Οι ultras και οι ευρωπαϊκές βλέψεις του Βαρουφάκη

H είδηση περί του τραμπουκισμού εναντίον του κ. Βαρουφάκη πάλιωσε, αλλά η δράση των τραμπούκων παραμένει σταθερό στοιχείο της κοινωνικής ζωής στην Ελλάδα και σε μερικές ακόμη ευρωπαϊκές χώρες.

Διαβάζω την ιταλική ιστοσελίδα του κινήματος DiΕΜ25. Τίτλος: «Ο Γιάνης Βαρουφάκης δέχτηκε επίθεση από ομάδα χούλιγκανς (“teppisti”) στην Αθήνα.» Κείμενο: «Ο Γιάνης Βαρουφάκης έπεσε θύμα άγριας προμελετημένης επίθεσης. Βρισκόταν σε εστιατόριο της Αθήνας μαζί με μέλη του DiEM25 από όλη την Ευρώπη, όταν μικρή ομάδα χούλιγκανς εισέβαλε στον χώρο ουρλιάζοντας και κατηγορώντας τον, λανθασμένα, ότι υπέγραψε με την Τρόικα τα μνημόνια. Ο κ. Βαρουφάκης σηκώθηκε για να τους μιλήσει, αλλά εκείνοι απάντησαν βίαια, χτυπώντας τον άγρια ενόσω βιντεοσκοπούσαν τη σκηνή. Δεν φοβόμαστε, δεν αποσυρόμαστε, ούτε υποχωρούμε μπροστά στον εκφοβισμό. Το MέΡA25 και το DiEM25 θα συνεχίσουν να απαντούν στα ψέματα και να συνομιλούν με τους απλούς ανθρώπους στην Ελλάδα.»

Το DiEM αφήνει να εννοηθεί ότι οι τραμπούκοι είναι μέλη του ακροδεξιού υποκόσμου. Και καθώς ο κ. Βαρουφάκης ξεδιπλώνει τις φιλοδοξίες του στην Ιταλία, πείθει αφελείς και ιδεοληπτικούς Ευρωπαίους ότι στην Ελλάδα, όπως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, κυριαρχούν οι ολιγάρχες· άρα, χρειάζεται επανάσταση των λαών. Μεταξύ των φίλων του κινήματος συγκαταλέγονται διασημότητες που ελκύονται από μικρά, αντισυστημικά κόμματα τα οποία προσθέτουν επαναστατικό glamour στην εικόνα τους: Noam Chomsky, Elif Shafak, Brian Eno, Zoe Gardner, Julian Assange, Ken Loach (μιζεραμπιλιστής σκηνοθέτης, αγαπημένος στην Ελλάδα), John McDonnell (από το Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας), Slavoj Žižek  (δεν λείπει από τέτοιες λίστες), Jean-Michel Jarre, Dániel Fehér και Luigi de Magistris, πρώην δήμαρχος της Νάπολης – όπου, προσφάτως, έγιναν οδομαχίες μεταξύ Ιταλών και Γερμανών ποδοσφαιρόφιλων “ultras” – ο οποίος είχε ανακηρύξει τη Νάπολη «εξεγερμένη πόλη». Να τι εννοούσε ο de Magistris: συμπλοκές βανδάλων στους δρόμους. Εν πάση περιπτώσει, τα πρόσωπα που παρουσιάζει η ιταλική βερσιόν του ιστοτόπου του DiEM25 συνιστούν μια εκλεκτικιστική ομάδα με στοιχεία από τη φαινομενικά ευρεία γκάμα της αντισυστημικής αριστεράς. Όσο για τον κ. Βαρουφάκη, ως ειδικός στην ψυχο-ψευδολογία περί προοδευτικότητας και επαναστατικότητας κι ενώ θα έπρεπε να έχει αποσυρθεί στην έρημο για το κακό που έκανε στην Ελλάδα, δυσφημεί τη χώρα του ισχυριζόμενος ότι εμείς οι Έλληνες διατελούμε υπό ημι-φασιστικό καθεστώς.

