Κι αν βρεις στον δρόμο σου αρκούδα;

Η είδηση προκάλεσε αίσθηση πριν από λίγες ημέρες και αρκετό θόρυβο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ενας 26χρονος δρομέας βουνού σκοτώθηκε στη Βόρεια Ιταλία και τα τραύματά του σύμφωνα με τις τοπικές Αρχές «παραπέμπουν σε επίθεση αρκούδας». Αφού απαντήθηκε η πρώτη απορία «μα έχει η Ιταλία αρκούδες;» (ναι, έχει, επιβιώνουν μερικές δεκάδες ζώα από ένα πολύ σπάνιο υποείδος της δικής μας καφέ αρκούδας), τα σχόλια πήραν φωτιά. Οι (αμερικανοί κυρίως) δρομείς χρήστες του Διαδικτύου άρχισαν να λένε το μακρύ τους και το κοντό τους επηρεασμένοι και από τις χολιγουντιανές ταινίες (με πιο πρόσφατη το «Cocaine Bear» της Ελίζαμπεθ Μπανκς), στις οποίες συχνά παρουσιάζονται αρκούδες που τρώνε ανθρώπους, και να δίνουν μάλιστα συμβουλές σε όσους συναντήσουν με δημοφιλέστερη «κάνε τον πεθαμένο».

Ελάχιστες οι πιθανότητες

Τα πράγματα, φυσικά, δεν είναι καθόλου έτσι, κυρίως διότι οι αμερικανικές καφέ αρκούδες γκρίζλι έχουν πολλές διαφορές με τις ευρωπαϊκές, που διαισθάνονται και αποφεύγουν τον άνθρωπο. «Ακόμα κι αν υπάρχει συνάντηση, οι πιθανότητες να είναι αυτή επικίνδυνη για τον άνθρωπο είναι ελάχιστες» λέει στο «Τρέχω» ο Πάνος Στεφάνου, υπεύθυνος επικοινωνίας του Αρκτούρου και έμπειρος δρομέας. «Αλλωστε δεν έχουμε ιδιαίτερα καταγεγραμμένα περιστατικά συνάντησης δρομέων με αρκούδες». Εχουν όμως καταγραφεί επιθέσεις άγριων ζώων «Σε δρομείς όχι, υπάρχουν ελάχιστα περιστατικά επιθέσεων» παρατηρεί ο Πάνος. «Η αρκούδα δεν είναι επιθετικό είδος, αλλά επιτίθεται μόνο όταν αισθανθεί ότι απειλείται η ίδια ή τα μικρά της. Περισσότερο επικίνδυνες είναι οι συναντήσεις με σκυλιά είτε στο βουνό είτε ακόμα και σε αστικό περιβάλλον».

Σκυλιά και αγριογούρουνα

Δεν έχει άδικο. Οι περισσότεροι από μας έχουν να αφηγηθούν τουλάχιστον μια δυσάρεστη συνάντηση με (συνήθως δεσποζόμενο και παράνομα λυτό) σκύλο ακόμη και στα ασφάλτινα τρεξίματά μας. Πού να πετύχεις αγέλη σκύλων σε απομακρυσμένη περιοχή… Για να μην πούμε για περισσότερο απρόβλεπτα στη συμπεριφορά αγριογούρουνα, ειδικά όταν προστατεύουν τα μικρά τους. «Σε ό,τι αφορά τη δική μου εμπειρία», συνεχίζει ο Πάνος Στεφάνου, «πιο πολύ με φοβίζει η παρουσία σκύλων παρά των άγριων ζώων. Ειδικά εάν στη διάρκεια του ορεινού τρεξίματος κάνεις αισθητή την παρουσία σου, δεν έχεις να φοβηθείς κάτι. Αλλά σίγουρα θα πρέπει να είσαι σε εγγρήγορση, γιατί μια αρκούδα μπορεί να ξεκουράζεται, να είναι σε φωλιά κ.λπ., άρα σε σημείο που δεν μπορείς να τη δεις. Πριν από λίγες ημέρες υπήρξε περιστατικό όπου μια μηχανή μεγάλου κυβισμού βρέθηκε μπροστά ακριβώς σε φωλιά αρκούδας η οποία την πήρε στο κυνήγι!».

