Στην πράξη

Οσοι περιμένουν μείωση στα επιτόκια των στεγαστικών, καταναλωτικών και επιχειρηματικών δανείων από την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα, μάλλον θα πρέπει να περιμένουν πολύ.

Θεωρητικά, η αναβάθμιση στην επενδυτική βαθμίδα μειώνει το ρίσκο της χώρας και κατά συνέπεια των επιχειρήσεων. Αυτό σημαίνει ότι μειώνεται το κόστος δανεισμού του Δημοσίου και των εταιρειών. Κάτι το οποίο φαίνεται από την υποχώρηση των αποδόσεων στα ομόλογα, τα έντοκα γραμμάτια και σε άλλες εκδόσεις για την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές. Με άλλα λόγια, μειώνεται το κόστος κινδύνου και το συνολικό κόστος κεφαλαίων.

Συνεπώς, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε να μειωθεί το επιτοκιακό περιθώριο και οι τράπεζες να δανείζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις φθηνότερα.

Στην πράξη, όμως, τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Το επιτόκιο των δανείων που διαμορφώνει κάθε τράπεζα για κάθε προϊόν της εξαρτάται από τα στοιχεία της τιμολόγησης. Το κόστος στα δάνεια εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων που για κάθε πιστωτικό ίδρυμα είναι διαφορετικοί. Εξαρτάται, για παράδειγμα, από το ύψος του euribor, το οποίο επηρεάζεται κυρίως από τα επιτόκια της ΕΚΤ και τη ρευστότητα στη διατραπεζική αγορά (εγχώρια και ευρωπαϊκή). Αλλοι παράγοντες που καθορίζουν το κόστος των δανείων είναι το κόστος λειτουργίας, το κόστος ρίσκου, το επιτόκιο των swaps κ.ά. Ολα αυτά τα κόστη δεν επηρεάζονται άμεσα με την επενδυτική βαθμίδα, αλλά έμμεσα.

Σε όλα αυτά, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλοι παράγοντες, όπως αυτοί του ανταγωνισμού και της συγκέντρωσης του κλάδου, η ζήτηση για δάνεια, το μακροοικονομικό περιβάλλον και οι κίνδυνοι των αγορών. Η μείωση του επιτοκίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα ήταν ένας παράγοντας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των επιτοκίων των δανείων, αλλά αυτό δεν φαίνεται να είναι κοντινό.