Συνυπαιτιότητα

Από την πλευρά τους, οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ είχαν δίκιο: ήθελαν να περιορίσουν τις πολιτικές συνέπειες, να αποφύγουν τις δικαστικές διώξεις και να βρουν έναν τρόπο να κοιμούνται τις νύχτες. Απέδωσαν λοιπόν την τραγωδία σε ανώτατες δυνάμεις και αστάθμητους παράγοντες. Μίλησαν για την κλιματική αλλαγή, για την ανυπαρξία ρυμοτομίας και για την κακιά στιγμή. Δεν μπόρεσαν όμως να πετάξουν από πάνω τους τις ευθύνες για τον τρόπο που διαχειρίστηκαν την επόμενη μέρα. Αυτό θα τους κυνηγάει για πάντα.

Από την πλευρά του, έχει και το ελληνικό Δημόσιο δίκιο: θέλει να μειώσει όσο μπορεί το ύψος των αποζημιώσεων προς τις οικογένειες των θυμάτων. Αλλο η οδύνη κι άλλο τα λεφτά. Ασκησε έφεση λοιπόν στην απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου που συνδέει τον θάνατο μιας 77χρονης γυναίκας στο Μάτι με παραλείψεις των αρμοδίων οργάνων του Πυροσβεστικού Σώματος. Ανάμεσα στους λόγους που (φέρεται να) αναφέρονται είναι η αιφνίδια μεταβολή του καιρού, η αντικειμενική αδυναμία πτήσης των εναέριων μέσων, η ανυπαρξία ρυμοτομίας, το ότι δεν είχε υλοποιηθεί ακόμη το 112. Διατυπώνεται το τουλάχιστον παράδοξο επιχείρημα ότι ακόμη κι αν είχε διαταχθεί εκκένωση, δεν είναι βέβαιο ότι θα ολοκληρωνόταν επιτυχώς. Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη.

Αυτό το «κάτι ακόμη» είναι το μεγάλο ταμπού της πολύνεκρης τραγωδίας της 23^ης Ιουλίου 2018: η συνυπαιτιότητα των θυμάτων.

Ο όρος «ελληνικό Δημόσιο» μοιάζει πολύ αόριστος. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, που υπάγεται στον υπουργό Οικονομικών, δηλαδή σήμερα στον Χρήστο Σταϊκούρα. Στο εφετήριό της, αυτή η κρατική αρχή (φέρεται να) επισημαίνει ότι τα θύματα δεν ακολούθησαν σε πολλές περιπτώσεις τις οδηγίες των Αρχών που μεταδόθηκαν από τα ΜΜΕ ή δημοσιεύτηκαν στις ιστοσελίδες. Υπαινίσσεται επίσης ότι πολλά από τα κτίρια που κάηκαν ήταν αυθαίρετα. Τα θύματα φέρουν λοιπόν μερίδιο ευθύνης. Και αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν αποφασίζεται το ύψος των αποζημιώσεών τους.

Σε μια δημοκρατία είναι όλες οι απόψεις θεμιτές. Καλό είναι μάλιστα να τεκμηριώνονται επαρκώς και να συζητούνται δημοσίως, αντί να κρύβονται σε νομικά κείμενα. Γιατί δεν μπορεί οι σημερινοί κυβερνώντες από τη μια να κατηγορούν τους προηγούμενους για ανικανότητα και ανευθυνότητα κι από την άλλη να εγκαλούν τα θύματα επειδή εγκατέλειψαν τα σπίτια τους «χωρίς η διαφυγή τους να είναι πλήρως εξασφαλισμένη». Δεν μπορεί από τη μια να θέτουν ζήτημα αυθαιρέτων (το οποίο διαψεύδει πάντως ο δικηγόρος της οικογένειας της 77χρονης, λέγοντας ότι όλα τα κτίρια ήταν νόμιμα) κι από την άλλη να κλείνουν το μάτι στους αυθαιρετούχους ενόψει εκλογών.

Μπροστά σε αυτές τις αντιφάσεις, και δεδομένου ότι το τραύμα παραμένει ορθάνοιχτο, μήπως θα έπρεπε ο υπουργός Οικονομικών να ανακοινώσει ότι παραιτείται από την έφεση; Μήπως τα παζάρια για το ύψος των αποζημιώσεων είναι ανάρμοστα μέσα σε τόσον πόνο;