. Είμαι λάτρης της φωτογραφίας. Οταν είμαι σπίτι, ασχολούμαι με την κηπουρική. Μου αρέσει να παίζω πιάνο, ένα μεγάλο πιάνο. Εχω ένα Steinway στο στούντιό μου, οπότε περνάω αρκετό χρόνο με αυτό. Μου αρέσει να πηγαίνω στην παμπ και να βλέπω τους φίλους μου. Είμαι πολύ καλός στο να χαλαρώνω, όποτε είμαι απλώς σε μια αγγλική παμπ.
Εξ όσων γνωρίζω, το South Cambridgeshire, όπου ζείτε, ψήφισε υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στο δημοψήφισμα. Πώς επηρέασε το Brexit τη μουσική βιομηχανία και το επάγγελμά σας;
Το Brexit κατέστρεψε τη βρετανική μουσική βιομηχανία. Δεν βρίσκεται στη διαδικασία να το κάνει, το έχει κάνει. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να κάνουν πια περιοδείες. Δεν μπορούν να ταξιδέψουν. Είναι πολύ δύσκολο να βγεις έξω από τη χώρα, εκτός αν είσαι ένα πολύ μεγάλο συγκρότημα. Δεν έχεις καμία ελπίδα να πας στα ευρωπαϊκά κλαμπ πια. Νομίζω ότι οι κλασικοί μουσικοί είναι ακόμα χειρότερα από τους ροκ μουσικούς, τους ανθρώπους της ποπ μουσικής. Είναι μια απόλυτη καταστροφή για τη χώρα. Κάποτε λεγόμασταν Μεγάλη Βρετανία. Δεν είμαστε σπουδαίοι πια. Είμαστε απλά μια πολύ θλιβερή χώρα που διοικείται από ένα μάτσο ηλίθιους, καταλαβαίνετε; Και αυτό είναι ήπιο. Εκανα περιοδεία κάθε χρόνο με το δικό μου συγκρότημα. Τον Μάρτιο, παίρναμε ένα λεωφορείο, παίζαμε μερικά από τα παλιά τραγούδια των Rainbow, του Οζι, του Γκάρι Μουρ και κάναμε περιοδεία παίζοντας στα κλαμπ για τρεις εβδομάδες. Παλιά ήταν φανταστικό πράγμα για όλους τους μουσικούς να το κάνουμε. Ηταν απόλυτη ευχαρίστηση όταν παίζαμε σπουδαία μουσική σε σπουδαίους ανθρώπους. Δεν μπορούμε να το κάνουμε πια. Εχω τα παιδιά να μου τηλεφωνούν και να με ρωτάνε πότε θα ξανακάνουμε περιοδεία αλλά τους απαντάω ότι δεν μπορούμε να το κάνουμε. Απλά δεν μπορούμε να το διαχειριστούμε και είναι εξαιρετικά λυπηρό για όλους μας. Το να είμαστε μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης ήταν το καλύτερο πράγμα που συνέβη ποτέ στη Μεγάλη Βρετανία. Εξαιτίας αυτών των ηλιθίων όπως ο Μπόρις Τζόνσον, έπρεπε να διακόψουμε όλες τις σχέσεις μας με την Ευρώπη. Απλά δεν είναι καλοί άνθρωποι. Είναι επικίνδυνοι. Κάποιος από την οικογένειά μου δούλευε για τον Μπόρις Τζόνσον και στο τέλος νομίζω ότι είδε ότι ο Τζόνσον ήταν εντελώς τρελός. Ο αδερφός μου είναι κιθαρίστας και την ημέρα που ανακοινώθηκε το Brexit το 2016, απλά έτρεξε και άρχισε να ξεπουλάει τα πάντα. Πούλησε το σπίτι του, μετακόμισε στη Γαλλία κι εξακολουθεί να παίζει εκεί τώρα. Εχει κάνει αίτηση για τη γαλλική υπηκοότητα και νομίζω ότι θα γίνει Γάλλος. Οπότε όλοι τον αποκαλούμε «Γάλλο». Δεν τον αποκαλούμε με το όνομά του. Είναι έξυπνος.
info
Οι Deep Purple θα εμφανιστούν στο Rockwave Festival την Παρασκευή 7 Ιουλίου. Μαζί τους οι Saxon, Asking Alexandria, As I Lay Dying, Rock ’n’ Roll Children, Bokassa, Lazy Man’s Load (Είσοδος 49,5 – 93,5 ευρώ. Προπώληση: viva.gr). Οι πόρτες ανοίγουν στις 15.00














