Ο ανεπιτήδευτος λόγος κερδίζει τη συμπάθεια

Αν μπείτε στο YouTube και κάνετε αναζήτηση με το όνομα «Κουτσούμπας», δεν περιμένετε λογικά ότι θα βρείτε ομιλίες «για τον σοσιαλισμό», αποσπάσματα λόγων για την ακρίβεια που χτυπάει την εργατική τάξη, έστω ένα απόσπασμα από αγωνιστική παρέμβαση στο Φεστιβάλ της ΚΝΕ; Χμ… Η δική μου αναζήτηση έβγαλε τους εξής τίτλους: «Ο Κουτσούμπας για τα αρχ… καπαμά», «Ράπανα και μαρούλια – το σουρεαλιστικό ποίημα του Κουτσούμπα στη Βουλή», «Καλά εσείς, κύριε Μητσοτάκη, δεν τρώτε πιτόγυρο;» και «Ο Κουτσούμπας εύχεται για τα γενέθλια του Luben»!

Είναι φανερό ότι το ΚΚΕ διαψεύδει όσους το κατηγορούσαν χρόνια τώρα για ξύλινη γλώσσα και βαρετή προπαγάνδα. Η επικοινωνία του γενικού γραμματέα του κόμματος είναι άμεση, έχει χιούμορ και καταφέρνει να κερδίσει το ενδιαφέρον της νεότερης γενιάς.

Υπάρχει κάποιο μυστικό για αυτή την εξέλιξη; Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν έχουν νέα ομάδα για την επικοινωνία στο ΚΚΕ, μπορούμε όμως σίγουρα να πούμε ότι τουλάχιστον ο γ.γ. του κόμματος αντιλαμβάνεται ποιο είναι το κλειδί για επιτυχημένη επικοινωνία: η αυθεντικότητα.

Παραδόξως, στην προσπάθεια να προσεγγίσουν νεανικά κοινά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Αλέξης Τσίπρας στραβοπάτησαν, αφού μόνο αυθεντικοί δεν φάνηκαν όταν είδαμε τον έναν να μιλάει για «cringe» και τον άλλο να παριστάνει τον «bro» δίπλα σε έναν έφηβο! Ο Κουτσούμπας ποτέ δεν προσπάθησε να μιλήσει σαν δεκαεξάχρονο. Και για αυτό οι δεκαεξάχρονοι τον αποδέχονται! Ο Πρωθυπουργός εγκατέλειψε γρήγορα την προσπάθεια να… νεάσει και στις τελευταίες εμφανίσεις του στο TikTok μιλάει σαν κανονικός άνθρωπος της ηλικίας του, ντυμένος όπως θα έβγαινε βόλτα (ΟΚ, αυτό είναι σωστό – δεν μιλάς στους νέους με γραβάτα και κοστούμι). Υποθέτουμε ότι και ο κ. Τσίπρας θα είναι ο εαυτός του από εδώ και πέρα και όχι η ανάμνηση του μαθητή Λυκείου που υπήρξε κάποτε (πριν από τριάντα χρόνια!)

Αν κατάφερε λοιπόν ο κ. Κουτσούμπας να ασχολούμαστε μαζί του και να αναγνωρίζουμε πως έχει δημιουργήσει μια καλή εικόνα, ελκυστική σε νεότερα κοινά, αυτό το οφείλει στο ότι δεν προσπαθεί να προσεγγίσει τους νέους παριστάνοντας κάτι που δεν είναι αλλά μένοντας ο χαλαρός εαυτός του.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι η λατρεία του «νέου» και η μεγάλη δημοφιλία νεαρών σε ηλικία πολιτικών δίνουν τη θέση τους σε μια όλο και μεγαλύτερη αποδοχή της ωριμότητας και της «σοφίας» ηλικιωμένων ηγετών που λειτουργούν ως «αγαπημένοι παππούδες» που νοιάζονται για τη νέα γενιά και θέλουν να αγωνιστούν για αυτήν. Η Αριστερά έχει δώσει δύο τέτοιους πολιτικούς: τον Κόρμπιν στη Μεγάλη Βρετανία και τον Σάντερς στις ΗΠΑ. Και οι δύο κατάφεραν ως πολιτικοί «εκτός συστήματος» να κερδίσουν την προσοχή και τη συμπάθεια νέων ψηφοφόρων, που γοητεύθηκαν από την τολμηρή γλώσσα που ζητούσε ανατροπή του κατεστημένου, κι ας προερχόταν από ανθρώπους μεγάλης ηλικίας (μεγαλύτερης από του Δ. Κουτσούμπα). Οι νεότεροι εμπιστεύθηκαν την πείρα ζωής τους και θεώρησαν ειλικρινές το ενδιαφέρον τους για τη νέα γενιά.

Διακρίνω κάτι παρόμοιο και στην ξαφνική δημοφιλία του Δ. Κουτσούμπα. Με μια διαφορά. Οταν οι νέοι άνθρωποι ψάξουν λίγο παραπάνω και αναζητήσουν τις θέσεις του ΚΚΕ, έρχονται αντιμέτωποι με ένα συντηρητικό κλειστό σύστημα που δεν τους προσφέρει προοπτική. Με λίγα λόγια, η συγκυρία (ειδικά μετά τα Τέμπη) ευνοεί την αναζήτηση λύσεων εκτός των κομμάτων του «συστήματος», άρα ευνοεί και το ΚΚΕ και ο ανεπιτήδευτος (κάποιες φορές) λόγος του Κουτσούμπα κερδίζει τη συμπάθεια. Δύσκολα όμως έπειτα από ωριμότερη σκέψη μπορεί αυτή να μετατραπεί σε ψήφο για το ΚΚΕ. Κάποια κέρδη από το κλίμα διαμαρτυρίας μπορεί να έχει – αλλά ως εκεί.

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθυντής Marketing Mega