Φύλαγε τα ρούχα σου

Ο Αρκτούρος δίνει μια σειρά από συμβουλές για προφυλάξεις κατά τη διάρκεια άθλησης στο βουνό (ποδηλασία ή τρέξιμο βουνού) όσον αφορά τις αρκούδες:

¢ Εάν κινείστε γρήγορα ή αθόρυβα, υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος να αιφνιδιάσετε μια αρκούδα.

¢ Να είστε πάντοτε σε εγρήγορση.

¢ Η χρήση ακουστικών μουσικής ή/και κινητών τηλεφώνων αποσπά την προσοχή και δεν ενδείκνυνται κατά τη διάρκεια άθλησης στο δάσος.

¢ Να έχετε πλήρη επίγνωση του περιβάλλοντός σας όταν ασκείστε.

¢ Κάνετε θόρυβο περιοδικά για να σας αντιληφθεί και να απομακρυνθεί η αρκούδα πολύ πριν τη δείτε εσείς.

Αν κάνετε πεζοπορία ή δυναμικό βάδισμα:

¢ Να είστε ενήμεροι για το ποια είδη άγριων ζώων υπάρχουν στην περιοχή που θα πεζοπορήσετε.

¢ Προσπαθήστε να μην κάνετε πεζοπορία μόνοι σας.

¢ Κάντε θόρυβο περιοδικά, ώστε οι αρκούδες στην περιοχή να σας αντιληφθούν και να σας αποφύγουν.

¢ Κρατήστε τα σκυλιά σας συνεχώς δεμένα στο λουρί για να μην επιτεθούν και αναγκαστεί μια αρκούδα να αμυνθεί.

¢ Μαζέψτε όλα τα υπολείμματα τροφών και άλλα σκουπίδια σας από τα μονοπάτια. Αφήνοντας υπολείμματα τροφών, περιτυλίγματα τροφών κ.λπ. μπορεί αρκούδα να συνδυάσει τα μονοπάτια και το κάμπινγκ με την ύπαρξη εύκολα προσβάσιμου φαγητού!

Σε περίπτωση συνάντησης

Κι αν, ο μη γένοιτο, παρ’ όλα αυτά υπάρξει… στενή επαφή; «Αν δείτε μια αρκούδα σε απόσταση χωρίς αυτή να σας αντιληφθεί, μην την πλησιάσετε» υποδεικνύει ο Πάνος Στεφάνου. «Μείνετε ακίνητοι, απολαύστε την παρατήρησή της και απομακρυνθείτε αργά και χωρίς θόρυβο. Αν το ζώο σας δει, απομακρυνθείτε αργά προς την αντίθετη κατεύθυνση. Μην τρέξετε. Εάν σας πλησιάσει μια αρκούδα (πράγμα εξαιρετικά σπάνιο), κρατήστε τη θέση σας. Κουνήστε τα χέρια σας και φωνάξτε για να φύγει. Μείνετε πάντα με την ομάδα σας. Τέλος, εάν μια αρκούδα έρθει σε επαφή μαζί σας, μην προσποιηθείτε ότι είστε νεκρός/νεκρή. Αντισταθείτε!»

Αυτό που συνέβη στον ιταλό δρομέα είναι αναμφίβολα τραγικό. Ομως μέχρι τη στιγμή που γράφονταν ετούτες οι γραμμές, δεν είχε ξεκάθαρα αποδειχτεί ότι σκοτώθηκε από αρκούδα. Κι αυτό όμως να ισχύει, δεν είναι γνωστές οι συνθήκες κάτω από τις οποίες συναντήθηκαν άνθρωπος και ζώο. Ας μη βγάζουμε λοιπόν βιαστικά συμπεράσματα.