Η κρίση της ολιγαρχίας της Κίνας

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες οι στενοί δεσμοί του ινδού πολυδισεκατομμυριούχου Γκατουτάμ Αντάνι με τον πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι βοήθησαν τον επιχειρηματία από το Gujarati να γίνει ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ασίας. Η μετεωρική άνοδος του Αντάνι, η οποία κατά κάποιον τρόπο επισκίασε εκείνη του πολιτικού του μέντορα, τον έκανε βασικό πρόσωπο για την ιστορία ανάπτυξης της Ινδίας – μέχρι που οι κατηγορίες για απάτη και χειραγώγηση μετοχών γονάτισαν την ομώνυμη επιχειρηματική του αυτοκρατορία. Με τον όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων του να χάνει 110 δισεκατομμύρια δολάρια σε αγοραία αξία μέσα σε λίγες μέρες, ο Αντάνι έχει αποτελέσει προειδοποίηση σχετικά με τους κινδύνους στην Ινδία του Μόντι.

Ο ίδιος ο Μόντι παρέμεινε σιωπηλός, ακόμη κι ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης της χώρας τον κατηγορούν. Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι οι «ισχυροί» ρυθμιστικοί φορείς της Ινδίας θα αντιμετωπίσουν αυτό το σκάνδαλο, αν και οι επιδόσεις τους μέχρι στιγμής ήταν θλιβερές. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Ινδίας, που κατηγορείται από αρκετούς νομοθέτες ότι ενεργούσε ως «σιωπηλός χειριστής», εξέδωσε ένα χλιαρό δελτίο Τύπου υποσχόμενος να ερευνήσει τους ισχυρισμούς και να δώσει στον Ομιλο Adani έξι μήνες για να απαντήσει. Ωστόσο, εξέτασε την πτώση των μετοχών του Ομίλου Adani και των εταιρικών ομολόγων, βρίσκοντας στοιχεία ότι κάποια δραστηριότητα ανοικτών πωλήσεων προήλθε από το εξωτερικό. Είτε ο Ομιλος Adani ανακάμψει είτε όχι, τα τρέχοντα προβλήματά του πρέπει να θεωρηθούν ως κατηγορητήριο για την υπερβολική εξάρτηση της Ινδίας από μερικούς εθνικούς πρωταθλητές για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης.

Αυτή η στρατηγική απέτυχε να προσφέρει ανάπτυξη ευρείας βάσης και χωρίς αποκλεισμούς, αφήνοντας την Ινδία με απογοητευτική ανάπτυξη θέσεων εργασίας, μείωση της κατανάλωσης, πτώση των ποσοστών επενδύσεων και περιβαλλοντική καταστροφή. Αντί να βασίζεται σε βιομηχανικούς ομίλους όπως η Reliance, η Tata και η Aditya Birla, η κυβέρνηση θα πρέπει να χρησιμοποιήσει αυτή τη στιγμή ως ευκαιρία για να αλλάξει πορεία. Η ενθάρρυνση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και η επέκταση των κοινωνικών υπηρεσιών θα τονώσουν τη δημιουργία θέσεων εργασίας και θα βελτιώσουν την οικονομική βιωσιμότητα. Ενώ η δημοτικότητα του Μόντι φαίνεται να μην επηρεάζεται από το σκάνδαλο, είναι πολύ νωρίς για να αξιολογήσουμε τις πολιτικές συνέπειες. Ο Μόντι και το κόμμα BJP έχουν αντιμετωπίσει πολλά σκάνδαλα διαφθοράς όλα αυτά τα χρόνια και κατάφεραν να τα ξεπεράσουν όλα, χάρη στον αξιοσημείωτο έλεγχο των μέσων ενημέρωσης. Αλλά η πτώση του Adani θα μπορούσε να είναι διαφορετική επειδή δυσφημεί βασικό δόγμα της οικονομικής φιλοσοφίας του Modi. Η αφθονία ατελείωτων οικονομικών οφελών και ρυθμιστικών εκπτώσεων σε έναν μόνο ολιγάρχη, όπως αποδεικνύεται, δεν είναι μια αξιόπιστη αναπτυξιακή στρατηγική.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο University of Massachusetts Amherst και μέλος του High-Level Advisory Board on Effective Multilateralism του ΟΗΕ.