Πουλιά στον αέρα

Πριν από μερικές εβδομάδες, στον απόηχο της ιστορίας των υποκλοπών, είχα κάνει για «ΤΑ ΝΕΑ» μια (προφανώς επιθετική) συνέντευξη με τον πάντα αγαπητό μου καθηγητή Νίκο Αλιβιζάτο, που και πριν και τότε και σήμερα τον θεωρώ ηθικό παράδειγμα και στις δημόσιες παρεμβάσεις του. Κλείνοντας, τον είχα ρωτήσει το αναμενόμενο: επιμένει στην παλαιά φράση του, ότι ο Τσίπρας πιάνει πουλιά στον αέρα; «Απολύτως», μου απάντησε θριαμβικά, παραπέμποντάς με σε μια συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη, στην οποία ο Πρωθυπουργός έκανε λόγο «για αξιοθαύμαστο πολιτικό ένστικτο του κ. Τσίπρα».

Φαντάζομαι ότι ο καθηγητής Αλιβιζάτος επιμένει και σήμερα ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ πιάνει πουλιά στον αέρα, μετά τη στάση του ίδιου και του κόμματός του στην προσπάθεια της δημοκρατίας να αποκλείσει τη Χρυσή Αυγή των καταδικασμένων στελεχών για σύσταση εγκληματικής συμμορίας από τις εκλογές. Ως γνωστόν, προχθές το βράδυ, ο Νίκος Αλιβιζάτος δήλωσε στον ΣΚΑΪ ότι είχε ξεκινήσει πρωτοβουλία για να καταθέσουν στον Αρειο Πάγο κοινό υπόμνημα κατά του κόμματος Κασιδιάρη τα τρία μεγαλύτερα κόμματα (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ). Η πρωτοβουλία του δεν προχώρησε επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκε να συμμετάσχει. Ο Τσίπρας είπε ότι δεν μπορούσε να καταθέσει το κόμμα του υπόμνημα, αφού δεν είχε ψηφίσει την τροπολογία στη Βουλή. Κι ο καθηγητής αποκάλεσε αυτή τη στάση μικρόψυχη.

Στον Νίκο Αλιβιζάτο από τον ΣΥΡΙΖΑ απάντησε ο Μιχάλης Καλογήρου. Είπε ότι δεν είναι μικρόψυχη η στάση του κόμματός του αλλά πολιτικά ώριμη και τη συσχέτισε με τις υποκλοπές. Είναι μια δικαιολογία. Προσωπικά από ένα κόμμα κυνικό όπως ο ΣΥΡΙΖΑ ήμουν έτοιμος να ακούσω τα επιχειρήματα των φιλελεύθερων νομικών, οπαδών της ανεκτικής δημοκρατίας που διεκδικούν το δικαίωμα ακόμα και στον μισαλλόδοξο λόγο. Τα επιχειρήματα αυτά, πάντως, ήδη, ο Νίκος Αλιβιζάτος τα είχε αποκρούσει, λέγοντας ότι «σε καμία χώρα της Ευρώπης, του πολιτισμένου κόσμου, ένας σχηματισμός σαν τη Χρυσή Αυγή, ή τους “Ελληνες” στους οποίους ηγείται σημαίνον στέλεχος της Χρυσής Αυγής, δεν θα μπορούσε να είναι υποψήφιος».

Η δικαιολογία του ΣΥΡΙΖΑ για την άρνησή του να συμμετάσχει στο κοινό υπόμνημα (ή, έστω, να καταθέσει δικό του υπόμνημα, ακόμα κι αν διαφοροποιούνταν από τις θέσεις Αλιβιζάτου, στον οποίο έως πρόσφατα παρέπεμπε) ήταν κατώτερη του αναμενομένου. Οχι μόνο επειδή και ο ΣΥΡΙΖΑ έχει παραδεχτεί παρακολουθήσεις πολιτικών, μάλιστα της δικής του παράταξης. Ούτε επειδή, στο κάτω κάτω, υπάρχει η τελεσίδικη καταδίκη δύο υπουργών του για παράβαση καθήκοντος, αποδεδειγμένο έγκλημα κατά της δημοκρατίας.

Αυτό που ο Μιχάλης Καλογήρου αποκαλεί «ξέπλυμα της θεσμικής Ακροδεξιάς», υπονοώντας τη ΝΔ, δεν είναι απλώς η αδυναμία του να ομολογήσει ότι στις δημοκρατίες οι πολιτικοί αντίπαλοι δεν είναι εξοβελιστέοι, ότι το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να φωτογραφίζεται στην αντίθεση «ή εμείς ή αυτοί». Είναι η επιλογή να φορτώσει στη «θεσμική Ακροδεξιά» τη μεθόδευση του ΣΥΡΙΖΑ να κάνει κυριολεκτικά την πάπια στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής, προσδοκώντας να εισπράξει από τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της ψήφους, στο όνομα του αντισυστημισμού ή, έστω, στο όνομα του κοινού μένους κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη. Υλοποιώντας το δόγμα του Νίκου Βούτση, ότι δεν υπάρχουν ευπρόσεκτες και μη ευπρόσδεκτες ψήφοι (Βουλή, 30/6/2016).

