Ακριβώς όπως στο Χάρβαρντ!

Στην κοινή γνώμη είναι διάχυτη η πεποίθηση ότι οι Ελληνες που υπηρετούν ή υπηρέτησαν σε φημισμένα πανεπιστήμια της αλλοδαπής και αποφάσισαν να εισέλθουν στον στίβο της πολιτικής αρθρώνουν διαφορετικό λόγο από τους πολιτικούς που δεν έχουν τέτοια θητεία. Θεωρείται δεδομένο ότι έχουν αφομοιώσει τα θετικά στοιχεία από τη θητεία τους στα εν λόγω ιδρύματα, που τους προσέδωσαν τη διεθνή αναγνώριση, την αίγλη και τις διακρίσεις που τα συνοδεύουν. Τελικά όμως η κομματική ένταξη δεν γίνεται άνευ όρων και συνεπώς η προσδοκία ότι θα κομίσουν ένα διαφορετικό πνεύμα στην πολιτική αφορά τον κάθε υποψήφιο και τον κάθε πανεπιστημιακό ξεχωριστά, είτε υπηρετεί στο Πρίνστον και το Γέιλ είτε σε ένα ελληνικό περιφερειακό πανεπιστήμιο.

Εκανα αυτές τις σκέψεις ακούγοντας υποψήφιο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που κατέχει θέση σε ονομαστό ΑΕΙ των ΗΠΑ, να συμφωνεί με την προτεινόμενη κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής στα ΑΕΙ και μάλιστα να υπερθεματίζει. Πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούν να εισάγονται στα ΑΕΙ, όπως γινόταν παλαιότερα, υποψήφιοι με βαθμολογία ακόμη και κοντά στο μηδέν, ακόμη κι αν παραδώσουν λευκή κόλλα. Ετσι ακριβώς γίνεται στο Χάρβαρντ με τα πανάκριβα δίδακτρα, όπου είναι πασίγνωστο ότι οι υποψήφιοι για προπτυχιακές σπουδές γίνονται δεκτοί χωρίς καμιά προϋπόθεση και χωρίς κανένα κριτήριο!

Προσπαθώντας να εξηγήσω τη λογική αυτής της αντίληψης και όντας βέβαιος ότι ο συνάδελφος δεν πιστεύει κατά βάθος αυτά που λέει απευθυνόμενος στον ελληνικό λαό, θυμήθηκα την υπόθεση των Νεφελών του Αριστοφάνη, που μάλιστα αφορά ένα εκπαιδευτήριο της εποχής. Ο ήρωας του Αριστοφάνη με το εύγλωττο όνομα Στρεψιάδης έχει ένα μοναχογιό, τον Φειδιππίδη, που σπαταλά όλα τα χρήματά του στα άλογα και τις ιπποδρομίες. Για να γλιτώσει από τους δανειστές του, ο Στρεψιάδης αποφασίζει να φοιτήσει στο «φροντιστήριον» του Σωκράτη, ώστε να διδαχτεί την τέχνη του Δίκαιου και του Αδικου Λόγου και έτσι να κερδίζει τις δίκες, είτε έχει δίκιο είτε έχει άδικο. Εκδιώκεται από το «φροντιστήριον» ως ανεπίδεκτος μαθήσεως αλλά καταφέρνει να πείσει τον γιο του να φοιτήσει εκείνος στη θέση του. Ο Φειδιππίδης αποδεικνύεται άριστος μαθητής και εφαρμόζει όσα διδάχτηκε πάνω στον πατέρα του, δέρνοντάς τον. Τελικά ο αγανακτισμένος Στρεψιάδης πυρπολεί το «φροντιστήριον» με τη βοήθεια ενός δούλου.

Αυτοί είναι οι περίφημοι «δισσοί λόγοι», στους οποίους οι Ελληνες και οι Ρωμαίοι ρητοροδιδάσκαλοι μυούσαν τους μαθητές τους για πολλούς αιώνες μετά τους Σοφιστές του 5ου αιώνα π.Χ. Οι μαθητές εκπαιδεύονταν στην ικανότητα να υποστηρίζουν ένα επιχείρημα και το ακριβώς αντίθετό του. Στην ικανότητα αυτή «αριστεύουν» στις μέρες μας (τι ειρωνεία!) οι μαθητές του καλύτερου «φροντιστηρίου» που γνώρισε η Ελλάδα από την εποχή των Σοφιστών, δηλαδή του φημισμένου εκπαιδευτηρίου της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης