Οι ήττες δεν είναι ορφανές

Κάθε κάλπη έχει νικητή και ηττημένο. Δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση. Ακόμη και σε οριακές καταστάσεις, κάποιος προηγείται και κάποιος έπεται. Στην πολιτική έχει πάντοτε τη σημασία του. Ακόμη και στις εκλογές του 2000, τις πλέον οριακές στα μεταπολιτευτικά χρονικά, εκείνο το 1,1% της διαφοράς είχε οδηγήσει σε μια νέα πρωθυπουργική θητεία τον Κώστα Σημίτη και τη ΝΔ σε άλλα τέσσερα χρόνια στα αντιπολιτευτικά έδρανα. Η «πύρρειος νίκη» του Σημίτη το μόνον που είχε εξασφαλίσει τότε στον Κώστα Καραμανλή ήταν μια θωράκιση απέναντι στους εσωκομματικούς αμφισβητίες – πλην του Γιώργου Καρατζαφέρη που ξεσπάθωνε επί εβδομάδες, φωνάζοντας ότι «η ήττα είναι ήττα» και τελικώς διεγράφη. Μακροπρόθεσμα, μια ήττα μπορεί να αποτελεί μια νέα αφετηρία, πρωτίστως για τους φρέσκους αρχηγούς. Εκτός από τον Καραμανλή, το έζησε και ο Γιώργος Παπανδρέου το 2004. Ενίοτε, όμως, οδηγεί και σε διαλυτικές καταστάσεις, όπως και σε αλλαγή φρουράς.

Στη βάση αυτή, ένα από τα ζητούμενα της κάλπης της 21ης Μαΐου θα είναι και το εάν το δίδυμο Μητσοτάκης – Τσίπρας θα συνεχίσει να έχει τον κεντρικό ρόλο και στα πολιτικά πράγματα του μέλλοντός μας. Το 2019, στην πρώτη μονομαχία τους, ήταν μάλλον αυτονόητο ότι θα αναμετρηθούν ξανά. Ο Τσίπρας μπορεί να έχασε, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε ποτέ ξανά πρωθυπουργό, έστω κι αν ήταν ο Μητσοτάκης που μετακόμιζε στο Μαξίμου. Το 2023 ακολουθεί ο δεύτερος γύρος και ήδη στα πολιτικά γραφεία έχει ανοίξει η συζήτηση για το μέλλον του ηττημένου.

Στην πραγματικότητα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη συζήτηση φρόντισαν να τροφοδοτήσουν εσχάτως οι ίδιοι οι μονομάχοι. Οχι από την ίδια γραμμή εκκίνησης, ούτε από την ίδια οπτική γωνία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον τρόπο του έστειλε χθες σήμα στον Αλέξη Τσίπρα ότι όποιος χάσει αποχωρεί από το πολιτικό γήπεδο. «Εμείς όταν παίζαμε μπάσκετ στην Αμερική είχαμε έναν κανόνα. Κερδίζεις μένεις, χάνεις φεύγεις. Κερδίζεις, παίζεις. Μπαίνει ο επόμενος…», διαμήνυσε από τα Τρίκαλα – με τη δημοσκοπική βεβαιότητα, προφανώς, ότι η συζήτηση δεν τον αφορά, αλλά πρέπει να απασχολεί τον αντίπαλο.

Δύο ημέρες νωρίτερα στην κουβέντα είχε μπει ο Αλέξης Τσίπρας. Στη δική του «εξομολόγηση» στο Mega (στην εκπομπή της Δανάης Μπάρκα), ανέφερε ότι «εφόσον μπήκα νωρίς στην πολιτική, θα έχω την πολυτέλεια, ελπίζω, εύχομαι να βγω και σχετικά νωρίς, να μη με πάρουν τα βαθιά γεράματα». Μπορεί να μην αισθάνεται έτοιμος για την αποχώρηση, αλλά αρχίζει να σκέφτεται την κατάλληλη ώρα. Είναι ένα ζήτημα εάν οι σκέψεις έχουν να κάνουν με το «τιμόνι» του ΣΥΡΙΖΑ ή γενικότερα την πολιτική σκηνή. Κάπου εκεί, ωστόσο, τράβηξε ακόμη μια διαχωριστική γραμμή από τον Μητσοτάκη, θεωρώντας λίγο-πολύ ότι – ανεξαρτήτως αποτελέσματος – η μετακίνηση από τον 7ο όροφο της Κουμουνδούρου είναι δική του υπόθεση και όχι του κόμματος, σε αντίθεση με τον πρόεδρο της ΝΔ. «Αν χάσει ο Μητσοτάκης θα στραφούν εναντίον του. Ενώ εγώ αν χάσω θα ακούσω κριτική», αποφάνθηκε. Η ήττα, συνεπώς, έχει εσωκομματικές παρενέργειες, απλώς στο μυαλό του Τσίπρα είναι διαφορετικές στα παλαιά «αστικά» κόμματα. Η άλλη ανάγνωση είναι ότι ο Τσίπρας διαμηνύει «ο ΣΥΡΙΖΑ είμαι εγώ» και ο ίδιος ορίζει την επόμενη ημέρα στην Κουμουνδούρου.

Πλην μιας εκλογικής διαφοράς που «δεν θα αντέχεται» από τον ψυχισμό του ηττημένου, το πιθανότερο είναι ότι από τις κάλπες της 21ης Μαΐου οι μονομάχοι δεν θα αλλάξουν – έστω κι αν οι ήττες δεν είναι ορφανές. Οχι μόνον επειδή ακολουθούν οι κάλπες του Ιουλίου, αλλά επειδή έπονται οι αυτοδιοικητικές εκλογές του φθινοπώρου και οι ευρωεκλογές τον Μάιο του 2024. Η κριτική μπορεί να είναι στο πρόγραμμα, αλλά του χρόνου τέτοια εποχή όλοι θα κάνουν «ταμείο» – και στην Κουμουνδούρου…