Αν μπορείς να περπατήσεις κάπου, μπορείς και να τρέξεις

Το να πηδάς πάνω από ρίζες δέντρων, να ισορροπείς σε κοτρόνες και κροκάλες και να σκαρφαλώνεις απότομες πλαγιές μπορεί να μην ακούγεται πολύ του στυλ σας, αλλά ολοένα και περισσότεροι δρομείς σε όλον τον κόσμο αρχίζουν να παίρνουν τα… βουνά αντί για τους δρόμους, αλλάζοντας πίστα και μεταφέροντας την άσκησή τους (και την κοινωνική τους ζωή) στα μονοπάτια.

Μπορεί απλά να έχετε κάνει στην άκρη καθώς περπατάτε σε κάποια εξοχή, ανοίγοντας χώρο υπομονετικά καθώς περνούν ενθουσιασμένοι τύποι με παράξενα μικρά σακίδια στην πλάτη. Ή ίσως ένας αλγόριθμος τον τελευταίο καιρό έχει γεμίσει το χρονολόγιό σας σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο με ειδυλλιακές εικόνες ιδρωμένων ανθρώπων σε βουνοκορφές ή βιντεάκια αθλουμένων που τρέχουν μέσα σε δάση.

Τα καλαντάρια των εκδηλώσεων ορεινού τρεξίματος σε μονοπάτια είναι αυτή την περίοδο γεμάτα στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Υπάρχουν χιλιάδες ομάδες και παρέες που οργανώνουν εξορμήσεις και, φυσικά, το τοπίο είναι πανέμορφο.

Το πιο σίγουρο είναι ότι για έναν αρχάριο, επιτρέπεται να περπατάει πολύ πριν να είναι σε θέση να τρέξει έναν ολόκληρο αγώνα. «Οι περισσότεροι μη σχετικοί με το trail running δεν συνειδητοποιούν ότι είναι εντάξει να περπατάς στα μονοπάτια και ότι ίσα ίσα μάλιστα, προτείνεται», λέει η Μέγκαν Μπράουν, ορεινή δρομέας, υπερμαραθωνοδρόμος και προπονήτρια με έδρα το Μπρίσμπεϊν της Αυστραλίας, όπου «παίζουν» τουλάχιστον 200 αγώνες ορεινού τρεξίματος αυτή την περίοδο, παρ’ όλο που εκεί έχουν χειμώνα. «Και μερικές φορές είναι στην πραγματικότητα πιο αποτελεσματικό να περπατάς μια μεγάλη ανηφόρα αντί να την τρέχεις».

1      Τι είναι το trail running;

Οποιαδήποτε μη ασφαλτοστρωμένη φυσική επιφάνεια μπορεί να θεωρηθεί «trail», αλλά συχνά υπάρχει μια καλή δόση ανηφόρας και βουνού. Αυτές είναι οι δύο κύριες περιβαλλοντικές διαφορές από το τρέξιμο στην άσφαλτο. Τα μονοπάτια μπορεί να κυμαίνονται από ήπια, ελικοειδή μονοπάτια πεζοπορίας έως στενές βραχώδεις τραβέρσες, από αμμώδεις παραλίες έως χιονισμένες κορυφές.

Η Μπράουν λέει ότι ένα μονοπάτι έχει να κάνει περισσότερο να βγεις για περιπέτεια παρά με ένα τυπικό τρέξιμο στον δρόμο: πρέπει να προσέχεις πολύ πού πατάς. «Πρέπει να είσαι πολύ πιο προσεκτικός με τα βράχια και τις ρίζες, τα σκαμπανεβάσματα και να σηκώνεις ψηλά τα γόνατα», λέει.

Αρχικά μπορεί να φανεί σε κάποιον εξαντλητικό και όσον αφορά το μυαλό «επειδή πρέπει να παραμένετε συνεχώς συγκεντρωμένοι». «Αλλά όταν μπεις σε έναν ρυθμό και αρχίσει η αυτοπεποίθησή σου να ανεβαίνει, είναι μάλλον πιο “διαλογιστικό”… Είσαι έξω στη φύση, ακούς τα πουλιά και τα ζώα, είναι γαλήνιο».

