Οι εκλογές της αβεβαιότητας

Η αναγγελία των επόμενων εκλογών από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη βρίσκει τα κόμματα σε θέση μάχης. Η ΝΔ θα αγωνιστεί για την πρωτιά και την αυτοδυναμία, κουβαλώντας στην πλάτη τις συνέπειες της διαχείρισης εκ μέρους της τής διακυβέρνησης, που δεν ήταν ανέφελη: περιείχε κρίσεις, δυστυχήματα, εντάσεις και την υπόθεση των υποκλοπών. Οι κυβερνητικές απώλειες, όπως εμφανίζονται στις διαδοχικές δημοσκοπήσεις, δείχνουν ότι οι κρίσεις δεν άφησαν αλώβητη τη δυναμική με την οποία είχε κερδίσει τις εκλογές του 2019 ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η συνεχιζόμενη δημοσκοπική υπεροχή του δεν συνοδεύεται από τον ενθουσιασμό και ενδεχομένως τις εφεδρείες της προηγούμενης φοράς.

Αλλά θα ήταν ουτοπικό για την κυβέρνηση να μην είχε υποστεί φθορές. Είναι αναμενόμενες στη διάρκεια κάθε διακυβέρνησης, πολύ περισσότερο σε μια συγκυρία όπου υπήρξε ένταση στα ελληνοτουρκικά, απαιτήθηκε η διαχείριση της πανδημίας και της οικονομικής κρίσης που έφερε η πανδημία, ενώ ακόμα ζούμε με τις συνέπειες της πολεμικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτές τις φθορές, άλλωστε, υπολόγιζε η αξιωματική αντιπολίτευση όταν ψήφιζε την απλή αναλογική, ουσιαστικά υπονομεύοντας την πολιτική ομαλότητα προκειμένου αφενός ο απολύτως αποτυχημένος ΣΥΡΙΖΑ να μπορεί να παραμείνει στο παιχνίδι διεκδίκησης της διακυβέρνησης, αφετέρου λόγω αυτής της συμμετοχής να καταφέρει να διατηρήσει τη συνοχή του, υπό την ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα.

Κατά συνέπεια, η Ελλάδα, που παρά τη συγκυρία φαίνεται να ανακάμπτει αφήνοντας πίσω τις επιπτώσεις της χρεοκοπίας και, ιδίως, των λαϊκιστικών πολιτικών που τις συντήρησαν και τις επέτειναν, λόγω της απλής αναλογικής κινδυνεύει να αντιμετωπίσει παρατεταμένη πολιτική αστάθεια. Αστάθεια που θα μπορούσε να είναι ολέθρια στην ευαίσθητη συγκυρία που βρισκόμαστε, ιδίως αν από τη δεύτερη κάλπη (πιθανόν της 2ας Ιουλίου) δεν προκύψει πολιτική σταθερότητα, σε συνδυασμό με τη μεταρρυθμιστική προοπτική που είχε διακηρύξει και σε έναν βαθμό υπηρέτησε η κυβέρνηση που αποχωρεί.

Παρατεταμένη ακυβερνησία ή ακόμα και μια αδύναμη κυβέρνηση, μονοκομματική ή και συνεργασίας, εξαρτώμενη από δυο τρεις βουλευτές, ουσιαστικά δηλαδή από φατρίες και πολιτικά καπετανάτα, είναι προφανές ότι θα λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά για την οικονομία. Δεν είναι σενάριο φαντασίας. Φανταστείτε αν, στον δρόμο προς την κατάκτηση της λεγόμενης επενδυτικής βαθμίδας, βρεθούμε σε μια ιδιότυπη συνθήκη ακυβερνησίας ή, έστω, μιας αδύναμης κυβέρνησης που δεν μπορεί να λάβει αποφάσεις.

Ή, ακόμα περισσότερο, φανταστείτε τι θα μπορούσε να συμβεί αν προέκυπτε μια κυβέρνηση του αυτοαποκαλούμενου «προοδευτικού μετώπου», με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, που θα επιδιώξει να πάρει πίσω ορισμένες από τις σταθερές με τις οποίες πορεύεται η χώρα τα τελευταία τριάμισι χρόνια – φερειπείν, να επιδιώξει να ευνοήσει τους μπαταχτσήδες δανειολήπτες, υπονομεύοντας το τραπεζικό σύστημα (που σε ένα βαθμό παραμένει ευάλωτο, ιδίως στους πειραματισμούς του λαϊκισμού). Ή να προσπαθήσει να αλλάξει τη στάση της Ελλάδας στο θέμα της ρωσοουκρανικής εμπλοκής, αδυνατίζοντας την αξιοπιστία της χώρας στο συμμαχικό στρατόπεδο και τη διεθνή της δυναμική ως απαρέγκλιτα προσηλωμένη στη στρατηγική του δυτικού κόσμου.

Στον δρόμο προς τις εκλογές, οι ψηφοφόροι οφείλουν να δουν την περιπέτεια στην οποία θα μπαίναμε από μόνοι μας αν επιλέγαμε στις εκλογές, αντί της πολιτικής σταθερότητας, να πριμοδοτήσουμε όσους υποδαυλίζουν στρατηγικές αστάθειας και διάλυσης. Αν ψηφίζαμε ακόμα μια φορά παρασυρμένοι από την ευκολία της καταγγελίας και της γκρίνιας, όπως το 2015. Το δις εξαμαρτείν ουκ λαού σοφού.

Οπου σταματάει η λογική…

«Υποψήφιοι πρωθυπουργοί είναι όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί. […] Εγώ απέναντί τους έχω ένα συγκριτικό πλεονέκτημα, δεν έχω κυβερνήσει».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης ξαναχτυπά. Αυτή τη φορά δεν ψάχνει στον χώρο του υπερβατικού σοσιαλισμού για να προτείνει υποψήφιο. Αντίθετα, φωτογραφίζει τον εαυτό του. Με το πιο υπερβατικό, δηλαδή το πιο άκυρο επιχείρημα όλων των εποχών: ότι δεν έχει κυβερνήσει.
Πολύ φοβάμαι ότι το πρόβλημα με τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ ισοδυναμεί με πρόβλημα κατανόησης των δεδομένων της πραγματικότητας. Η πρότασή του έχει ένα λογικό έλλειμμα: όποιος δεν έχει κυβερνήσει δεν σημαίνει ότι μπορεί να κυβερνήσει. Κατανοώ κάθε είδους κριτική προς πρόσωπα που είναι ή έχουν διατελέσει πρωθυπουργοί, προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη ή τον Αλέξη Τσίπρα αλλά δεν μπορώ να συμμεριστώ τη θέση ότι είναι προσόν να μην έχεις κυβερνήσει.
Δεν ξέρω πού έμαθε λογική ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Μπορώ όμως να τον διαβεβαιώσω ότι τέτοιες απόψεις περιθωριοποιούν έναν πολιτικό χώρο που είναι απαραίτητος στη χώρα. Ενα χώρο με μακρά κυβερνητική παράδοση, στην οποία θα έπρεπε να επιδιώκει να ανήκει.