Τελικά ο Νίκος Αλιβιζάτος είχε δίκιο. Οντως, ο Αλέξης Τσίπρας πιάνει πουλιά στον αέρα. Το «αξιοθαύμαστο πολιτικό ένστικτό του», ωστόσο, τον οδηγεί συνεχώς σε μια στάση πάση θυσία για την εξουσία. Χωρίς αρχές. Ποτέ άλλοτε η Αριστερά στην Ελλάδα δεν ήταν τόσο ιδεολογικά και ηθικοπολιτικά γυμνή.

Αντισυστημικός ρεαλισμός

«Είμαστε ένα κόμμα του αντισυστημικού ρεαλισμού και όχι της συστημικής κοροϊδίας», είπε προχθές ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας σε κομματική συγκέντρωση στον Πύργο. Μπράβο στον αντισυστημικό επαναστάτη πρόεδρο, που αφού απομύζησε το Ευρωκοινοβούλιο ήρθε τώρα και στην Ελλάδα να διδάξει την ανατροπή.

Αλλά το πιθανότερο είναι ότι δεν εννοεί κάτι τέτοιο. Λέγοντας ότι είναι αντισυστημικός δεν εννοεί ότι θέλει να ανατρέψει το σύστημα, δηλαδή τη δημοκρατία (αφού η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι το σύστημα), αλλά – όπως έχει δηλώσει αλλού – ότι θέλει να το μεταρρυθμίσει. Αλλά, τότε, απλώς κάνει κατάχρηση ενός όρου που του φάνηκε εντυπωσιακός, αλλά δεν σημαίνει αυτό που εννοεί. Τι σημαίνει; Κύριος οίδε;

Το μεγάλο πρόβλημα με πολιτικές ομιλίες όπως του προέδρου του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς αυτό: η αδυναμία του να μιλήσει συγκεκριμένα, με αποτέλεσμα οι λέξεις που λέει να μην έχουν καμία σημασία. Βάζοντας, π.χ., τον εαυτό του απέναντι στον ελιτισμό του Μητσοτάκη και στον λαϊκισμό του Τσίπρα τι δηλώνει; Οτι δεν είναι ανάμεσα, αλλά κάτι σαν Τσίπρα – αφού η ιδέα του λαϊκισμού είναι η ιδέα ενός συνόλου, του λαού, απέναντι στις ελίτ. Ψιλά γράμματα για έναν που αδυνατεί να συνδυάσει τις λέξεις με τα νοήματά τους.

Αντισυστημικός ρεαλισμός

«Είμαστε ένα κόμμα του αντισυστημικού ρεαλισμού και όχι της συστημικής κοροϊδίας», είπε προχθές ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας σε κομματική συγκέντρωση στον Πύργο. Μπράβο στον αντισυστημικό επαναστάτη πρόεδρο, που αφού απομύζησε το Ευρωκοινοβούλιο ήρθε τώρα και στην Ελλάδα να διδάξει την ανατροπή.

Αλλά το πιθανότερο είναι ότι δεν εννοεί κάτι τέτοιο. Λέγοντας ότι είναι αντισυστημικός δεν εννοεί ότι θέλει να ανατρέψει το σύστημα, δηλαδή τη δημοκρατία (αφού η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι το σύστημα), αλλά – όπως έχει δηλώσει αλλού – ότι θέλει να το μεταρρυθμίσει. Αλλά, τότε, απλώς κάνει κατάχρηση ενός όρου που του φάνηκε εντυπωσιακός, αλλά δεν σημαίνει αυτό που εννοεί. Τι σημαίνει; Κύριος οίδε;

Το μεγάλο πρόβλημα με πολιτικές ομιλίες όπως του προέδρου του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς αυτό: η αδυναμία του να μιλήσει συγκεκριμένα, με αποτέλεσμα οι λέξεις που λέει να μην έχουν καμία σημασία. Βάζοντας, π.χ., τον εαυτό του απέναντι στον ελιτισμό του Μητσοτάκη και στον λαϊκισμό του Τσίπρα τι δηλώνει; Οτι δεν είναι ανάμεσα, αλλά κάτι σαν Τσίπρα – αφού η ιδέα του λαϊκισμού είναι η ιδέα ενός συνόλου, του λαού, απέναντι στις ελίτ. Ψιλά γράμματα για έναν που αδυνατεί να συνδυάσει τις λέξεις με τα νοήματά τους.