Δεν θα φέρει την Αποκάλυψη

Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης όπως το ChatGPT είναι πανταχού παρόντα. Η εκτόξευση της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης οφείλεται σε έναν συνδυασμό ισχύος των ηλεκτρονικών υπολογιστών και διαθεσιμότητας δεδομένων, ο λόγος όμως που μοντέλα όπως το ChatGPT και το Bard έχουν προκαλέσει τόσο θόρυβο είναι πως έχουν μπει πια στα σπίτια μας, με περίπου 100 εκατομμύρια χρήστες σήμερα.

Αυτό έχει οδηγήσει σε μία πολύ τεταμένη δημόσια συζήτηση. Εχουν λοιπόν δίκιο αυτοί που εγείρουν το φάσμα μιας Αποκάλυψης καθοδηγούμενης από την τεχνητή νοημοσύνη; Κατά την άποψή μου, όχι. Συμφωνώ πως υπάρχουν κάποιοι λυπηροί κίνδυνοι. Ο κόσμος όμως αρχίζει να καταλαβαίνει πως αυτά είναι κοινωνικο-τεχνικά συστήματα. Που σημαίνει, όχι απλά ουδέτερα εργαλεία, αλλά μπερδεμένες δέσμες κώδικα, δεδομένων, υποκειμενικών παραμέτρων και ανθρώπων. Οι τελικές χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης, και η κατεύθυνση που αναπτύσσει, δεν είναι αναπόφευκτες. Και η αντιμετώπιση των κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι απλώς ένα ερώτημα «σταμάτα» ή «προχώρα».

Ερευνήτριες όπως η Τζόι Μπουολαμουίνι, η Ρόχα Μπέντζαμιν και η Τίμνιτ Τζεμπρού επισημαίνουν από καιρό πώς το πλαίσιο στο οποίο παράγονται και χρησιμοποιούνται οι τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης  μπορεί να επηρεάσει το τι αποκομίζουμε. Εξηγούν γιατί τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να παράγουν προκατειλημμένα αποτελέσματα, όπως η απόδοση λιγότερων ευσήμων στις γυναίκες, η αποτυχία αναγνώρισης μαύρων προσώπων, η εσφαλμένη διαβεβαίωση πως οι οικογένειες μεταναστών έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να διαπράξουν απάτη. Πρόκειται για κοινωνικά προβλήματα που ήδη αναγνωρίζουμε, και δείχνουν την ανάγκη να φτάσει η κοινωνία σε μία συναίνεση όσον αφορά τη σωστή κατεύθυνση για την τεχνική καινοτομία, την υπεύθυνη χρήση αυτών των τεχνολογιών και τους περιορισμούς που πρέπει να τους επιβληθούν.

Ευτυχώς, χώρες ανά τον κόσμο ήδη καταπιάνονται με αυτά τα ζητήματα. Οι ΗΠΑ, η ΕΕ, η Ινδία, η Κίνα και άλλες παρουσιάζουν ελέγχους και αναθεωρούν τις ρυθμιστικές προσεγγίσεις. Στο μεταξύ, αναδύονται παγκόσμια πρότυπα. Ο Τζο Μπάιντεν θέλει μια χάρτα δικαιωμάτων προσαρμοσμένη στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, και ο ΟΗΕ έχει ανακοινώσει ένα παγκόσμιο ψηφιακό σύμφωνο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα υφιστάμενα ανθρώπινα δικαιώματα θα διατηρηθούν στην ψηφιακή εποχή. Παγκόσμιες εκστρατείες όπως η AUDRi πιέζουν ώστε να τεθεί το Ψηφιακό Σύμφωνο σε ισχύ σε όλο τον κόσμο.

Οι εταιρείες έχουν επίγνωση αυτών των ζητημάτων καθώς αναπτύσσουν νέα συστήματα. Η OpenAI, η εταιρεία πίσω από το ChatGPT, τα συνοψίζει αρκετά καλά. Αναγνωρίζει ότι, παρ’ όλο που έχουν γίνει πολλά για την εκρίζωση του ρατσισμού και άλλων μορφών μίσους από τις απαντήσεις του ChatGPT, χειραγώγηση και ψευδαίσθηση (που σημαίνει την παραγωγή περιεχομένου που δεν βγάζει νόημα ή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα), εξακολουθούν να συμβαίνουν. Είμαι πεπεισμένη πως η δοκιμή και το σφάλμα, καθώς και η αναπτυσσόμενη έρευνα σε αυτόν τον τομέα, θα βοηθήσουν.

Πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν τα συγκεκριμένα και ανησυχητικά νέα προβλήματα που πηγάζουν από τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε είναι η πιθανή διάβρωση της δημοκρατίας και της επονομαζόμενης ground truth, της αλήθειας που βασίζεται σε δεδομένα, που μπορεί να αντιμετωπίσουμε με τη διάδοση των deep fakes και άλλης παραπληροφόρησης που παράγεται μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Χρειάζονται κανόνες σε αυτό το παιχνίδι, καθώς και παγκόσμιες συμφωνίες αν θέλουμε να μετακινηθούμε από μία κάπως ασυλλόγιστη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης σε μία υπεύθυνη και εκδημοκρατισμένη υιοθέτηση αυτής της νέας δύναμης.

Η Ιβάνα Μπαρτολέτι, ειδικός σε θέματα προστασίας της ιδιωτικότητας και των δεδομένων, είναι επισκέπτρια καθηγήτρια στο Virginia Tech και ιδρύτρια του Δικτύου Women Leading in AI.