Aν δεν είσαι woke, σκάσε!

Στις 7 Δεκεμβρίου στη σχολή Πολιτικών Επιστημών στο Παρίσι μια καθηγήτρια χορού αναγκάστηκε σε παραίτηση. Αν αναρωτιέστε τι σχέση έχει ο χορός με τις Sciences Po, σημειώνω εδώ ότι δεν είναι αυτό το θέμα του άρθρου – το θέμα είναι ότι αναγκάστηκε σε παραίτηση επειδή οι φοιτητές – ριες (χρησιμοποιώ συμπεριληπτική γραφή για να μην απολυθώ κι εγώ) την κατηγόρησαν για σεξισμό. Η καθηγήτρια, Valérie Plazenet, διατηρούσε καταλόγους των σπουδαστών σε στήλες «γυναίκες» και «άνδρες», ενώ, σύμφωνα με την απαίτησή τους, στους χορούς ζευγαριών έπρεπε να αναφέρεται ως «follower» και «leader», δηλαδή σε όσους οδηγούν τον χορό και σε όσους ακολουθούν. Όπως αναμενόταν, μερικοί φοιτητές – ριες είχαν δηλώσει «leader» νομίζοντας ότι είναι υψηλοτέρου επιπέδου και άλλοι είχαν δηλώσει «follower» νομίζοντας ότι σχετιζόταν με τους followers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εν πάση περιπτώσει, απεδείχθη ότι η κυρία Plazenet B δεν χαρακτήριζε ορθώς τους χορευτές – τριες και τους χώριζε σε φύλα. Ακολούθησε γραπτή διαμαρτυρία και η καθηγήτρια ετέθη σε διαθεσιμότητα μέχρι να εξεταστεί το πρόβλημα. Αλλά βεβαίως, προτού «εξεταστεί το πρόβλημα» τα βρόντηξε -το ίδιο θα έκανα κι εγώ στη θέση της. Επιπλέον, προχθές, στην ίδια σχολή, οργανώθηκε η ετήσια «Hijab Day» με σκοπό να απομυθοποιηθεί η χιτζάμπ: τίποτα δεν με εκπλήσσει στις Sciences Po, όπου έχουν μαζευτεί όλα τα αστέρια της άκρας αριστεράς και διδάσκουν τα παιδιά πώς να γίνουν, με τη σειρά τους, αστέρια της άκρας αριστεράς.

Στα γαλλικά πανεπιστήμια το επίπεδο σπουδών και γνώσεων είναι αρκετά υψηλότερο από εκείνο των ελληνικών – σ’ αυτό ίσως συμφωνήσουμε όλοι, αν και οι λεβεντοπατριώτες ισχυρίζονται το αντίθετο. Ό,τι και να ισχυρίζονται, το πανεπιστημιακό περιβάλλον στη Γαλλία είναι απαλλαγμένο από τη βία, την ασχήμια και τη βρομιά που χαρακτηρίζει τα ελληνικά ΑΕΙ: τουλάχιστον, για να μπεις στο campus χρειάζεται ηλεκτρονική κάρτα. Δεν μπορείς να μπεις μαζί με τη μολότοφ σου. Ωστόσο, καθώς η κυρίαρχη ιδεολογία είναι ίδια, οδηγεί σε αρνητικές διακρίσεις λόγω κοινωνικών φρονημάτων και σε αλλοπρόσαλλες θετικές διακρίσεις για τις οποίες δεν έχω αντίρρηση επί της αρχής, έχω όμως ως προς την εκτέλεσή τους. Άτομα χωρίς υπόβαθρο προωθούνται στην ιεραρχία λόγω καταγωγής και χρώματος του δέρματος («φυλής»). Οι μανίες περί φυλής και φύλου παρεισφρέουν σε όλους τους κλάδους, ενώ είναι κατάφωρη η ειδική μεταχείριση ατόμων που πρόσκεινται σε ακροαριστερά, οικο-τρομοκρατικά ή non-binary κινήματα.

Οι προσκεκλημένοι διανοούμενοι συμπληρώνουν το προπαγανδιστικό τοπίο: για παράδειγμα, πριν από λίγες εβδομάδες επισκέφτηκε τη Σορβόννη ο Ιταλός συγγραφέας Έρρι ντε Λούκα ο οποίος καυχιέται ότι δεν μετάνιωσε ποτέ για την τρομοκρατική του δράση στη δεκαετία του 1970. Συχνές είναι, στο πλαίσιο των θετικών διακρίσεων, και οι επισκέψεις Αφρικανών, οι οποίοι λένε αυτό που περιμένει να ακούσει το πανεπιστημιακό κοινό: ανάθεμα στον ιμπεριαλισμό, στην αποικιοκρατία, στην ομοφοβία, στην ισλαμοφοβία! Πώς σχετίζεται η Αφρική με τα κινήματα ΛΟΑΤΚI+, δεν έχω ιδέα. Πάντως, στη Γαλλία (όπως και στη Βρετανία και στο Βέλγιο) δίνουμε βήμα σε εξωπανεπιστημιακούς που καταγγέλλουν από την αφρικανική προοπτική τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Έτσι, προχθές, κάποιος από τον υπερπόντιο νομό της Μαγιότ, ο οποίος κάνει καριέρα στη Σορβόννη, επιτέθηκε «στη Γαλλία» διότι εμποδίζει την ανεξαρτησία του νησιού του: στην ομιλία του απέκρυψε ότι στη Μαγιότ έχουν διενεργηθεί δύο δημοψηφίσματα στα οποία η πλειοψηφία εκφράστηκε κατά της ανεξαρτητοποίησης. Στην πραγματικότητα, «η Γαλλία» ευχόταν να απαλλαγεί από τη Μαγιότ η οποία έχει τεράστιες ανάγκες και από την οποία η μητρόπολη δεν αποκομίζει τίποτα. Οι περισσότεροι φοιτητές, από εκείνους που νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα, χειροκρότησαν την ομιλία.

Μερικά πανεπιστήμια εμφανίζουν εντονότερα αυτά τα χαρακτηριστικά· το Paris 8 στο Σαιν Ντενί είναι τυπικό παράδειγμα: στο Paris 8 αναδεικνύονται διδάσκοντες χωρίς διδακτορικά αλλά με τα σωστά πολιτικά φρονήματα. Ο καθηγητής «σπουδών φύλου» Eric Fassin είναι περιβόητος· και επιπλέον δεν έχει φιλότιμο· δεν κάνει τον κόπο να πάρει ένα ρημαδοδιδακτορικό, έστω, καθυστερημένα. Με τέτοιους καθοδηγητές, στο Paris 8 δημιουργούνται μονοχρωματικές ή μονοθρησκευτικές οργανώσεις από τις οποίες άλλοτε αποκλείονται οι άνδρες, άλλοτε οι «λευκοί» · οι φοιτητές και οι καθηγητές υποβάλλονται σε τεστ χρώματος: απαγορεύεται η συμμετοχή εκπροσώπων της υποτιθέμενης τάξης των καταπιεστών διότι εμποδίζει την ελεύθερη έκφραση των καταπιεσμένων.

Η πολιτικοποίηση των πάντων δεν είναι καινούργια στον πανεπιστημιακό χώρο. Αλλά οι σπουδές φύλου και οι μετα-αποικιακές σπουδές έχουν προσδώσει αίγλη σε ζητήματα που θα έπρεπε να είναι φυσικά, ουδέτερα και αυτονόητα – όχι αφορμές πολιτικής διαμάχης, κατηγοριών και προγραφών. Εκτός του ότι αυτή η ολική και ακραία πολιτικοποίηση περιλαμβάνει αντισυστημικές αντιλήψεις και εντελώς αντιεπιστημονικές ταυτοτικές νευρώσεις, η ιδεολογία προσαρμόζεται στους πληθυσμούς τους οποίους προστατεύει: λόγου χάρη, οι αριστεροί πανεπιστημιακοί απέχουν από τη συζήτηση γύρω από τη σεξουαλική παρενόχληση των γυναικών στον δρόμο, επειδή οι παρενοχλούντες είναι πρωτίστως ξένοι μετανάστες και Άραβες. Τα πυρά στρέφονται μόνο κατά των petits blancs όπως παλιά στρέφονταν κατά των petits nègres.

Κάποτε, ο ναζισμός είχε προσδώσει στους Εβραίους ταξική ταυτότητα πείθοντας τους Γερμανούς ότι το κεφάλαιο βρισκόταν στα χέρια τους. Σήμερα, πολλοί αριστεροί, ακόμα και σοσιαλδημοκράτες, όπως ο Gérard Filoche, ταυτίζουν τον Εμανουέλ Μακρόν με τους πλούσιους και τους πλούσιους με το εβραϊκό κατεστημένο. Η κατηραμένη μπουρζουαζία μεταμορφώνεται σε φυλή και η θρησκεία τοποθετείται στο απυρόβλητο – όταν δεν είναι χριστιανική· η κριτική του Ισλάμ επισύρει πειθαρχικές κυρώσεις. Παραλλήλως, η διαλεκτική των φυλών έχει μεταφερθεί στα φύλα: οι γυναίκες, οι άνδρες, οι άνδρες ομοφυλόφιλοι, οι λεσβίες, οι non-binary, οι τρανς εκλαμβάνονται ως ξεχωριστές φυλές σε αγωνιστικό ζήλο. Ενώ επί αιώνες η αριστερά προσπαθούσε να μας πείσει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι, τώρα έχει βαλθεί να μας πείσει για το ακριβώς αντίθετο: η οικουμενικότητα της ανθρώπινης φύσεως αντικαθίσταται από μια ιδεολογική κατασκευή που στρέφει όλους – ες εναντίον όλων.