Γυναίκες και θητεία στις Ενοπλες Δυνάμεις

Την άποψη ότι οι γυναίκες είναι πλασμένες μόνο για τις οικιακές εργασίες την εκφράζει ο Ομηρος μέσω του Εκτορα που απευθυνόμενος στη Ανδρομάχη τής λέει: «Αλλ’ άμε στο σπίτι, έχε στον νουν τα έργα τα δικά σου…». Στη βυζαντινή κοινωνία, η γυναίκα ήταν περιορισμένη μέσα στο σπίτι. Ο στρατηγός Κεκαυμένος συμβούλευε «…τις κόρες σου να τις έχεις σαν κατάδικους έγκλειστες, ώστε να μην τις βλέπει κανείς…».

Κατά το πέρασμα των αιώνων, οι γυναίκες αντιμετώπιζαν περιορισμούς και περιθωριοποίηση που είχαν ως συνέπεια να στερούνται γνώσεων, δεξιοτήτων και εμπειριών. Αυτό δημιούργησε ισχυρά στερεότυπα που στέρησαν από τη γυναίκα τη δυνατότητα να συμμετέχει ισότιμα στη δημόσια ζωή.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδος, όλοι οι Ελληνες και οι Ελληνίδες που μπορούν να «φέρουν όπλα» είναι υποχρεωμένοι να συνεισφέρουν στην άμυνα της Πατρίδας. Στο πνεύμα αυτό, η Ελληνική Βουλή ψήφισε τον Νόμο 705/1977, που στο άρθρο 1 παρ. 1 προβλέπεται η υποχρεωτική στράτευση των Ελληνίδων που έχουν ηλικία από 20 έως 30 ετών. Ταυτόχρονα, το άρθρο 1 παρ. 3 προβλέπει ότι σε εξαιρετικές περιπτώσεις το Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ) μπορεί να εισηγείται στον υπουργό Εθνικής Αμυνας τη στράτευση των γυναικών.

Μέχρι σήμερα το ΣΑΓΕ δεν έχει κάνει χρήση της δυνατότητας που του δίνει ο νόμος για κλήτευση των Ελληνίδων προς εκπλήρωση στρατιωτικής θητείας σε καιρό ειρήνης.

Ενας πιθανός λόγος που εξηγεί τη διστακτικότητα του ΣΑΓΕ είναι ο φόβος του πολιτικού κόστους, καθώς το θέμα της στράτευσης των Ελληνίδων θεωρείται ένα πολιτικά ευαίσθητο θέμα. Οι πρώτες γυναίκες κατατάχτηκαν τον Φεβρουάριο του 1977. Η θητεία τους ήταν διάρκειας 14 μηνών. Μετά την ολοκλήρωσή της, το σύνολο των γυναικών ζήτησε και παρέμεινε για επαγγελματική καριέρα στις ΕΔ. Το ίδιο μοτίβο το ακολούθησαν και οι επόμενες σειρές γυναικών. Οι Ελληνίδες αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας καθώς δεν αναγνωρίζεται η ικανότητά τους ότι μπορούν να συνεισφέρουν στην άμυνα ως στρατιώτες θητείας. Τα όποια επιχειρήματα χρησιμοποιήσει ο υποστηρικτής της μη στράτευσης των Ελληνίδων είναι σεξιστικά και για τον λόγο αυτό αβάσιμα και άκρως συντηρητικά.

Ο/Η στρατιώτης δεν είναι άντρας ή γυναίκα. Ο/Η στρατιώτης πρέπει να έχει συγκεκριμένες σωματικές και πνευματικές ικανότητες που απαιτεί η ειδικότητα και η αποστολή που του/της ανατίθεται. Η ενίσχυση της άμυνας της πατρίδας, η δυνατότητα όλοι οι Ελληνες και οι Ελληνίδες να συμμετέχουν στην εθνική άμυνα και η ισότητα μεταξύ των φύλων είναι θέματα που δεν πρέπει να εμφιλοχωρεί η ιδιοτέλεια του πολιτικού κόστους.

Τον 21ο αιώνα δεν μπορεί να κυριαρχεί η άποψη του Εκτορα. Πρέπει στον τομέα της εθνικής άμυνας να υπάρχει η τόλμη να παρθούν αποφάσεις και να υλοποιηθούν πολιτικές που θα βγάλουν τη γυναίκα από τον «γυναικωνίτη της εθνικής άμυνας».

Ο Δημήτρης Μπονώρας είναι αντιστράτηγος εν αποστρατεία, επίτιμος υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού