Τα τρεξίματα της οργής

Είναι μία από αυτές τις μέρες. Ξυπνάς με πονοκέφαλο. Στον δρόμο για τη δουλειά πετυχαίνεις το απόλυτο μποτιλιάρισμα στον Κηφισό και φτάνεις καθυστερημένος. Η διευθύντρια σου τη λέει άσχημα και την ώρα που πας να κάτσεις στο γραφείο σού χύνεται ο καφές πάνω στο πληκτρολόγιο. Είναι μόλις 9 το πρωί και ήδη σου έχουν σπάσει τα νεύρα.

Δεν μπορούμε να το αποφύγουμε: ο θυμός είναι ένα από τα βασικά μας συναισθήματα. Απαιτεί στοχευμένη αντιμετώπιση. Μπορούμε να αρχίσουμε να φωνάζουμε, να βρίζουμε ή να σπάμε πράγματα. Υπάρχει όμως κι ένας τρόπος να αντιμετωπίσεις τον εκνευρισμό με μια δραστηριότητα που ήδη κάνεις. Καλώς ήρθες στο «τρέξιμο της οργής».

1      Τι είναι το «τρέξιμο της οργής»;

Είναι όπως το ακούς: ένα τρέξιμο υψηλής έντασης σχεδιασμένο να απελευθερώνει τον θυμό και την απογοήτευση. Μπορείς να τρέξεις μερικά χιλιόμετρα μέχρι να νιώσεις λιγότερο θυμωμένος/η ή απλά να πας πιο γρήγορα από τη συνηθισμένη σου ταχύτητα για 10-15 λεπτά. Για παράδειγμα, εάν ο συνηθισμένος ρυθμός τρεξίματός σου είναι γύρω στο 5.30, μπορείς να δώσεις και για λίγα λεπτά (ή για ολόκληρο το τρέξιμο) να πας με 5.15 ή 5.00. Το να παραμένεις σε γρήγορο pace ίσως είναι μία πρόκληση. Αλλά, αντί να ουρλιάζεις μέσα στο κεφάλι σου, δοκίμασε να χαλαρώσεις σκεπτόμενος/η κάτι άλλο. Αν σε βοηθά, βάλε στα ακουστικά σου μουσική για να ανοίξεις τον διασκελισμό σου – και ίσως και να (σιγο)τραγουδάς τα αγαπημένα σου κομμάτια.

Οι έρευνες δείχνουν ότι η τακτική άσκηση και ο ιδρώτας μπορεί να μας βοηθήσουν να διαχειριστούμε τον θυμό πιο αποτελεσματικά, σε αντίθεση με τη σωματική ή λεκτική επιθετικότητα. Είναι όμως πάντα καλή ιδέα το να βγεις έξω για ένα ξέφρενο «τρέξιμο της οργής»; Το αμερικανικό περιοδικό «Outside» μίλησε με ειδικούς για τα οφέλη, αλλά και τις παγίδες του.

2      Τα οφέλη ενός «τρεξίματος της οργής»

Εντονα συναισθήματα όπως ο θυμός ενεργοποιούν το νευρικό μας σύστημα. Οι πρόγονοί μας έρχονταν συχνά αντιμέτωποι με πραγματικά απειλητικές καταστάσεις, όπως η επίθεση από ένα άγριο ζώο. Σε αυτή την περίπτωση οι επιλογές ήταν δύο: τρέχεις ή παλεύεις. Στη δεύτερη περίπτωση, ο οργανισμός «κινητοποιείται» ώστε να αντιμετωπίσει την απειλή: η καρδιά χτυπά πιο δυνατά, οι κόρες των ματιών διαστέλλονται, η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται καθώς και η ποσότητα της γλυκόζης στο αίμα. Αυτή είναι η αντίδραση «φυγής ή πάλης». Κατά την αντίδραση αυτή σε στρεσογόνες καταστάσεις το σώμα απελευθερώνει βιοχημικές ουσίες όπως αδρεναλίνη, κορτιζόλη και νορεπινεφρίνη που μπορεί να σε κάνουν να νιώσεις περισσότερη ενέργεια και εγρήγορση, λέει η Ελίζαμπεθ Φέντρικ, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκραντ Κάνιον στην Αριζόνα των ΗΠΑ. «Το τρέξιμο (δηλαδή η “φυγή”), για το οποίο το σώμα σου είναι ήδη προετοιμασμένο σε μια στιγμή θυμού, είναι ένας υγιής τρόπος για να απελευθερώσεις αυτές τις βιοχημικές ουσίες».

