Μια Κιβωτός που δεν μας έσωσε!

Αν ο Νώε γνώριζε ότι η σημερινή ελληνική Κιβωτός του Κόσμου θα εμφάνιζε αυτές τις τρικυμίες και τα βυθίσματα μέσα στην κοινωνία μας, είμαι σίγουρος ότι δεν θα την ονόμαζε, βάσει της μυθοπλασίας της Παλαιάς Διαθήκης, με αυτό το όνομα, κουβαλώντας τους εκλεκτούς της Γης κατ’ εντολή του Θεού. Μάλιστα, μάλλον θα επισκεπτόταν ψυχίατρο (θα υπήρχαν τότε κάποιοι) που θα τον συμβούλευε να βρει άλλο όνομα… προμηνύοντας ότι η δική μας θα πήγαινε στα βράχια!

Είναι αλήθεια όλα αυτά που ακούγονται και λέγονται για τη συγκεκριμένη δομή και τον πατέρα Αντώνιο με τη γυναίκα του, που πάνω από 25 χρόνια είχαν εντυπωσιάσει σημαντικά την κοινωνία με το θεάρεστο έργο τους; Βέβαια, το ζητούμενο σε αυτές τις σκέψεις μου δεν είναι η αλήθεια ή το ψέμα και δεν είναι και η πρώτη φορά που η «γυάλινη» αγαθοεργία κάποιου ή μιας δομής υποστήριξης παιδιών θρυμματίζεται και αποκαλύπτονται η νοσηρότητα και η υποκρισία.

Αν δει κανείς με πιο ξεκάθαρα μάτια τον ρόλο και την προσφορά όλων αυτών των δομών και τη σκοπιμότητα που εξυπηρετούν, καταλαβαίνει την έλλειψη και το κενό που υπάρχει για μια συγκροτημένη, υπεύθυνη και συνεπή παρουσία της ελληνικής πολιτείας διαχρονικά, επιτρέποντας πρωτοβουλίες και δράσεις που δεν είναι εφικτό και δυνατό να τις παρακολουθήσει με αξιολόγηση και συστηματική παρέμβαση ο κρατικός μηχανισμός. Αυτό που πολλές φορές έχουμε επισημάνει ειδικοί, φορείς και πολιτεία, ότι η πρόληψη και η φροντίδα ενός παιδιού και του περιβάλλοντος του δεν πρέπει να επαφίενται σε έναν εθελοντή που «χτίζει» ένα σύστημα-δομή, με σκοπό την περίθαλψη και υποστήριξη αυτού του δυσλειτουργικού δικτύου, καλύπτοντας ουσιαστικά το κενό της πολιτειακής οργάνωσης.

Βέβαια, πολλοί θα σκεφτείτε ότι «οι μετά θάνατον προφήτες» δεν σώζουν ένα παιδί που παγιδεύεται σε μια τέτοια τραυματική και παθολογική κατάσταση. Μάλιστα, αν σκεφτούμε ότι το παιδί μπαίνει μέσα σε μια δομή για να προστατευτεί από τη δυστυχία και την αδυναμία που βιώνει, στο άρρωστο περιβάλλον που ζει, παίρνοντας θαλπωρή, φροντίδα και υποστήριξη, θα συμφωνούσαμε ότι αυτές οι δομές έχουν πραγματική παρουσία και μεγάλο έργο. Να όμως που τα πράγματα δεν είναι έτσι και κάθε χώρος που φτιάχνεται για να αγκαλιάσει το παιδί και να του δώσει ελπίδα για το αύριό του ουσιαστικά δεν μπορεί να υποστηριχθεί, όσο καλές προθέσεις και να έχει «ο εθελοντής δημιουργός», αφού η στελέχωση γίνεται αντίστοιχα από εθελοντές και διάφορους ανώνυμους και επώνυμους που δεν είναι εξειδικευμένοι, ούτε καν γνώστες, της διαχείρισης και υποστήριξης του παιδικού τραύματος. Ας μην αγγίξουμε και το άλλο σκέλος του προβλήματος, που είναι η αναδοχή. Αυτό καταλήγει να είναι μια δαιδαλώδης προσπάθεια εκείνου του ζευγαριού που επιθυμεί κάτι τέτοιο ή ακόμη και την υιοθεσία, περιμένοντας ατελείωτο χρόνο για να πραγματοποιηθεί.

Ουσιαστικά, αλλά και απαιτητικά σήμερα, πρέπει να αναθεωρήσουμε αυτές τις εθελοντικές δράσεις, που δυστυχώς δεν ανταποκρίνονται πραγματικά στις υποστηρικτικές ανάγκες του παιδιού, αλλά υποκρύπτουν σε πολλές περιπτώσεις σκόπιμες και οικονομικά υποκινούμενες και προσβάσιμες σε νοσηρούς εγκεφάλους συμπεριφορές, που θα απολαύσουν είτε τα κέρδη τους είτε τη διαστροφή τους. Υπάρχει λοιπόν ανάγκη για μια νέα πραγματικότητα που η εξελικτική της βάση θα είναι η επιστημονικά τεκμηριωμένη, κοινωνικά δομημένη και πολιτειακά σχεδιασμένη και οργανωμένη, έτσι ώστε να μην γκρεμιζόμαστε κάθε φορά σε πρωτοβουλίες και δοξασίες που εκθέτουν το ίδιο το κράτος, αλλά και εμάς, τους πολίτες, ως κοινωνούς αυτών των παρενεργειών.

Τελικά, το παιδί που απομακρύνεται από ένα άρρωστο και ανάξιο περιβάλλον που το γέννησε, το εγκατέλειψε και «το πέταξε στα πόδια μας» δεν πρέπει να αγκαλιάζεται από τον πρώτο και δυστυχώς τυχαίο προστάτη αγάπης και φροντίδας, αλλά από τον ίδιο τον δημόσιο φορέα, που με πλήρη, υπεύθυνη και δομημένη συμπεριφορά υποστήριξης και ελέγχου απαντάει στην ανάδοχη οικογένεια που θα έχει αξιολογηθεί ως ικανή για το εν δυνάμει γονεϊκό περιβάλλον του παιδιού, που δεν θα λιμνάσει μέσα σε μια δομή, αλλά θα επανενταχθεί σε ένα ζεστό οικογενειακό πλαίσιο και στην κοινωνία.

Aς κλείσω, λοιπόν, τις σκέψεις μου με αυτό που είπε ο H. Jackson Brown, Jr. (1940), αμερικανός συγγραφέας αυτοβοήθειας: «Θυμήσου ότι τα παιδιά, οι γάμοι και τα λουλούδια αντανακλούν το είδος της φροντίδας που παίρνουν».

Ο Θάνος Ε. Ασκητής είναι καθηγητής Ψυχιατρικής EUC – σεξοθεραπευτής, διευθυντής Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας