Κλιμάκωση κοντά στη ζώνη του πολέμου

Καθημερινά, γύρω από τις ακτές της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, ρωσικά και νατοϊκά αεροσκάφη και πλοία, επανδρωμένα και μη, επιχειρούν σε μικρές αποστάσεις μεταξύ τους, κάτι που αποτελεί τη συνήθη συνταγή μιας κρίσης ανάμεσα σε υπερδυνάμεις, στα όρια του πολέμου. Το διακύβευμα μεγαλώνει εξαιτίας του γεγονότος ότι και οι δύο πλευρές διαθέτουν χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές, ως ύστατο όπλο τους, ενώ η απειλή αυξάνεται σημαντικά λόγω της ανεύθυνης συμπεριφοράς.

Οι Ρώσοι έχουν να επιδείξουν μακρά προϊστορία επιθετικής συμπεριφοράς. Μια μελέτη του Rand, το 2021, η οποία ανέλυσε δεκάδες περιστατικά που σημειώθηκαν εκ του σύνεγγυς, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπήρξαν αποτέλεσμα συγκεκριμένης πολιτικής. «Η Μόσχα μοιάζει να αξιοποιεί τα προειδοποιητικά σήματα προκειμένου να στείλει στοχευμένα μηνύματα αναφορικά με δραστηριότητες τις οποίες θεωρεί προβληματικές», σημείωνε η παραπάνω μελέτη.

«Ορισμένες φορές, συχνά μετά την εφαρμογή άλλων μεθόδων, τα ρωσικά σήματα αρχίζουν να γίνονται ανασφαλή και μη επαγγελματικά, με στόχο να εκβιάσουν μια αλλαγή». Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτό που επιδιώκουν είναι να κρατήσουν τα αμερικανικά αεροσκάφη και πλοία μακριά από τις παρυφές του πολέμου της Ουκρανίας, καθώς η ρωσική εισβολή μοιάζει να έχει κολλήσει και έχει μεγάλο κόστος, ενώ οι ουκρανικές δυνάμεις επωφελούνται από τις πληροφορίες που λαμβάνουν από τις ΗΠΑ.

Μετά την αρχική εισβολή της Ρωσίας, το 2014, υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις τέτοιας «αντιπαράθεσης» από κοντινή απόσταση. Το 2017 ένα ρωσικό Su-27 πέταξε επικίνδυνα κοντά σε ένα αεροσκάφος επιτήρησης RC-135 Rivet Joint. Το επόμενο έτος ένα άλλο ρωσικό μαχητικό πέρασε ξυστά από το ρύγχος ενός αμερικανικού κατασκοπευτικού EP-3 και το 2020 ένα Su-27 πέταξε μπροστά από ένα βομβαρδιστικό B-52 των ΗΠΑ.

Το περιστατικό της περασμένης Τρίτης ήταν πιο σοβαρό, επειδή είχε ως συνέπεια τη συντριβή στη θάλασσα. Ηταν κάτι που κόστισε στις ΗΠΑ ένα drone 32 εκατ. δολαρίων και πυροδότησε έναν αγώνα δρόμου για το ποια πλευρά θα φτάσει πρώτη στα συντρίμμια. Εάν το επιτύχουν οι Ρώσοι, τότε θα έχουν καταγράψει μια επιτυχία, δίνοντας στους ειδικούς τους τη δυνατότητα να μελετήσουν τα μυστικά του με την ησυχία τους.

Οπως δήλωσε, πάντως, ο διοικητής του σώματος των πεζοναυτών των ΗΠΑ, στρατηγός Ντέιβιντ Μπέργκερ, περιστατικά όπως αυτό της κατάρριψης του drone εντάσσονται στα σενάρια που προκαλούν τις μεγαλύτερες ανησυχίες για τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαιτίας της αδυναμίας πρόβλεψης της αλυσίδας των γεγονότων που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν.

Σύμφωνα με τον Μπέργκερ, η ανησυχία αυτή αφορά και τον Ειρηνικό. Μάλιστα, η τελευταία φορά κατά την οποία ένα αμερικανικό μαχητικό ενεπλάκη σε τέτοιου είδους επεισόδιο ήταν στα ανοιχτά της Κίνας, τον Απρίλιο του 2001, όταν ένα EP-3 χτυπήθηκε από ένα κινεζικό αεροσκάφος αναχαίτισης. Το δεύτερο συνετρίβη στη θάλασσα, ενώ το πρώτο υποχρεώθηκε σε αναγκαστική προσγείωση στο κινεζικό νησί Χαϊνάν, προκαλώντας μια διπλωματική κρίση.

Προφανώς, είναι άλλο πράγμα η κατάρριψη ενός ακριβού drone και η καταστροφή ενός επανδρωμένου αεροσκάφους, που θα σημάνει τον θάνατο των πιλότων του ή την αναγκαστική του προσγείωση σε εχθρικό έδαφος εν μέσω πολέμου. Το δεύτερο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σαφώς πιο ρευστή κατάσταση, με την πίεση να είναι έντονη και προς τις δύο πλευρές ώστε να αναλάβουν αποφασιστική δράση.