Η θεμελιακή πρώτη κάλπη της 21ης Μαΐου

Το σύστημα της απλής αναλογικής, ανάμεσα στις πολλές ανισορροπίες και ασάφειες που δημιουργεί, προκάλεσε εξαρχής και τον σκεπτικισμό των κομμάτων και  ψηφοφόρων, σχετικά με το πόσες εκλογικές αναμετρήσεις θα επακολουθήσουν μετά την κάλπη της 21ης Μαΐου. Αρκετοί θεώρησαν πιθανό και το ενδεχόμενο τρίτης κάλπης, στην περίπτωση που οι δύο πρώτες δεν δώσουν βιώσιμη κυβέρνηση. Η εκτίμηση αυτή, κατά τη γνώμη μας, έγκειται σε μια λογική καταμερισμού του χαρακτήρα της κάθε ψηφοφορίας, όπου η πρώτη αναδεικνύει το ποιος ενδεχομένως θα κυβερνήσει, η δεύτερη το πώς θα κυβερνήσει και η τρίτη, αν υπάρξει, την κατοχύρωση της κυβερνητικής σταθερότητας.

Είναι όμως έτσι ή μήπως πρόκειται περί αξιολογικής αυταπάτης, λόγω του ότι πιθανόν θα υπάρξουν περισσότερες από μία εκλογές; Εδώ ακριβώς προκύπτει η ανάγκη ν’ αξιολογηθεί πολύ πιο προσεκτικά το ποιοτικό βάθος κάθε ψηφοφορίας.

Διαβάζοντας, λοιπόν, κάποιος την πρώτη κάλπη, εύκολα διαπιστώνει ότι το αποτέλεσμά της πιθανότατα θα κρίνει τρία, ιδιαίτερα σημαντικά θέματα: α) Ποιο θα είναι το πρώτο κόμμα, που σημαίνει ότι αυτό αποκτά την πρωτοβουλία των πολιτικών κινήσεων, β) Το ύψος του ποσοστού του πρώτου κόμματος, που μπορεί να κάνει ορατό ή όχι τον ορίζοντα της πολιτικής αυτοδυναμίας και γ) Τη διαφορά που θα υπάρξει μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος, η οποία μπορεί να μην παίζει ρόλο στον σχηματισμό πλειοψηφίας στα πλαίσια της απλής αναλογικής, αλλά μπορεί να δείχνει την αδυναμία ανατροπής των συσχετισμών της πρώτης κάλπης στις επόμενες εκλογές, με άλλα λόγια, τη βεβαιότητα για τον τελικό νικητή.

Οι τρεις, λοιπόν, βαρύνουσες διαστάσεις της πρώτης κάλπης την καθιστούν αυτόματα κυριαρχική έναντι των πιθανών υπολοίπων. Δημιουργεί δεδομένα και διαμορφώνει ισχυρή πολιτική πραγματικότητα που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανένα, και άρα οι εκλογείς σε ενδεχόμενη δεύτερη κάλπη θα ψηφίσουν με βάση τη συγκεκριμένη πολιτική τάση που ήδη θα έχει διαμορφωθεί. Σε κάθε περίπτωση, η πρώτη κάλπη κρίνει τα πλέον σημαντικά και ό,τι ακολουθήσει θα κινηθεί συμπληρωματικά στις ράγες της.

Τέλος, η οπτική του θεμελιακού και κυριαρχικού χαρακτήρα της πρώτης κάλπης είναι βασικός οδηγός στην εκλογική απόφαση των πολιτών. Ο πολίτης, εφόσον έτσι αντιλαμβάνεται τα πράγματα, δεν θα θελήσει να τεμαχίσει την ψήφο του, με τη λογική, ας πούμε, ότι στην πρώτη κάλπη ψηφίζω διαμαρτυρία και στην επόμενη ψηφίζω διακυβέρνηση. Ολα τα βασικά διλήμματα, το ποιος, το τι και το πώς, κρίνονται ταυτόχρονα και ενιαία σε κάθε κάλπη και, κυρίως, στην πρώτη. Μπορεί στην περίπτωσή μας να μην ισχύει η απόλυτη θέση ότι η πρώτη κάλπη είναι το παν και η δεύτερη το τίποτα, όμως μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι οι εκλογές της Κυριακής είναι οι απολύτως κρίσιμες και θεμελιακές για το πρόσωπο, την ταυτότητα και τον τρόπο διακυβέρνησης της επόμενης τετραετίας.