Από την οργή {LF}στη συναίνεση

Θέτοντας το εκλογικό σώμα προ ενός εκ πρώτης όψεως εύκολου διλήμματος (Τσίπρας ή Μητσοτάκης) και δίνοντας στους ψηφοφόρους της μια μάλλον απλοϊκή υπόσχεση (καλύτεροι μισθοί), η ΝΔ εμφανιζόταν μέχρι πρότινος σίγουρη ότι θα έφθανε στο τέλος του εκλογικού κύκλου διατηρώντας στο ακέραιο τις ελπίδες της για αβλαβή διέλευση του κάβου της πρώτης αναμέτρησης με την απλή αναλογική, ώστε να κερδίσει στη δεύτερη της ενισχυμένης το στοίχημα της επιδιωκόμενης αυτοδυναμίας.

Στρατηγικός στόχος που έμοιαζε πράγματι να είναι τοσούτω μάλλον εφικτός καθόσον οι μεν συσχετισμοί που διαμορφώθηκαν μετά την εκλογική της νίκη του 2019 είχαν σταθεροποιηθεί, το δε δημοσκοπικό της προβάδισμα παρέμενε έκτοτε αναμφισβήτητο. Μέχρι τη στιγμή που η εθνική τραγωδία των Τεμπών ήρθε να ανατρέψει τα πάντα καθιστώντας απροσδιόριστη πλέον την πορεία των εξελίξεων της επόμενης ημέρας.

Βυθισμένη στο πένθος, η κοινή γνώμη τελεί ακόμα σε κατάσταση σοκ διακατεχόμενη από πάνδημη οργή που ουδείς μπορεί να γνωρίζει ούτε αν ούτε πότε ούτε πώς θα καταλαγιάσει. Το σίγουρο είναι ότι έχει υποστεί έναν πλήρη κλονισμό της εμπιστοσύνης της όχι μόνο στα κόμματα εξουσίας, αλλά και στο ίδιο το κράτος, τις υπηρεσίες του και τους θεσμούς του. Εχει περιέλθει σε μια κατάσταση που παρουσιάζει αναλογίες με εκείνη που οδήγησε στην κατάρρευση τον δικομματισμό της Μεταπολίτευσης στις διπλές εκλογές του 2012.

Με μόνη τη διαφορά ότι τώρα η αποχή έχει περισσότερες πιθανότητες να αποτελέσει το καταφύγιο ενός νέου τύπου αγανακτισμένων που στην πραγματικότητα θα είναι ένα νέο είδος βουβών απελπισμένων.

Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι πολύ απλό και πολύ ωμό: Θα υπάρξει μέχρι τις εκλογές ο χρόνος που θα αλλάξει κάτι στον πολιτικό ανταγωνισμό, ώστε να κάνει ένα μέρος τουλάχιστον των βουβών απελπισμένων να πιστέψουν ότι η ψήφος τους μπορεί να έχει νόημα;

Αν όχι, θα είναι πολύ δύσκολο να αποτραπεί ο κίνδυνος η αποχή να σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ, μετατρεπόμενη σε πρώτου μεγέθους κρίση του πολιτικού συστήματος και εξελισσόμενη σε μια εκτός ελέγχου κρίση αντιπροσώπευσης και άρα διακυβέρνησης, αφού θα γίνει προβληματική η νομιμοποίηση οποιασδήποτε κυβέρνησης θα μπορέσει να σχηματιστεί υπ’ αυτές τις συνθήκες. Πράγμα που εκτός των άλλων θα έχει πολλαπλές δυσμενείς συνέπειες και για την οικονομία σε μια στιγμή μάλιστα που πυκνώνουν τα δυσοίωνα μηνύματα των αγορών.

Υπάρχουν βέβαια πάντα και τα λιγότερο ζοφερά σενάρια. Είναι αυτά που εμπνέει η σοφία ενός εκλογικού σώματος που έχει αποδείξει ότι ξέρει να μετακινείται ως εκκρεμές γνωρίζοντας να ισορροπεί τελικά ανάμεσα στην οργή και τη συναίνεση. Αρκεί να υπάρξουν οι πολιτικές δυνάμεις που θα το πείσουν ότι είναι σε θέση να μετουσιώσουν την οργή του σε δημιουργική δύναμη αλλαγής κερδίζοντας την εμπιστοσύνη της «νέας γενιάς των τρένων».

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής