Προπατορικά αμαρτήματα

Η αξιολόγηση των προγραμμάτων που καταθέτουν τα κόμματα που διεκδικούν τη διακυβέρνηση της χώρας είναι μια καίρια πτυχή της δημοκρατικής διαδικασίας των εκλογών. Καίριο και αναπόσπαστο στοιχείο οποιασδήποτε σοβαρής αξιολόγησης είναι η κοστολόγηση των προγραμμάτων, ώστε να είναι βέβαιοι οι πολίτες ότι έχουν να επιλέξουν μεταξύ ρεαλιστικών και επεξεργασμένων λύσεων και ότι κανείς δεν επιχειρεί να αποσπάσει την ψήφο τους με ψεύτικες υποσχέσεις ή με μια συνειδητά παραπλανητική ασάφεια.

Το κόστος του προγράμματος της ΝΔ για την τετραετία 2023 – 2027 διαμορφώνεται σε 9,1 δισ. ευρώ. Είναι ένα πρόγραμμα που βρίσκεται σε απόλυτη συμφωνία με τον δημοσιονομικό χώρο που είναι διαθέσιμος στο Εθνικό Πρόγραμμα Σταθερότητας, το οποίο υποβλήθηκε από τις ελληνικές Αρχές στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στα τέλη Απριλίου, αφού προηγουμένως αξιολογήθηκε και από το Δημοσιονομικό Συμβούλιο. Τα σημαντικότερα δημοσιονομικά μέτρα που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα της ΝΔ (αυξήσεις συντάξεων και μισθών δημοσίων υπαλλήλων, αύξηση αναπηρικών επιδομάτων) είναι ρητά ενταγμένα στο Πρόγραμμα Σταθερότητας, ενώ τα υπόλοιπα μέτρα καλύπτονται από τον δημοσιονομικό χώρο που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ δημοσιονομικών επιδόσεων του Προγράμματος Σταθερότητας και δημοσιονομικών στόχων που προβλέπεται να ισχύουν (από πλευράς ΕΕ) τη συγκεκριμένη περίοδο, που αντιστοιχούν στην περίπτωση της Ελλάδος σε πρωτογενές πλεόνασμα της τάξεως του 2% του ΑΕΠ.

Το πρόγραμμα που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ, το κοστολόγησε ο ίδιος και είναι πάνω από 9 δισ. ευρώ. Με την ποσοτικοποίηση, που προκύπτει με βάση τα στοιχεία του Προϋπολογισμού, το ποσό είναι πολύ μεγαλύτερο (21 δισ. ευρώ κατ’ έτος, εκ των οποίων περίπου 12 δισ. ευρώ είναι δημοσιονομικά μέτρα και 9 δισ. ευρώ αύξηση δαπανών υγείας και παιδείας). Είναι ενδεικτικό ότι μόνο τα ακόλουθα 7 μέτρα: μείωση ΦΠΑ στα τρόφιμα, μείωση ΕΦΚ, αύξηση μισθών 10% στο Δημόσιο με τιμαριθμική αναπροσαρμογή, αφορολόγητο 10.000 ευρώ, επιστροφή αναδρομικών σε 3 δόσεις, επαναφορά 13ης σύνταξης, αύξηση συντάξεων χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η προσωπική διαφορά, ανέρχονται σε περισσότερα από 8 δισ. ευρώ ετησίως. Το πρόγραμμα αυτό, προφανώς εξωπραγματικό, το καταδίκασε πανηγυρικά ο ελληνικός λαός στις εκλογές της 21ης Μαΐου.

Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, δεν έχει παρουσιάσει πουθενά την ποσοτικοποίηση του προγράμματός του και προτείνει κάποια μέτρα που δεν τα κοστολογεί καθόλου και τα περιβάλλει από συνειδητή ασάφεια (π.χ. μείωση των φόρων στην εργασία, αύξηση του Κοινωνικού Επιδόματος Αλληλεγγύης κ.λπ.) και κάποια άλλα που μπορούν κάπως να ποσοτικοποιηθούν και έχουν ελάχιστο κόστος υψηλότερο – κατά πολύ – των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων. Μόνο ένα μέτρο, αυτό που αφορά στις δαπάνες της υγείας στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως ποσοστό του ΑΕΠ το οποίο μπορεί πλήρως να ποσοτικοποιηθεί, φτάνει στα 4,7 δισ. με στοιχεία του 2023 και ξεπερνά από μόνο του όλο τον δημοσιονομικό χώρο που θα είναι διαθέσιμος το 2027.

Με αυτά τα δεδομένα, το δίλημμα που τίθεται στις 25 Ιουνίου είναι το ίδιο με αυτό που τέθηκε στις 21 Μαΐου: Μεγάλες υποσχέσεις και συνειδητή ασάφεια ή ρεαλισμός και διαφάνεια;