Το φλερτ του Ισραήλ με τους αντισημίτες

Οταν οι πολιτικοί ηγέτες και οι θαυμαστές τους ισχυρίζονται πως ο Τζορτζ Σόρος κινεί τα νήματα του κόσμου, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πως ο αντισημιτισμός δεν απέχει πολύ. Κι όμως, η αντισημιτική φύση τέτοιου είδους ισχυρισμών δεν έχει αποτρέψει τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν αλλά και τον τέως πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από το να τους προβάλλουν.

Τόσο ο Ορμπαν όσο και ο Τραμπ συχνά ισχυρίζονται πως η στήριξή τους προς το Ισραήλ αποτελεί απόδειξη για το γεγονός ότι δεν είναι αντισημίτες. Στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον, ωστόσο, δεν συνιστά αντίφαση το να είναι κανείς φιλοϊσραηλινός και ταυτόχρονα αντισημίτης. Στην πράξη, μάλιστα, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αλλά και τα ακόμη πιο ακραία μέλη της κυβέρνησής του έχουν πάρα πολλά κοινά με τους δεξιούς εθνικιστές στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τους οποίους έχουν ευθυγραμμιστεί.

Σε τελική ανάλυση, όλοι οι ισραηλινοί ακροδεξιοί, όπως ο Ορμπαν, είναι εθνικιστές. Ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, για παράδειγμα, αντιμετωπίζει την εθνική ταυτότητα με φυλετικούς όρους και έχει ζητήσει την απέλαση όλων των παλαιστίνιων πολιτών του Ισραήλ που θεωρούνται ύποπτοι για «απειθαρχία» απέναντι στο εβραϊκό κράτος. Το πρότυπό του είναι ο Μεΐρ Καχάνε, ένας ακραίος ραβίνος ο οποίος παρομοίασε τη συμβίωση με τους Παλαιστινίους ως «συνύπαρξη με τον καρκίνο».

Με βάση όλα αυτά, γιατί να αποτελεί έκπληξη ότι οι φιλελεύθεροι Εβραίοι σε ολόκληρο τον κόσμο αισθάνονται διαρκώς πιο αποξενωμένοι από το Ισραήλ, υπό την παρούσα ηγεσία του; Είναι δε βέβαιο ότι ορισμένες από τις εντάσεις που καταγράφονται οφείλονται σε πολιτικές διαφορές. Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τις φιλελεύθερες ιδέες που χαρακτηρίζουν πολλούς Εβραίους της διασποράς. Ομως, ο εντεινόμενος διχασμός αντανακλά μια βαθύτερη μετατόπιση.

Στην πορεία της ευρωπαϊκής ιστορίας, ο εθνικισμός βάδιζε χέρι χέρι με τον αντισημιτισμό και, υπό μΙα έννοια, συνέβαλε ώστε αυτός να οριστεί. Παρά δε το γεγονός ότι αρκετοί Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αντισημίτες αντιμετώπιζαν τους Εβραίους ως εκ φύσεως Μπολσεβίκους, η καχυποψία σε βάρος τους δεν περιοριζόταν στη Δεξιά.

Οι αντισημίτες έτειναν να συσχετίσουν τον εβραϊκό κοσμοπολιτισμό με τον πολυεθνικό χαρακτήρα της αμερικανικής κοινωνίας. Αυτή η προκατάληψη, με τη σειρά της, συχνά συνδεόταν με τον αντικαπιταλισμό, καθώς η επιδίωξη του πλουτισμού αντιμετωπιζόταν ως ένα τυπικό χαρακτηριστικό τόσο των Εβραίων όσο και των Αμερικανών.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από την περίοδο που οι κακοί της παγκοσμιοποίησης ταυτοποιούνταν από τους ακραίους λαϊκιστές ηγέτες ως Αμερικανοί και Εβραίοι. Κάτω από την επιρροή του Τραμπ και των πιστών του, όμως, οι ίδιες οι ΗΠΑ έχουν μετατραπεί σε φάρο για τους αντιδραστικούς όλου του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των σημερινών ηγετών του Ισραήλ.

Παρά το ότι οι πρώιμοι σιωνιστές επεδίωξαν να κατοχυρώσουν το Ισραήλ ως μια εβραϊκή πατρίδα, ποτέ δεν προοριζόταν αποκλειστικά για τους Εβραίους. Οι Εβραίοι που έφταναν στο Ισραήλ για να το κάνουν πατρίδα τους δεν είχαν γεννηθεί εκεί και μόνο οι ορθόδοξοι θρησκευτικά Εβραίοι πίστευαν ότι ο τόπος αυτός τους είχε δοθεί από τον Θεό. Ο ίδιος ο Καχάνε, ο οποίος ασφαλώς ανήκει σε αυτούς που το πίστευαν, γεννήθηκε στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης (και το 1990 δολοφονήθηκε στο Μανχάταν). Τη θεωρία του, δε, συμμερίζονται σε μεγάλο βαθμό οι ευαγγελιστές χριστιανοί των ΗΠΑ που πιστεύουν ότι οι Εβραίοι είναι καταδικασμένοι, εκτός και αν ασπαστούν τον χριστιανισμό όταν έρθει η Αποκάλυψη.

Το 1898, ο Θίοντορ Χερτζλ, πατέρας του σύγχρονου σιωνισμού, συνάντησε στην Ιερουσαλήμ τον τελευταίο γερμανό αυτοκράτορα Γουλιέλμο Β’, ελπίζοντας να διασφαλίσει την υποστήριξή του για μια εβραϊκή πατρίδα. Ο Κάιζερ καθόταν στο λευκό του άλογο, ενώ ο Χερτζλ ήταν όρθιος. Ο Κάιζερ δεν έδειξε να ενδιαφέρεται. Εάν ζούσε σήμερα και στεκόταν στο ίδιο σημείο, ενδεχομένως θα αισθανόταν ικανοποίηση από αυτό που θα αντίκριζε.

Ο Ιαν Μπορούμα είναι ολλανδός συγγραφέας και ιστορικός. Είναι καθηγητής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Δημοσιογραφίας στο Κολέγιο Μπαρντ στη Νέα Υόρκη. Βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Θύραθεν