Ως προς τους «χούλιγκανς» που του επιτέθηκαν στα Εξάρχεια – μια περιοχή στην οποία ο κ. Βαρουφάκης ένιωθε σαν το σπίτι του – ακολουθεί την καρδιά του: αρνείται να αποδεχτεί το ότι τα δικά του παιδιά τού ορμάνε να τον λιανίσουν. Ταυτοχρόνως, ακολουθεί τους ευτελείς κανόνες της ψυχοπολιτικής, διαδίδοντας, ιδιαίτερα στο εξωτερικό όπου το κοινό δεν είναι εξοικειωμένο με την ελληνική πραγματικότητα, ότι είναι τόσο σπουδαίος ώστε προκαλεί θανάσιμα πάθη. Εξάλλου, τι είναι ο υπόκοσμος; Κατά τη γνώμη της άκρας αριστεράς, είναι συνιστώσα της άκρας δεξιάς: πληρωμένοι δολοφόνοι με τρίκυκλα! Στη λαϊκή φαντασία, έτσι όπως έχει κατασκευαστεί μέσω της προπαγάνδας, οι αναρχικοί, οι αντιεξουσιαστές, οι μπαχαλάκηδες έχουν τα δίκια τους όταν επιτίθενται σε δεξιούς, αλλά είναι φασίστες (πάντοτε της μαύρης παραλλαγής) και προβοκάτορες όταν τα βάζουν με τους αριστερούς. Σ’ αυτή τη δεύτερη περίπτωση, οι δράστες δεν είναι οι αγνοί, αριστεροί τολμητίες, τα ευλόγως οργισμένα νιάτα, διότι απλούστατα δεν συμφέρει να είναι. Επιπροσθέτως, ο κ. Βαρουφάκης, ως ναρκισσιστής, πιθανότατα δεν μπορεί να συλλάβει καν το ενδεχόμενο να μην ξέρουν τα «παιδιά» των Εξαρχείων ποιος είναι και τι πρεσβεύει – πράγμα πάρα πολύ πιθανό· έτσι κι αλλιώς, δεν ξέρουν τίποτα για τίποτα.

Παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον το ότι στην Ιταλία, που έχει βαρύ ιστορικό αριστερής τρομοκρατίας, ευνοούνται σήμερα κινήματα όπως το DiEM. Ο κ. Βαρουφάκης παίρνει τη σκυτάλη από την Ευρωπαϊκή Λίστα Τσίπρα “L’ Altra Europa” που είχε δημιουργηθεί το 2014 με το σύνθημα «Η Ευρώπη σε σταυροδρόμι», εξασφαλίζοντας υπογραφές βετεράνων Ιταλών διανοουμένων οι περισσότεροι από τους οποίους απεβίωσαν πριν από την εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ: μεταξύ αυτών ήταν ο Andrea Camilleri, ο Paolo Flores d’Arcais, ο Luciano Gallino, ο Marco Revelli, η Barbara Spinelli και ο Guido Viale, καθώς και έντυπα όπως το Il Manifesto και Ιl Fatto Quotidiano. Ούτε η Repubblica είχε μείνει εντελώς αδιάφορη – εξού και ο d’Arcais άλλωστε. Eκείνη τη λίστα που είχε στόχο την προώθηση του Αλέξη Τσίπρα στη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φαίνεται να κληρονομεί το DiEM25 το οποίο απευθύνεται στην ίδια πελατεία, στην οποία συμπεριλαμβάνονται οι ultras. Ιδιαίτερα στην Ιταλία, αλλά όχι μόνον εκεί, οι ultras σχετίζονται με τους χούλιγκανς – τους Ουγκ! ποδοσφαιρόφιλους – αλλά εμφανίζουν μια διαφορά που έχει σημασία για τον κ. Βαρουφάκη: οι χούλιγκανς είναι κυρίως νεαροί από λαϊκά στρώματα που συμπεριφέρονται βιαίως εντός και εκτός των γηπέδων αλλά στερούνται ιεραρχικής δομής· αντιθέτως, οι ultras – από τους οποίους δεν λείπουν οι γυναίκες – έχουν διαταξική συνιστώσα και συνδέονται με αναρχικές ή με ακροδεξιές ομάδες: τα όρια είναι πορώδη. Για να είμαι λοιπόν ακριβής ως προς τους όρους, ο κ. Βαρουφάκης προσπάθησε να συνεννοηθεί με την τοπική ποικιλία των ultras στα Εξάρχεια, αλλά μη βγάζοντας άκρη, τους ονόμασε χούλιγκανς, μπράβους της νύχτας και τα τοιαύτα. Λες και το να είσαι αναρχοφασίστας αποκλείει το να είσαι χούλιγκαν και μπράβος της νύχτας.

Ο αντιεξουσιαστικός χώρος δεν είναι λιγότερο διεθνοποιημένος από τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις. Ούτε λιγότερο διασπασμένος σε εχθρικές φατρίες: υπενθυμίζω ότι τον περασμένο Δεκέμβριο άγνωστοι έβαλαν φωτιά στο αυτοκίνητο της συμβούλου της ιταλικής πρεσβείας Susana Schlein, αδελφής της νεοεκλεγείσας γραμματέως του ιταλικού Δημοκρατικού Κόμματος (Pd) Elly Schlein, η οποία έχει υποσχεθεί να απαλλάξει το Pd από τις «δεξιές, σοσιαλδημοκρατικές τάσεις» και να κρατήσει ανοιχτά τα ιταλικά σύνορα στους μετανάστες. Φαίνεται ότι το DiEM, προσβλέποντας να γίνει υπολογίσιμη δύναμη της άκρας αριστεράς στην Ευρώπη προσεταιρίζεται το πιο σκοτεινό κοινωνικό περιθώριο.