Συθέμελη αλλαγή άρρωστου κράτους

Οταν την προηγούμενη Πέμπτη ζητούσα να σταματήσουν οι επιβατηγές αμαξοστοιχίες μέχρις ότου ελεγχθούν τα ζητήματα ασφαλείας, δεν γνώριζα, προφανώς, τα όσα έκτοτε αποκαλύφθηκαν, έστω αποσπασματικά, μέσα σε κλίμα ταραχής και πάνδημης θλίψης. Θα περιοριστώ σήμερα σε λίγες παρατηρήσεις.

Πρώτον, είναι καλό σημάδι η καταγγγελία όσων, ιδίως των νεότερων συμπολιτών, διαμαρτύρονται για την κρατική ανικανότητα. Αποδεικνύει ότι κυρίως οι νεότεροι επιθυμούν τη συστημική αλλαγή. Στην απαίτηση αυτή οφείλει, επειδή μόνο αυτός μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να ανταποκριθεί ο σημερινός και, ελπίζω, αυριανός, Πρωθυπουργός, όπως ήδη το υποσχέθηκε. Προφανώς έπρεπε να έχει ασχοληθεί ενωρίτερα και προσωπικά με την κατάσταση που επικρατούσε στον ΟΣΕ/ΕΡΓΟΣΕ, ένα από τα πλέον άρρωστα κομμάτια του ανυπόληπτου κράτους. Αυτός είναι επικεφαλής, αυτός πρέπει να το κάνει.

Δεύτερο θέμα. Εγκληματική αμέλεια υπήρξε, είμαστε πλέον σίγουροι, αν και περιμένουμε περισσότερα στοιχεία από τη δικαστική ανάκριση. Αμέλεια συγκεκριμένων, φανερών και αφανών, ανθρώπων. Του μοιραίου σταθμάρχη, σίγουρα. Αλλά και όσων σιδηροδρομικών υπαλλήλων έβαλαν τον αποπροετοίμαστο και άπειρο συνάδελφό τους να δουλέψει πέντε συνεχόμενες βραδινές βάρδιες. Και, ως αυτό να μην ήταν αρκετά επικίνδυνο, την «κοπάνησαν» προτού να διεκπεραιώσουν την πυκνή κίνηση που προκαλεί το πέρασμα της βραδινής ταχείας προς Θεσσαλονίκη. Αυτήν που, όπως εξίσου προφανώς γνώριζαν, είναι φορτωμένη με νέους ανθρώπους τους οποίους προσελκύει η καλύτερη τιμή και η παρέα με τους συνομιλήκους τους. Ποια άλλη απόδειξη χρειαζόμαστε πως αυτό το κράτος δεν νοιάζεται για τα παιδιά του;

Το τρίτο θέμα άπτεται της καταδικαστέας συμπεριφοράς πολλών μεταξύ όσων έχουν πραγματική και ηθική ευθύνη για την κατάντια των σιδηροδρόμων. Επί δεκαετίες, πολιτικοί, συνδικαλιστές και εταιρικά στελέχη καταγγέλλουν οι μεν τους δε για τα ίδια και τα ίδια, εκμεταλλεύονται στα λόγια τα ελλείμματα ασφαλείας, αλλά συμβιβάζονται στη διαιώνισή τους.

Επόμενο αλλά πολύ σημαντικό ζήτημα είναι ότι στη ρίζα της προβληματικής λειτουργίας του συστήματος σταθερών συγκοινωνιών είναι ο μεγαλοϊδεατισμός όσων επέμεναν πως το «Αθήνα – Θεσσαλονίκη» πρέπει να γίνεται σε τρεισήμισι ώρες. Εσπρωχναν τα κατασκευαστικά έργα, άνοιγαν σήραγγες, έστρωναν γραμμές, έργα που αποφέρουν χειροπιαστό χρηματικό όφελος στους ίδιους πάντοτε επιχειρηματικούς ομίλους, ενόσω γνώριζαν πως οι συρμοί της ιταλικής εταιρείας, που αγόρασε κοψοχρονιά τα δρομολόγια, δεν θα μπορούσαν να τρέχουν «με 200» χωρίς τα απαραιτήτως κατάλληλα συστήματα ασφαλείας.

Πέμπτο αλλά σημαντικό: χρειαζόμαστε χρόνο. Να προχωρήσει η ανάκριση για να έχουμε ακριβέστερη αντίληψη της αλυσίδας γεγονότων που έφερε την καταστροφή. Να μετρηθούν οι κίνδυνοι που εξυφαίνει η εκτροπή της οργής σε «μάχες πεζοδρομίου». Να εφαρμοστούν μέτρα ασφαλούς επαναφοράς του σιδηροδρόμου από τον εντεταλμένο υπουργό Γεραπετρίτη. Να περιγραφεί, τουλάχιστον, σχέδιο ανάταξης για τις μαύρες τρύπες του ευρύτερου κρατικού συστήματος. Τις προσεχείς εβδομάδες, μέχρι να προκύψει η ώρα της κάλπης, καλούμαστε να διαλέξουμε: θα συνεχιστεί η προσπάθεια συθέμελου και πιεστικού εκσυγχρονισμού του κράτους ή θα επιστρέψουμε στο κουκούλι του ανυπόληπτου πελατειακού κράτους;

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος, βουλευτής Αθηνών Β3