2      Πώς θα ξεκινήσετε

Η Μπράουν λέει ότι ο καλύτερος τρόπος για να χτίσετε την αυτοπεποίθησή σας είναι να εξερευνήσετε ένα σύντομο μονοπάτι κοντά στο μέρος όπου ζείτε, που μπορείτε να ολοκληρώσετε και στο οποίο μπορείτε να επιστρέφετε. Αν μπορείτε να περπατήσετε σε κάποια επιφάνεια, μπορείτε και να τρέξετε πάνω της. Εντάξει, τα πάρκα και οι δρυμοί είναι κλασικά μέρη για να βρείτε ωραία μονοπάτια, αλλά κοντά στον αστικό ιστό ή μέσα σε μεγάλα πάρκα της πόλης μπορείτε να βρείτε δίκτυα χωμάτινων μονοπατιών που τα διατρέχουν.

Ο Μπρένταν Ντέιβις, προπονητής ορεινού τρεξίματος της Athletics Australia με έδρα τα Γαλάζια Ορη, λέει ότι ακόμα κι αν είστε ήδη δρομέας, το ποικίλο και μερικές φορές απρόβλεπτο έδαφος θα επηρεάσει διαφορετικά το σώμα σας. Σε ένα μονοπάτι η πρόσκρουση μοιράζεται σε περισσότερους μυς και συνδέσμους, γεγονός που μπορεί στην πραγματικότητα να μειώσει τον κίνδυνο τραυματισμού. «Στο ορεινό τρέξιμο συχνά κινείται κανείς πολύ “πλάγια” ώστε να κρατήσει ισορροπία», αναφέρει ο Ντέιβις. «Επειδή ανεβοκατεβαίνετε, αλλάζετε συνεχώς μυϊκές ομάδες». Αυτό σημαίνει ότι οι επαναλαμβανόμενοι τραυματισμοί από καταπόνηση που συμβαίνουν σε πολλούς δρομείς της ασφάλτου εδώ είναι λιγότερο πιθανοί.

«Σίγουρα μπορεί να πάθεις τραυματισμούς όπως γυρίσματα του ποδιού, στραμπουλήγματα και τέτοια πράγματα. Αλλά ακόμα και αυτά μειώνονται όσο περισσότερο προπονείστε και σε μονοπάτια, επειδή όλοι οι σύνδεσμοι και οι τένοντες δυναμώνουν. Χρειάζεται απλώς να ξεκινήσετε με μικρές μικρές αποστάσεις και σε εύκολο, οικείο έδαφος. Ετσι το σώμα σας μπορεί να το συνηθίσει πριν προσπαθήσετε να το ανεβείτε στο επόμενο επίπεδο».

Ούτε θα χρειαστείτε νέα παπούτσια, λέει η Λάουρα Κόουλς, ιδιοκτήτρια εξειδικευμένου καταστήματος για δραστηριότητες στη φύση. Τουλάχιστον σε πρώτη φάση. Εάν έχετε ήδη κανονικά παπούτσια για τρέξιμο δρόμου, είναι καλό να ξεκινήσετε με αυτά σε απλές χωμάτινες διαδρομές χωρίς πολύ πέτρα και να αναβαθμιστείτε με πιο εξειδικευμένο εξοπλισμό αργότερα.

3      Ο βασικός εξοπλισμός

Παρόλο που μπορείτε να ξεκινήσετε ορεινό τρέξιμο χωρίς ιδιαίτερα έξτρα έξοδα, το κόστος μπορεί να αυξηθεί γρήγορα εάν γίνετε πιο τολμηροί – ή θέλετε να αποκτήσετε πιο «μοδάτα» αξεσουάρ. «Μόλις αποφασίσετε ότι σας αρέσει το trail και θέλετε να εξελιχθείτε σιγά σιγά, είναι καλό να πάρετε κατάλληλα παπούτσια», λέει η Κόουλς. «Θα σας κάνουν πιο άνετους και δεν θα διαλύσετε τα παπούτσια που έχετε για την άσφαλτο».

Ο Ντέιβις προτείνει να ξεκινήσετε με ένα ζευγάρι παπούτσια trail για κάθε επιφάνεια «καλά προσαρμοσμένα στο πόδι και στο βάδισμά σας» με «λογικό κράτημα». «Τα παπούτσια trail συνήθως κατασκευάζονται για να αποστραγγίζουν το νερό καλύτερα και έχουν πιο στιβαρό εξωτερικό, ώστε να μπορούν να αντέξουν περισσότερο το κοπάνημα».

Ο Ντέιβις προτείνει να έχετε μαζί σας το τηλέφωνό σας και ένα μικρό πακετάκι πρώτων βοηθειών κάθε φορά που τρέχετε μακριά από κατοικημένες περιοχές. «Σπάνια θα έβγαινα π.χ. για τρέξιμο χωρίς έναν αυτοκόλλητο επίδεσμο», λέει. «Ακόμα κι αν είναι μόνο μισή ώρα, ποτέ δεν ξέρεις. Απλώς πρέπει να είστε καλυμμένοι για τα χειρότερα σενάρια». Μόλις αρχίσετε να τρέχετε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ή σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, θα χρειαστείτε κάπου να βάλετε τις πρώτες βοήθειες, νερό, τροφοδοσία και ρουχισμό. Εδώ μπαίνουν τα γιλέκα και οι ζώνες. Το γιλέκο για τρέξιμο είναι ένα μικρό τοποθετημένο σακίδιο που δεν αναπηδά πολύ όταν τρέχετε, όπου μπορείτε να αποθηκεύσετε σνακ. Η Κόουλς αναφέρει ότι υπάρχουν πολλές επιλογές για φαγητό εν κινήσει, συμπεριλαμβανομένων τζελ ή αναβραζόντων δισκίων που μπαίνουν στο νερό σας για να σας δώσουν ενέργεια. «Κάποιοι όμως δεν την παλεύουν με αυτά», προσθέτει. «Αν δεν θέλετε να ασχοληθείτε με όλη αυτή την “τεχνική” τροφοδοσία πάρτε μαζί σας μια-δύο μπάρες δημητριακών και αποξηραμένους καρπούς».

4      Πώς να προπονηθείτε

Μπορεί στην αρχή να μη χρειάζεται να κάνετε προπόνηση ειδικά για μονοπάτια, αλλά μόλις αρχίσετε να πιέζετε τις αποστάσεις και να γίνεστε πιο «τεχνικοί», θα χρειαστεί να προετοιμάσετε περισσότερο το σώμα σας, λέει ο Ντέιβις – ειδικά αν δεν ζείτε σε ορεινές περιοχές. «Αν ζείτε σε μια φλατ πόλη και θέλετε να ανεβείτε στα βουνά και να τρέξετε σε trail αγώνες, πρέπει να συμπληρώσετε το τρέξιμο στον δρόμο σας με επιπλέον προπόνηση στο γυμναστήριο», λέει. «Ισως μερικές επισκέψεις για γυμναστική την εβδομάδα, εστιάζοντας στο κάτω μέρος του σώματος και τον κορμό σας».

«Βρείτε μέρη όπου μπορείτε να προπονηθείτε που θα προσομοιώνουν το τρέξιμο σε βουνό: σκαλιά και διαλειμματικές σε ανηφόρα. Το παν είναι να νιώθεις άνετα πεζοπορώντας πρώτα σε ένα βουνό». Και μην ξεχάσετε να βελτιώσετε και την τεχνική του τρεξίματος σε κατηφόρα.

5      Πώς θα βρείτε συντρέχτες

Ενας από τους καλύτερους τρόπους για να ξεκινήσετε το ορεινό τρέξιμο είναι να βρείτε μια ομάδα για να πάτε μαζί, γιατί, όπως υπογραμμίζει η Κόουλς, το trail τρέξιμο έχει δημιουργήσει μεγάλη κοινότητα. «Νομίζω ότι επειδή πρέπει να πας λίγο πιο αργά… καταλήγεις να κουβεντιάζεις», σχολιάζει. Η Κόοουλς είναι διευθύντρια αγώνων και λέει ότι βλέπει εφήβους μέχρι τους δρομείς στα 70 τους. «Είναι ένα πολύ φιλόξενο άθλημα». Οπως οι εκδρομές, οι αγώνες μπορούν να σας βάλουν στον… ίσιο δρόμο (ναι, είναι λογοπαίγνιο), να παρέχουν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για να τρέξετε και μερικές φορές να σας δώσουν την ευκαιρία να επισκεφθείτε περιοχές που μπορεί να μην είναι ατομικά προσβάσιμες. Η Μπράουν παρατηρεί ότι η εγγραφή σε έναν αγώνα μπορεί «να σου δώσει έναν στόχο που θα σε κάνει να βγαίνεις τις βροχερές μέρες ή τις μέρες που βαριέσαι οικτρά».

Τα πρόσθετα μπόνους είναι το πάρτι στη γραμμή τερματισμού, ένα μετάλλιο και ίσως ακόμη και γνωριμίες ζωής. Η Μπράουν γνώρισε ακόμη και τον σύζυγό της σε μια δρομική trail εκδήλωση. «Τρέχαμε σε ένα μονοπάτι κοντά κοντά και τον ρώτησα αν είχε κάτι γιατί είχα συγκαεί άσχημα», θυμάται γελώντας. «Μου έδωσε βαζελίνη και την έτριψα σε όλο το εσωτερικό των μηρών μου. Θα μπορούσες να πεις ότι ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά!».