Δύο Τουρκίες και η αντιπολίτευση σε σταυροδρόμι

Το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών, το 52%-48% υπέρ του Ερντογάν, ήταν πιο κοντά από ό,τι περίμεναν οι περισσότεροι. Με αυτό το αποτέλεσμα, η πόλωση και ο διχασμός της χώρας εκδηλώθηκαν για άλλη μία φορά. Ο πρόεδρος Ερντογάν μπορεί να κυβερνήσει τουλάχιστον τέσσερα χρόνια με την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, την οποία πέτυχε η συμμαχία του στις βουλευτικές εκλογές της 14ης Μαΐου.

Για πολλούς, ιδίως για τους νέους που βρίσκονται κοντά στην αντιπολίτευση, ακόμη τέσσερα χρόνια μπορεί να είναι πάρα πολλά. Πολλοί πιθανόν θα προσπαθήσουν να βρουν δουλειά ή πανεπιστημιακές σπουδές στο εξωτερικό. Μετά τον πρώτο γύρο των εκλογών της 14ης Μαΐου, η λέξη μετανάστευση αναφέρθηκε συχνά σε συζητήσεις με ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης.

Με αυτά τα αποτελέσματα υπάρχουν λίγα ανοιχτά ερωτήματα. Το ένα είναι ποιοι θα είναι οι υπουργοί στην τρίτη προεδρία Ερντογάν. Καθώς 16 από τους πρώην υπουργούς του έγιναν βουλευτές, αναμένεται να υπάρξουν πολλοί νέοι υπουργοί. Η επιλογή των καινούργιων προσώπων θα μπορούσε να δείξει προς ποια κατεύθυνση κατευθύνεται η νέα κυβέρνηση. Μην ξεχνάμε ότι στη συμμαχία του Ερντογάν ανήκουν και μικρά ακραία ισλαμιστικά και υπερεθνικιστικά κόμματα. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μία ακόμη πιο συντηρητική πορεία σε κοινωνικά θέματα και μια πιο θρησκευτική προσέγγιση π.χ. όσον αφορά τον τραπεζικό τομέα.

Το αποτέλεσμα των εκλογών θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην αντιπολίτευση και το κομματικό τοπίο. Το κυρίαρχο σήμερα, πιο φιλελεύθερο ρεύμα στο μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, θα χάσει κύρος. Οι Κούρδοι θα χάσουν πολιτικό χώρο. Και συνολικά, το πολιτικό σύστημα θα μετακινηθεί από την Ακρα Δεξιά ακόμη πιο δεξιά. Επειτα από 21 χρόνια Ερντογάν, οι ελπίδες της τουρκικής αντιπολίτευσης ήταν μεγάλες ότι αυτή τη φορά θα μπορούσε πραγματικά να κερδίσει τις εκλογές. Η απογοήτευση θα είναι τώρα αντίστοιχα μεγάλη.

Οι μεγάλοι νικητές των εκλογών, από την άλλη πλευρά, είναι τα υπερεθνικιστικά κόμματα, τα οποία κατάφεραν να σημειώσουν κέρδη εξασφαλίζοντας υποσχέσεις για την απέλαση εκατομμυρίων Σύρων. Ο τρίτος προεδρικός υποψήφιος Σινάν Ογάν, ο οποίος κέρδισε απροσδόκητα το 5% των ψήφων, προβάλλεται ως ο διάδοχος του άρρωστου ηγέτη του MHP Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

Η εξωτερική πολιτική δεν θα αλλάξει πολύ. Η Τουρκία θα αυξήσει την απόστασή της από τη Δύση και τους θεσμούς της. Βέβαια, στην ΕΕ πολλοί θα χαρούν με την εκλογή του Ερντογάν καθώς ξέρουν ότι μπορούν να διαπραγματευτούν μαζί του. Μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία για τη μεταναστευτική και την ενεργειακή πολιτική και δεν χρειάζεται να ασχοληθεί κανείς με την ενταξιακή διαδικασία. Η Ελλάδα θα μπορούσε να επωφεληθεί από αυτή την κατάσταση, η οποία θα μπορούσε να την καταστήσει πιο σημαντική για τις ΗΠΑ και τη Δύση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Εκρέμ Εντι Γκιουζέλντερε είναι κύριος ερευνητής εξωτερικού, στο πρόγραμμα Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