Το θαύμα των Χριστουγέννων

Πώς θα τα έβγαζε πέρα με τούτον τον τυφλοπόντικα; Κάθε πρωί κουβαλιότανε με το μικρό ακορντεόν στην αγκαλιά, στρωνόταν στη γωνία και ως αργά το βράδυ ξεκούφαινε τη γειτονιά με την παράφωνη μουσική του. Είχε πρωτοέρθει δυο χρόνια νωρίτερα, κι όχι ότι ήταν καμιά σπουδαία η πιάτσα τους, υπήρχαν άλλες πολυσύχναστες κι αποδοτικότερες, ο χοντροκέφαλος όμως, σαν μέτρησε τα βήματα άπαξ, άραξε και δεν έφυγε ποτές.

Αυτός, γέρικη κούκλα πίσω απ’ τη σκονισμένη βιτρίνα, καρτέραγε μήπως μπει κάνας πελάτης στο μαγαζί του, αλλά μάταια. Τους τελευταίους μήνες δεν είχε πουλήσει ούτε μια πήχη κάμποτο, ο κόσμος βολευόταν πια στα ετοιματζήδικα.

Ερχότανε στιγμές που βουρλιζόταν, γιατί δεν έμαθε κάποιο όργανο, δεν είχε την τύχη να ‘ναι σακάτης ή αναξιοπρεπής, να στρωθεί σ’ ένα σταυροδρόμι μ’ απλωμένο χέρι, να ζητιανεύει… Μικρός ονειρευότανε να μάθει πιάνο, αλλά καλύτερα που ξέμεινε η σπουδή, χόρτασε τουλάχιστο παιχνίδι στις αλάνες των παιδικών του χρόνων και κουβαλάει αναμνήσεις μιας καλύτερης ζωής, ένεκα τούτου δεν αισθάνεται σκουπίδι χωρίς παρελθόν, μόνο αποτυχημένος τελευταία, που σταμάτησε πια ν’ ανάβει τη σόμπα και τα φώτα, έρχεται αργά το πρωί, ενώ το βράδυ κλείνει πρώτος αυτός σ’ όλη την πιάτσα.

«Τα-ρά, τα-ρά, τα-ρά-ρα…». Τον πρώτο καιρό έριχνε στο πεζοδρόμιο νερά και σαπουνάδες, μπας και γλιτώσει απ’ τον ενοχλητικό μουζικάντη, που έστρωνε το καπέλο στις βρεγμένες πλάκες και, σαν το καταλάβαινε, κατέβαζε Χριστούς και Παναγίες, δεν ήταν καλό κουμάσι ο γκαβός, τέτοια βρωμόλογα που ξεστόμιζε, και δίκαια τον δίκασε ο Αποπάνω στα αιώνια σκοτάδια… Υστερα, κάποια φορά, εμφανίστηκε μ’ ένα πλαστικό ταψί και μέσα κομμάτι τσόχα, που φυσικά αγόρασε απ’ αλλού. Τον συμβούλευε και τον προστάτευε ο περιπτεράς, του φύλαγε το σακάκι, το σκαμνί, ίσως και τα χρήματα που ήταν πολλά, το ήξερε αυτός, μην έχοντας δουλειά μετρούσε όλη μέρα τα φράγκα και τα δίφραγκα από τον ήχο που έβγαζαν πέφτοντας μέσα στο ταψί, «κλινκ-κλανκ…», τελευταία όμως είχε πρόβλημα με τους ήχους, τον ενοχλούσαν, για παράδειγμα, τα κέρματα που χόρευαν στις τσέπες του, τα χούφτωνε και τα πετούσε, έτρεχαν τα πιτσιρίκια, μάζευαν και κορόιδευαν, τον έπαιρναν στο κατόπι, τον προκαλούσαν… Είχε όμως πρόβλημα και με τη μουσική, στην παρέλαση πέταξε στραγάλια στην μπάντα του Δήμου, αλλά πιο πολύ τον πονούσε αυτό το αγκάθι στη γωνία, «Τα-ρά, τα-ρά, τα-ρά-ρα…», «Θα σου σπάσω τ’ ακορντεόν, αν δε φύγεις, ρε κέρατο, ο κόσμος σε βλέπει και δεν πλησιάζει στη βιτρίνα…», έτρεχε ο περιπτεράς να τους χωρίσει, πρώτα καλόπιανε αυτόν, που υποχωρούσε αναγκαστικά, γιατί χρωστούσε και σ’ αυτή τη σουπιά κάμποσα χρήματα, θα πλήρωνε βέβαια μόλις θα τα οικονομούσε απ’ την εκποίηση, όταν θ’ αποφάσιζε δηλαδή να διαλύσει το μαγαζί αλλά δεν ήταν της παρούσης ώρας, γιατί τα εμπόρια έχουνε κάτω αλλά έχουνε και πάνω βόλτες, σαν τροχός που γυρίζει, κι αυτός θα περίμενε, αφού κι ο δανειστής του δεν τον βίαζε, «Οταν βολευτείς, μου τα δίνεις…», ήθελε να τον έχει στο χέρι, ήταν ξύπνιος, είχε πλουτίσει πουλώντας τσιγάρα και προφυλακτικά, ψώνια που δεν «πέφτουν» ποτές, ενώ αυτός έμπλεξε με τα υφάσματα και να το χάλι του… Επειτα ο περιπτεράς προσπαθούσε να ηρεμήσει τον άλλο, που παρά το πρόβλημά του δεν το έβαζε κάτω, «Φασίστα», φώναζε, «που δε σέβεσαι τους τυφλούς…», κι ο άλλος τον αγκάλιαζε, τον μαλάκωνε, τον συμβούλευε να κάνει υπομονή, γιατί «ο καθένας μας έχει μεγάλα βάσανα και μόνο αυτός τα ξέρει».

Εκείνο όμως τ’ απομεσήμερο τα νεύρα του είχαν τεντώσει για καλά. Πρώτα με τα πιτσιρίκια, που δίχως ερώτηση «Να τα πούμε;» έψελναν τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα μπροστά στην είσοδο κι έπειτα πρόσμεναν χαρτζιλίκι, όχι ξυλοκέρατα, ξερά δαμάσκηνα ή σύκα, όπως ήταν στα δικά τους χρόνια, τότε που και τα υφάσματα είχαν πέραση… τέλος πάντων, τα ξαπόστελνε μ’ ένα νόημα, δεν είχε και τίποτε να τους δώσει. Αλλά τον πείραζε και που οι ομάδες των προσκόπων, τα κατηχητικά, οι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι οργώνανε την πιάτσα πουλώντας κάρτες και ημερολόγια επιτραπέζια ή του τοίχου, μα στο δικό του μαγαζί δεν έμπαιναν, σαν να ήξεραν πως αυτός ήταν ένα τίποτα κι ότι δεν έχει μέλλον, φίλους, συγγενείς, ενώ στην πραγματικότητα απλώς είχε ξεμείνει από παράδες. Εκείνο όμως που τον πέθαινε πιο πολύ απ’ όλα, ήταν τα χαρούμενα τραγούδια του τυφλού ζητιάνου και τα κέρματα που έπεφταν βροχή, «κλινκ-κλανκ…», ο κόσμος είχε καταλάβει την αγορά εξ εφόδου κι ο γκαβός το εκμεταλλευόταν κανονικά ενώ αυτός…

Εκανε ένα γύρω στο μαγαζί, σκόνες, σκουπίδια, τόπια καταγής, θυμήθηκε παλιότερες μέρες, Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, τότε που ζούσε κι ο αδερφός του κι η επιχείρησή τους ανθούσε… Θέλησε να φανταστεί, πήγε και σήκωσε τον «γενικό», ν’ ανάψουν τα φώτα στη βιτρίνα, μα το ηλεκτρικό ήταν κομμένο. Πήρε απ’ τη μικρή αποθήκη δυο καυσόξυλα, δεν είχε οινόπνευμα και σπίρτα, πήγε στο περίπτερο, χρυσές δουλειές, «Ασε με τώρα…», πάνιασε, γύρισε να φύγει, «Ή μάλλον έλα…», του έδωσε ο άλλος κάτι κατοστάρικα, μα αυτός, αντί να τα πάρει, έφτυσε καταγής και γύρισε στο καβούκι του, ένας ποντικός έτρωγε τα λουλούδια από μια κλάδα «κρετόν», άρπαξε τα κλειδιά να φύγει και τότε μπήκε εκείνη, όμορφη σαν Παναγιά, δροσερή σαν το νερό της πηγής, δισταχτική, «Θα ήθελα φόδρα για μια φούστα», «Από ‘δώ», έπιασε τη μύτη της κόντευε να λιποθυμήσει, διάλεξε μια στην τύχη, «Ογδόντα πόντους…», πλήρωσε κι έφυγε τρέχοντας, «Το θαύμα των Χριστουγέννων», σκέφτηκε αυτός, σίγουρος πως, αν γύριζε τώρα τον «γενικό», θ’ άναβαν όλα τα φώτα, πέταξε σε μιαν άκρη τα κλειδιά και βγήκε, κοντοστάθηκε στη γωνία, «Αγια Νύχτα, σε προσμένουν…», έπειτα πλησίασε κι έριξε όσα πήρε απ’ την πώληση της φόδρας στο πλαστικό πιάτο, «Καλά Χριστούγεννα, πανάθεμά σε, κι ας μας ξεκούφανες πάλι με τη σκατομουσική σου», ο άλλος παράτησε στη μέση το κομμάτι κι άρχισε να βρίζει, «Κοπρόσκυλο, ρατσιστή, τέτοια μέρα που όλοι αγαπάνε…», έτρεξαν μικροί και μεγάλοι – ψοφάει ο κόσμος για τέτοια επεισόδια -, μα αυτός στητός κι αγέρωχος, χωρίς να δίνει σημασία σ’ όσα του έσερνε από πίσω ο γκαβήθρας, προχώρησε και μ’ ένα αχνό χαμόγελο ικανοποίησης χάθηκε μέσα στο πλήθος.

Τελευταίο βιβλίο του Βασίλη Τσιαμπούση είναι «Ο κήπος των ψυχών» (βραβείο νουβέλας για το 2021 από το περιοδικό «Ο Αναγνώστης»). Το παραπάνω διήγημα, το οποίο επέλεξε ο ίδιος ύστερα από την πρόσκληση των «Προσώπων»,  προέρχεται από τη συλλογή διηγημάτων «Η βέσπα και άλλα επαρχιακά διηγήματα» (1988).