Με λίγο τζόγκινγκ την ημέρατο μυαλό μας πάει σφαίρα!

Ας ξεκινήσουμε μ’ ένα κουίζ. Βάλτε όλες τις δραστηριότητες που κάνετε μέσα στην ημέρα σε μια σειρά. Δεν έχει σημασία πόσο μικρή ή μεγάλη είναι. Μπορεί να είναι ήπια όπως το να σηκωθείτε από την καρέκλα σας στη δουλειά για να πάτε να βγάλετε μια εκτύπωση ή το να ανεβοκατεβείτε τα σκαλιά στο μετρό κι όχι να πάρετε τις κυλιόμενες σκάλες. Αλλά και πιο έντονη όπως το να τρέξετε γρήγορα πέντε χιλιόμετρα ή να κάνετε χαλαρό τζόγκινγκ στο πάρκο της γειτονιάς σας. Ποιες από όλες αυτές νομίζετε ότι μπορεί να κάνει καλό στον εγκέφαλό σας και ποιες κακό; Αν πρέπει να διαλέξετε τη μία και μοναδική που ενδείκνυται ως το μυστικό της βελτίωσης της υγείας του εγκεφάλου, ποια θα λέγατε;

Η βρετανική μελέτη

Πριν από εσάς, απαντήσεις στα δύσκολα αυτά ερωτήματα επιχείρησε να δώσει μια έρευνα του University College London που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες, στις 23 Ιανουαρίου, στην επιστημονική Επιθεώρηση Επιδημιολογίας και Κοινωνικής Υγείας. Οι επιστήμονες επιστράτευσαν 4.500 συμμετέχοντες στο Ηνωμένο Βασίλειο, στους οποίους ζητήθηκε να τοποθετήσουν activity trackers στους μηρούς τους για μία εβδομάδα. Στη συνέχεια παρακολούθησαν κι ανέλυσαν τα δεδομένα από τις συσκευές, ενώ εκείνες κατέγραφαν 24 ώρες την ημέρα τις διάφορες δραστηριότητες ώστε να εξετάσουν το πώς η κίνηση των συμμετεχόντων έχει επιπτώσεις στη βραχυπρόθεσμη μνήμη τους και την ικανότητα επεξεργασίας και λύσης προβλημάτων.

Εντονη και μέτρια άσκηση

Για τους επιστήμονες, μέτρια σωματική άσκηση ορίστηκε το γρήγορο περπάτημα, το τρέξιμο, το ανεβοκατέβασμα των σκαλών και το ποδήλατο, ενώ έντονη άσκηση ήταν ο αερόβιος χορός, το τζόγκινγκ, το τρέξιμο, το κολύμπι και η ορεινή ποδηλασία, δράσεις δηλαδή που ανεβάζουν τους καρδιακούς παλμούς και την αναπνοή. Σύμφωνα με τον Τζον Μίτσελ, συγγραφέα της έρευνας και διδακτορικό φοιτητή ιατρικής έρευνας στο Συμβούλιο Ιατρικών Ερευνών του Ινστιτούτου Αθλητισμού, Ασκησης και Υγείας στο University College London, «ακόμα και ο μικρός χρόνος σε πιο έντονες δραστηριότητες – από 6 έως 9 λεπτά -, σε σύγκριση με το καθισιό, τον ύπνο ή τις ήπιες δραστηριότητες, είχε υψηλότερα γνωστικά αποτελέσματα». H μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μέτρια ή έντονη άσκηση σε καθημερινό επίπεδο βελτίωσε σημαντικά τη μνήμη αλλά εκεί που έκανε την καλύτερη δουλειά ήταν στο κομμάτι των εκτελεστικών διαδικασιών, όπως ο σχεδιασμός και η οργάνωση διαφόρων πραγμάτων.

Οι αλλαγές

Ακόμα και όταν η βελτίωση ήταν μέτρια στις γνωστικές ικανότητες του ατόμου, όσο περισσότερο χρόνο ξόδευε σε πιο έντονες δραστηριότητες οι συγκεκριμένες λειτουργίες καλυτέρευαν διαρκώς. «Δεδομένου ότι δεν παρακολουθούμε τις γνωστικές ικανότητες των συμμετεχόντων για πολλά χρόνια, αυτό μπορεί απλώς να οφείλεται στο ότι τα άτομα που κινούνταν περισσότερο τείνουν να έχουν υψηλότερη γνωστική ικανότητα κατά μέσο όρο», είπε ο Μίτσελ. «Ωστόσο, ναι, θα μπορούσε επίσης να σημαίνει ότι ακόμα και ελάχιστες αλλαγές στην καθημερινή μας ζωή μπορεί να έχουν μεγάλες συνέπειες στη γνωστικότητά μας», συνέχισε ο διδακτορικός φοιτητής μιλώντας στο CNN Health.

Τα αρνητικά

Πέρα από τα θετικά στοιχεία, ωστόσο, η μελέτη έδειξε κι αρνητικά. Συγκεκριμένα, το να ξοδεύει κάποιος περισσότερο χρόνο στον ύπνο ή να κάθεται ή να ασχολείται μόνο με ήπιες κινήσεις έχει αρνητικό αντίκτυπο στον εγκέφαλο. Τα ευρήματα ήταν τέτοια που υποστηρίζουν πως η γνωστική λειτουργία των συμμετεχόντων μειώθηκε 1% έως 2% μετά την αντικατάσταση ενός ισοδύναμου μέρους μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας με οκτώ λεπτά καθιστικής ζωής, έξι λεπτά ελαφριάς άσκησης ή επτά λεπτά ύπνου. «Στις περισσότερες περιπτώσεις δείξαμε ότι μόλις 7 με 10 λεπτά λιγότερα μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας ήταν επιζήμια», επιβεβαίωσε ο Μίτσελ. Βέβαια, ο ίδιος διευκρίνισε ότι αυτή η αλλαγή αποτελεί μόνο μια συσχέτιση κι όχι αιτία και αποτέλεσμα λόγω των μεθόδων δουλειάς της έρευνας. Εβαλε μία επιπλέον υποσημείωση ως προς τα ευρήματα της μελέτης σχετικά με τον ύπνο αφού η καλή ποιότητα ύπνου είναι ζωτικής σημασίας για τον εγκέφαλο προκειμένου να λειτουργεί με τον καλύτερο τρόπο. «Τα στοιχεία σχετικά με τη σημασία του ύπνου για τη γνωστική απόδοση είναι ισχυρά αλλά υπάρχουν δυο σημαντικές προειδοποιήσεις. Πρώτον, ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να συνδεθεί με φτωχότερες γνωστικές επιδόσεις. Δεύτερον, η ποιότητα του ύπνου μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντική από τη διάρκεια. Οι συσκευές μας μπορούν να υπολογίσουν πόσο καιρό κοιμήθηκαν οι συμμετέχοντες, αλλά δεν μπορούν να πουν πόσο καλά κοιμήθηκαν», παραδέχτηκε ο Μίτσελ.

Η επαλήθευση

Για την επαλήθευση αυτών των ευρημάτων και την κατανόηση του ρόλου κάθε δραστηριότητας πρέπει να γίνουν πρόσθετες μελέτες. Ωστόσο, όπως κατέληξε ο συγγραφέας της συγκεκριμένης μελέτης, «ακόμη και πολύ μέτριες διαφορές στην καθημερινή κίνηση των ανθρώπων, λιγότερο από 10 λεπτά, συνδέονται με πολύ πραγματικές αλλαγές στη γνωστική μας υγεία». Μαζί του συμφωνεί και ο Στίβεν Μάλιν, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Κινησιολογίας και Υγείας του Πανεπιστημίου Rutgers του Νιου Τζέρσεϊ, που από την πλευρά του σχολίασε πως η συγκεκριμένη μελέτη έδωσε μια νέα εικόνα για το πώς η δραστηριότητα αλληλοεπιδρά με την καθιστική συμπεριφορά καθώς και τον ύπνο. «Η κατανόηση της αλληλεπίδρασης του ύπνου και των διαφόρων σωματικών δραστηριοτήτων συχνά δεν εξετάζεται», τόνισε ο Μάλιν, ο οποίος δεν συμμετείχε σε αυτήν τη μελέτη. Ενώ η μελέτη είχε ορισμένους περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης γνώσης για την υγεία των συμμετεχόντων, τα ευρήματα δείχνουν πως «η συσσώρευση μοτίβων κίνησης σε μία ημέρα έως μία εβδομάδα ή έναν μήνα είναι εξίσου, αν όχι πιο σημαντική, από το να βγει κάποιος έξω για ένα μόνο είδος άσκησης», επεσήμανε ο καθηγητής.