Κόκκινες γραμμές

Yπάρχει η σχολή του «όλα δικά μας». Δικό μας το Αιγαίο, δικό μας το Ιόνιο, δική μας η Μεσόγειος, δική μας η Μακεδονία. «Με πειρατές δεν κάνεις διάλογο» βροντοφωνάζει ο ένας. «Οποιος πατήσει τα πόδια του στο έδαφός μας, πρώτα θα τον κάψουμε και μετά θα ρωτήσουμε ποιος είναι» προειδοποιεί ο άλλος. Παραχωρήσεις δεν κάνουμε. Στη Χάγη δεν πάμε. Η απάντησή μας στις προκλήσεις είναι τα αστραφτερά Ραφάλ, οι λαμπερές Μπελάρα και η αθάνατη ελληνική ψυχή.

Yπάρχει και η σχολή του συμβιβασμού. Οχι του «δωσιλογισμού» και της μειοδοσίας – είναι εύκολοι οι χαρακτηρισμοί σε αυτόν τον τόπο, το δύσκολο είναι να ειπωθούν ονόματα. Αλλά της επίγνωσης ότι σε κάθε διαπραγμάτευση, είτε σε χωρίζουν πολλά με τον άλλον είτε λίγα, δεν μπορείς να τα κερδίσεις όλα. Ούτε και πρέπει άλλωστε, γιατί ο εξευτελισμός που θα νιώσει ο χαμένος θα προσλάβει αργά ή γρήγορα επιθετικό χαρακτήρα. Κάτι θα πάρεις και κάτι θα δώσεις. Κι όσο πιο προσγειωμένος και καλύτερα προετοιμασμένος είσαι τόσο σαφέστερες είναι οι κόκκινες γραμμές σου.

Οταν, για παράδειγμα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δηλώνει ότι θέλει να παραπέμψει τις ελληνοαλβανικές διαφορές στη Χάγη, γνωρίζει ότι η Ελλάδα δεν θα δικαιωθεί σε όλες της τις διεκδικήσεις. Εχει εμπιστοσύνη όμως στο διεθνές δίκαιο και στα όργανα που το υπηρετούν. Και πατώντας σε μια απόφαση που θα γίνει αμοιβαία αποδεκτή, μπορεί πάντα να πει στον πραγματικό της αντίπαλο, την Τουρκία, ορίστε, έτσι λύνονται τα προβλήματα, όχι με απειλές και τσαμπουκάδες.

Η λογική του ρεαλισμού αρχίζει επιτέλους να χαρακτηρίζει και τις αναλύσεις για την κατάσταση στη γειτονική χώρα. Ως τώρα, το κεντρικό αφήγημα ήταν ότι ο Ερντογάν χάνει και ετοιμάζει μια προβοκάτσια απέναντι στην Ελλάδα ή την Κύπρο προκειμένου να αναβάλει για έναν χρόνο τις εκλογές. Σιγά σιγά άρχισε να φαίνεται ότι ο τούρκος πρόεδρος μπορεί και να κερδίσει τις εκλογές, ιδιαίτερα αν καταφέρει να στείλει τον βασικό του αντίπαλο, τον Εκρέμ Ιμάμογλου, στη φυλακή. Οτι ενδιαφέρεται περισσότερο να δημιουργήσει μια ουδέτερη ζώνη στη Συρία όπου θα στείλει μερικά εκατομμύρια πρόσφυγες παρά να δημιουργήσει ένα θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα. Οτι ακόμη κι αν ήθελε να το κάνει, δεν θα του το επέτρεπαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία. Και ότι οι διάφορες προκλητικές δηλώσεις για το τι θα γίνει τη «νύχτα» είναι για εσωτερική κατανάλωση.

Με άλλα λόγια, δεν είναι πουθενά γραμμένο ότι στους μήνες μέχρι τις εκλογές στις δύο χώρες η ένταση θα αυξάνεται ή ότι οι εβδομάδες μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων στην Ελλάδα θα προσφέρουν την ευκαιρία στον Ερντογάν να «χτυπήσει». Υπάρχει βέβαια πάντα ο κίνδυνος του ατυχήματος. Αντίθετα όμως με τους σεισμούς, αυτά τα ατυχήματα μπορεί να προληφθούν.

Ενα πρώτο βήμα θα είναι ο Αντώνης Σαμαράς να αφοσιωθεί στο ομώνυμο Ιδρυμα.