Η προγραμματική επιλογή

Η δημοκρατία στηρίζεται από την ίδια τη φύση της στην αντιπαράθεση της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση, στη δυνατότητα όλων να έχουν φωνή, να ασκούν κριτική, να ψέγουν τα λάθη ή τις αθέμιτες μεθοδεύσεις. Στην Ελλάδα, ωστόσο, τα τελευταία πολλά χρόνια ο δημόσιος διάλογος έχει δηλητηριαστεί από πράξεις και στάσεις που λειτουργούν στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Ενα μεγάλο κομμάτι νέων Ελλήνων, αυτοί οι εκατοντάδες χιλιάδες που βρίσκονται τα χρόνια της κρίσης στο εξωτερικό, έχει παρακολουθήσει με θλίψη ολόκληρο τον διεθνή αντίκτυπο αυτής της επικίνδυνης πορείας της ελληνικής πολιτικής ζωής: από τον ακραίο διχασμό στα χρόνια των μνημονίων ως την αντισυνταγματική προσπάθεια ελέγχου των ΜΜΕ και βέβαια τώρα την πρωτόγνωρη διολίσθηση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας με την υπόθεση των παράνομων παρακολουθήσεων.

Εντός πάλι της χώρας επικρατούσε και επικρατεί μια τάση όλα αυτά να παρουσιαστούν στους έλληνες πολίτες ως περίπου φυσιολογικά, ως μια αναγκαία παράμετρος της πολιτικής σύγκρουσης. Και ακόμα, προτάσσεται το δήθεν επιχείρημα: «Εδώ έχουμε την ακρίβεια και εσείς ασχολείστε με ζητήματα θεσμικά;». Χωρίς όμως ισχυρούς θεσμούς και δημοκρατική επαγρύπνηση δεν υπάρχει ευημερία και δεν μπορούν να λυθούν ουσιαστικά τα προβλήματα των πολιτών.

Η ουσία ωστόσο είναι πως και στο κρίσιμο ζήτημα της ακρίβειας, όπως και σε τόσα άλλα, η κυβέρνηση σήμερα πράττει λίγα και επιλεκτικά, τόσα και τέτοια ώστε όχι μόνο να μη θίξει αλλά και να ευνοήσει τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα.

Ο τρόπος με τον οποίο έχει αντιμετωπιστεί η παρούσα κρίση αποδεικνύει πως στόχευση της κυβέρνησης είναι να εδραιώσει στη χώρα μια κοινωνία ανισοτήτων. Αφού επέτεινε τις δυσκολίες επιβίωσης των νέων ανθρώπων με μια στεγαστική κρίση που η ίδια υποδαύλισε, αφού κλόνισε τη δημόσια παιδεία – τον μεγαλύτερο παράγοντα κοινωνικής κινητικότητας – με νομοσχέδια αντισυνταγματικά και ανεφάρμοστα, τώρα χαϊδεύει τις τράπεζες και τις εταιρείες ενέργειας, επιτρέποντάς τους να αποκομίζουν τεράστια κέρδη, τη στιγμή που οι έλληνες πολίτες δίνουν καθημερινά μια μάχη επιβίωσης.

Το ΠΑΣΟΚ δεν μένει παρατηρητής της κυβερνητικής προσπάθειας οικοδόμησης μιας χώρας με έντονες ανισότητες και ελλιπή θεσμική θωράκιση. Μπορεί ο κ. Μητσοτάκης να έχει επιλέξει τον κ. Τσίπρα ως προνομιακό αντίπαλο, καθώς θεωρεί πως απερίσπαστοι μπορούν έτσι να επιδοθούν και οι δύο σε μια πολιτική σύγκρουση στα «κυβικά» τους, ένα σημαντικό ωστόσο κομμάτι των ελλήνων πολιτών, που με την πάροδο του χρόνου γίνεται όλο και μεγαλύτερο, δεν θέλει ένα τέτοιο μέλλον για τον τόπο του.

Επιθυμεί μια αντιπολίτευση που θα κρίνει τόσο τις ωραιοποιημένες εξαγγελίες της κυβέρνησης όσο και την εξαιρετικά προβληματική εφαρμογή τους, που θα καταθέτει στον δηµόσιο διάλογο προτάσεις πολιτικά καινοτόμες αλλά και τεχνικά τεκμηριωμένες, που θα θέτει σαφείς προτεραιότητες και θα μιλά όχι «στον αέρα» αλλά προγραμματικά, απαντώντας με σχέδιο και όχι με λόγια. Το ΠΑΣΟΚ έχει πλήρη επίγνωση αυτής της μεγάλης κοινωνικής ανάγκης και την κρατά ως πυξίδα της πορείας του. Αυτήν ακριβώς την ανάγκη υπηρετούν τόσο η ουσία των πολιτικών του παρεμβάσεων όσο και τα πρόσωπα που στελεχώνουν το κόμμα, με νέους ανθρώπους που θέλουν να προσφέρουν, να είναι για την κοινωνία μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος. Γιατί σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία για τον τόπο, η χώρα χρειάζεται θεσμική, προγραμματική επιλογή.

Ο Παναγιώτης Δουδωνής είναι γραμματέας Πολιτικού Σχεδιασμού ΠΑΣΟΚ, δρ Συνταγματικού Δικαίου Πανεπιστημίου Οξφόρδης