Η πιο απλή διόρθωση των προβλημάτων {LF}των τραπεζών

Πέρυσι, το Νομπέλ Οικονομικών δόθηκε σε δύο οικονομολόγους που μελετούν τη δυναμική των τραπεζών, καθώς και στον πρώην πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Ben Bernanke για την εργασία του που αναλύει πώς οι κεντρικές τράπεζες έχουν αντιμετωπίσει μερικές από τις χειρότερες τραπεζικές κρίσεις της ιστορίας, όπως π.χ. αυτή στη Μεγάλη Υφεση της δεκαετίας του 1930. Μισό χρόνο αργότερα, γινόμαστε μάρτυρες μιας άλλης φυγής καταθέσεων από τράπεζα, της οποίας οι μεταδοτικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν τις οικονομίες, να πυροδοτήσουν ύφεση και να επιβάλλουν υψηλό κόστος στους φορολογούμενους.

Αλλά τώρα έχουμε μια τεχνολογική λύση που θα μπορούσε να τερματίσει για πάντα τις τραπεζικές εργασίες. Η νομισματική αρχή μιας χώρας θα μπορούσε να εισαγάγει ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας (CBDC) και να παρέχει σε όλους τους καταθέτες (φορολογούμενους) έντοκους λογαριασμούς στην κεντρική τράπεζα. Ενα τέτοιο σύστημα θα εξαλείφει πολλά εμπόδια στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές καθιστώντας το ευρύτερο σύστημα πληρωμών πιο ρευστό. Ενα CBDC θα έφερνε πειθαρχία στον τραπεζικό τομέα. Οι παραδοσιακές τράπεζες θα αναγκαστούν να επικεντρωθούν στην επιλογή κερδοφόρων δανείων και θα κλείσουν το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου των καταστημάτων λιανικής τους. Ομοίως, το ολιγοπώλιο των πιστωτικών καρτών που επηρεάζει το σύστημα πληρωμών μας θα έλιωνε σαν το χιόνι στον ήλιο. Στη θέση του, θα αποκτούσαμε ένα ρευστό σύστημα πληρωμών που θα λειτουργεί από δίκτυο ανταγωνιστών που προσφέρουν πρόσβαση στον λογαριασμό κάθε ενός στα CBDC. Στη σημερινή οικονομία, τα νοικοκυριά θα λάμβαναν επιτόκιο 3% για καταθέσεις που προστατεύονται με ασφάλεια. Ωστόσο, ένα CBDC δεν είναι επικείμενο. Οι κεντρικοί τραπεζίτες φοβούνται να πλήξουν τις ταμειακές ροές των παραδοσιακών τραπεζών, με το πρόσχημα ότι κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην κατάρρευση του τραπεζικού τομέα.

Το λόμπι αυτό θα αντιταχθεί σθεναρά στην ψηφιακή καινοτομία και θα επιδιώξει να διατηρήσει την κυρίαρχη θέση του εις βάρος της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ωστόσο, μπορεί να δούμε τα CBDC να παρουσιάζονται νωρίτερα από το αναμενόμενο. Εάν μια μεγάλη οικονομία προχωρήσει σε αυτά, άλλες θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους ή θα διακινδυνεύσουν να δουν τα νομίσματά τους να επισκιάζονται. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η καναδική κεντρική τράπεζα έχει ήδη σηματοδοτήσει την ετοιμότητά της να εισαγάγει CBDC εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να ξεκινήσουν το δικό τους. Εάν η Κίνα προσπαθήσει να κυριαρχήσει στις διεθνείς συναλλαγές με το ψηφιακό renminbi της, σίγουρα θα παρακινηθούν και άλλες κεντρικές τράπεζες να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. Διαθέτουμε ήδη τα εργαλεία για να τερματίσουμε τη φυγή καταθέσεων από τράπεζες και να διασφαλίσουμε τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι η θέληση να τα χρησιμοποιήσουμε.

Ο Γιαν Εκχουτ είναι καθηγητής Οικονομικών στο Universitat Pompeu Fabra