Οταν θυμώνουμε, οι σκέψεις μας τρέχουν με την ταχύτητα του φωτός. Μπορούμε να αρχίσουμε να βρίζουμε τον εαυτό μας ή τους άλλους. «Αντ’ αυτού προσπαθήστε να αποστασιοποιηθείτε προσωρινά συναισθηματικά – και δυνητικά σωματικά – από αυτό που σας προκαλεί δυσφορία. Το να βγείτε για ένα “τρέξιμο της οργής” μπορεί να σας βοηθήσει να εστιάσετε στο σώμα σας και όχι στη συναισθηματική σας κατάσταση», αναφέρει η ψυχοθεραπεύτρια Τόνια Λέστερ. «Επειτα θα μπορείτε να ασχοληθείτε ξανά με το πρόβλημα με περισσότερη ευελιξία». «Το τρέξιμο μπορεί να σε βοηθήσει να νιώσεις ήρεμος και να καθαρίσεις το μυαλό σου», λέει η Φέντρικ. «Είτε πρόκειται για ένα χαλαρό τρέξιμο είτε για “τρέξιμο της οργής”, η παραγωγή ενδορφινών (το γνωστό δρομικό “φτιάξιμο”) τονώνει τη διάθεσή σου, μειώνοντας τα συναισθήματα θυμού ή αγανάκτησης».

3      Τι να κάνεις μετά το «τρέξιμο της οργής»

Η αποθεραπεία είναι το κλειδί, ακόμα και όταν πρόκειται για ένα «τρέξιμο της οργής». Οταν νιώθεις θυμό, η αναπνοή σου επιταχύνεται και ο καρδιακός σου ρυθμός αυξάνεται. Οι καταπραϋντικές πρακτικές, όπως οι βαθιές ανάσες ή ο διαλογισμός, βοηθούν και σου επιτρέπουν να αισθανθείς μια αίσθηση ασφάλειας, εξουδετερώνοντας την αντίδραση «φυγής ή πάλης», λέει η Φέντρικ. Μπορείς επίσης να ρίξεις λίγο κρύο νερό στο πρόσωπό σου μετά το τρέξιμο, δροσίζοντας τον εαυτό σου σωματικά και συναισθηματικά. Οπως οι βαθιές ανάσες, έτσι και το κρύο νερό σε αναγκάζει να είσαι πιο συγκεντρωμένος στις προσπάθειές σου, να χαλαρώσεις την αναπνοή σου και να επιτρέψεις στο σώμα σου να αυτορυθμιστεί, επισημαίνει. «Βάζοντας τέλος στην οργή σου με αυτούς τους τύπους ηρεμιστικών πρακτικών, μπορείς να νιώσεις περισσότερο έλεγχο των συναισθημάτων σου και να μειώσεις την πιθανότητα ο θυμός να βλάψει τις σχέσεις σου. Μερικές φορές οι βαθιές ανάσες είναι πάρα πολύ αποτελεσματικές».

4      Πότε ένα «τρέξιμο της οργής» μπορεί να μην είναι χρήσιμο

Οπως κάθε συνήθεια στην οποία βασιζόμαστε για να ηρεμήσουμε τον εαυτό μας, ένα «τρέξιμο της οργής» δεν είναι μαγικό – και μπορεί να μην είναι πάντα η πιο αποτελεσματική στρατηγική για την αντιμετώπιση των συναισθημάτων σου. Το τρέξιμο, στην τελική, είναι μόνο μια βραχυπρόθεσμη λύση. Μακροπρόθεσμα, η επικοινωνία είναι το κλειδί. Εάν δεν βρεις αυτή την καθαρτική ανακούφιση που λαχταράς μετά από λίγα χιλιόμετρα, ίσως είναι καιρός να βγάλεις (για λίγο) τα αθλητικά σου παπούτσια και να μιλήσεις με έναν φίλο ή με έναν ψυχοθεραπευτή. «Δυστυχώς, ο θυμός μπορεί να σε δυσκολέψει να εκφράσεις αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι και καταλήγεις να είσαι επιθετικός αντί για διεκδικητικός σε ό,τι επιδιώκεις», λέει στο «Outside» η ψυχολόγος Λιένα Γουίλσον. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σε βοηθήσει να επεξεργαστείς αυτό που κρύβεται πίσω από τον θυμό σου και να σε βοηθήσει να βρεις αποτελεσματικούς τρόπους επικοινωνίας.

Η αλήθεια είναι ότι τα συναισθήματα απαιτούν δουλειά. Δυστυχώς, τα συναισθήματά σου δεν θα αλλάξουν και δεν θα επιλυθούν από μόνα τους, παρατηρεί η Γουίλσον. Αντίθετα, πρέπει να υποβληθούν σε επεξεργασία ή να απελευθερωθούν. Τα ξεσπάσματα θυμού είναι πιο πιθανό να συμβούν όταν προσπαθείς να καταπιέσεις τα συναισθήματά σου. Ετσι, αντί να… εκραγείς, επίλεξε να φορέσεις τα ακουστικά σου και να βγεις για τρέξιμο ή να καλέσεις έναν φίλο και να του γκρινιάξεις λίγο – ίσως και τα δύο μαζί. Γι’ αυτό υπάρχουν οι συντρέχτες.