Η εταιρική απληστία προκαλεί πληθωρισμό

Η γλώσσα της αγοράς επιτελεί κοινωνική λειτουργία για να αποτρέπει τις οικονομικές συγκρούσεις. Σε αυτήν την εποχή του πληθωρισμού, αξίζει να σημειωθεί ότι το «αόρατο χέρι» της οικονομίας δεν έχει ανεβάσει τιμές μονομιάς. Οι εταιρείες, απαλλαγμένες από κρατικούς περιορισμούς, αποφασίζουν ότι μπορούν να το κάνουν αυτό. Στις ελεύθερες αγορές, οι εταιρείες προορίζονται να ανταγωνίζονται μειώνοντας τις τιμές και τα κέρδη. Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει. Αντίθετα, νέα έκθεση από το συνδικάτο Unite αποκαλύπτει ότι τα κέρδη των εταιρειών πέρυσι αυξήθηκαν ενώ οι πραγματικοί μισθοί μειώθηκαν κατακόρυφα. Οι εργαζόμενοι προειδοποιούνται ότι κινδυνεύουν να πυροδοτήσουν σπείρα μισθών-τιμών εάν απαιτήσουν αυξήσεις μισθών που να ταιριάζουν με το κόστος διαβίωσης.

Το επιχείρημα της Unite είναι ότι οι εταιρείες στη Βρετανία μπόρεσαν να χρεώσουν περισσότερα, με πολλές από τις υψηλότερες τιμές να αποφέρουν κέρδη. Από την οπτική των συνδικάτων, η εταιρική απληστία ήταν ο κύριος μοχλός του υψηλού πληθωρισμού. Η έκθεση των 165 σελίδων κάνει μια συναρπαστική υπόθεση ότι οι εταιρείες και οι επενδυτές τους «κερδοσκοπούν» στην πλάτη μιας κρίσης που πλήττει σκληρά τους εργαζόμενους. Ακόμη και σε βασικούς κλάδους, γίνεται λόγος για «άνοδο των τιμών». Οταν η Sainsbury’s ανέφερε διπλασιασμό των κερδών της πέρυσι στα 730 εκατομμύρια στερλίνες, το σουπερμάρκετ επέμεινε ότι δεν ανέβαζε τις τιμές. Κατηγόρησε όμως τους ανταγωνιστές της ότι το έκαναν.

Η έκθεση της Unite αμφισβητεί την πιο κυρίαρχη θέση ότι οι τιμές οδηγήθηκαν υψηλότερα επειδή δαπανήθηκαν μετρητά από δεσμευμένες αποταμιεύσεις και κίνητρα πανδημίας όταν η προσφορά αγαθών και υπηρεσιών ήταν περιορισμένη. Καθώς οι καταναλωτές στερούνται προστασίας και οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να υπερασπιστούν αποτελεσματικά το μερίδιό τους στην παραγωγή, τα κέρδη κατέληξαν στα κέρδη. Η Unite έχει βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι ο εταιρικός τομέας ασκεί μια μορφή «σιωπηρής συμπαιγνίας», όπου οι εταιρείες μπορούν να συμπεριφέρονται σαν να υπήρχε συμφωνία μεταξύ τους για διατήρηση υψηλών τιμών. Η έρευνά του απηχεί επίσης πρόσφατη εργασία των αμερικανών οικονομολόγων Isabella Weber και Evan Wasner σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για να παγιώσουν τον «πληθωρισμό των πωλητών». Αυτό που είναι ξεκάθαρο είναι ότι ούτε ο ανταγωνισμός της αγοράς ούτε οι κυβερνητικές ρυθμίσεις κάνουν πολλά για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Μάλλον και τα δύο φαίνεται να το διευκολύνουν. Παρ’ όλη τη συζήτηση για μια οικονομία υψηλών μισθών, δεν υπάρχει κανένα σημάδι αλλαγής ενός μοντέλου που βασίζεται στον περιορισμό των πραγματικών μισθών για την ανταγωνιστικότητα. Τα υψηλά κέρδη και οι χαμηλές αμοιβές δεν είναι μια παρενέργεια, αλλά ένα εγγενές μέρος ενός οικονομικού συστήματος που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του βιοτικού επιπέδου. Θα πρέπει να ευχαριστήσουμε την Unite για την έκθεση που καταρρίπτει την ιδέα ότι το κοινό ζει κάτω από ένα δίκαιο σύστημα ρυθμιστικών προστασιών. Αυτό δεν συμβαίνει.