Μια ποσοτική και {LF}ποιοτική αναβάθμιση {LF}των σεισμογραφικών ερευνών

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι σήμερα η εξερεύνηση των θαλάσσιων περιοχών της χώρας μας διενεργείται κατά κύριο λόγο σε περιοχές μεγαλύτερου βάθους νερού που χαρακτηρίζονται και από μεγαλύτερες αποστάσεις από τις ακτές. Δηλαδή σε περιοχές που δεν είχαν εξερευνηθεί ικανοποιητικά στο παρελθόν αλλά και σε εντελώς καινούργιες περιοχές οι οποίες απέκτησαν ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια μετά τις σημαντικές ανακαλύψεις που πραγματοποιήθηκαν στις αντίστοιχες γεωλογικές λεκάνες της Ανατολικής Μεσογείου (βλέπε Αίγυπτος, Ισραήλ, Κύπρος). Για ορισμένες από αυτές, η πρώτη φορά που αποκτήσαμε «εικόνα» του υπεδάφους ήταν με τις γεωφυσικές διασκοπήσεις (γνωστές και ως σεισμογραφικές έρευνες) που έγιναν το 2012, στο ξεκίνημα της πλέον πρόσφατης προσπάθειας της χώρας μας να εξερευνήσει το υπέδαφός της για υδρογονάνθρακες.

Στην αρχή της φετινής χρονιάς, η Ηelleniq Energy επέστρεψε στις περιοχές (μπλοκ Ιόνιο και μπλοκ 10) στο Κεντρικό και Νότιο Ιόνιο Πέλαγος, όπου έχουμε παραχωρήσει τα σχετικά δικαιώματα έρευνας, εκτελώντας νέες σεισμογραφικές γραμμές για να πυκνώσει το προηγούμενο δίκτυο, ενώ σήμερα εκτελούνται τρισδιάστατες σεισμογραφικές έρευνες στην παραχώρηση (μπλοκ 2 – Energean και Ηelleniq Energy) στο Βόρειο Ιόνιο και δισδιάστατες σεισμογραφικές έρευνες στα δύο μπλοκ νοτιοδυτικά της Κρήτης και νοτίως της Πελοποννήσου (μπλοκ Δ. Κρήτη, ΝΔ Κρήτη – ExxonMobil και Ηelleniq Energy).

Στις περιοχές τρισδιάστατων ερευνών είναι προφανές ότι προχωράμε με την πλέον λεπτομερή και προηγμένη απεικόνιση του γεωλογικού υπεδάφους. Στις τρισδιάστατες έρευνες χρησιμοποιείται μια εκτενής διάταξη από παράλληλα συρόμενα καλώδια πολλών χιλιομέτρων, τα οποία φέρουν παθητικούς δέκτες ελαστικών κυμάτων, τους οποίους αποκαλούμε υδρόφωνα. Με αυτόν τον τρόπο, καταγράφοντας το ίδιο σήμα σε πολλές θέσεις, μπορούμε να ανασυνθέσουμε μια τρισδιάστατη εικόνα του γεωλογικού υπεδάφους. Εξαιτίας του μεγαλύτερου κόστους αυτών των ερευνών, συνήθως οι τρισδιάστατες έρευνες επικεντρώνονται σε μικρότερες περιοχές, όπου εστιάζουμε το ενδιαφέρον μας σε συγκεκριμένους στόχους. Σε μεγαλύτερες περιοχές, όπως στα νοτιοδυτικά της Κρήτης, εκτελούνται δισδιάστατες έρευνες κατά τις οποίες το ερευνητικό πλοίο σύρει ένα καλώδιο υδροφώνων πολλών χιλιομέτρων αντί για πολλά παράλληλα καλώδια. Εκεί επιδιώκουμε να πυκνώσουμε τις σεισμογραφικές γραμμές της προηγούμενης έρευνας του 2012, προκειμένου να βελτιώσουμε την εικόνα του υπεδάφους.

Η έρευνα του 2012 μάς έδωσε για πρώτη φορά «εικόνα» για το υπέδαφος της περιοχής, αποκαλύπτοντας ενδιαφέρουσες γεωλογικές δομές που θα μπορούσαν να φιλοξενούν κοιτάσματα φυσικού αερίου, αλλά ανέδειξε επίσης και ορισμένες προκλήσεις αναφορικά με την ποιότητα της εικόνας που ανακτήθηκε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παρουσία εβαποριτικών  γεωλογικών στρωμάτων τα οποία αφενός αποτελούν ένα εκτενές και πολύ αποτελεσματικό γεωλογικό στρώμα που ευνοεί την παγίδευση του φυσικού αερίου, αφετέρου, λόγω της σημαντικά διαφορετικής πυκνότητάς τους σε σχέση με τα υποκείμενα πετρώματα, δημιουργεί δυσκολία στην ανάκτηση πολύ καθαρής εικόνας. Σήμερα, αξιοποιώντας τη γνώση που αποκτήσαμε από τις έρευνες του 2012, επιστρέφουμε εκτελώντας σεισμογραφικές γραμμές που θα μας επιτρέψουν και μια πιο πυκνή σάρωση της περιοχής αλλά και μια εικόνα μεγαλύτερης ευκρίνειας. Για να επιτύχουμε μεγαλύτερη ευκρίνεια, βελτιώνουμε τη διεύθυνση των σεισμογραφικών γραμμών και χρησιμοποιούμε καλώδιο πολλαπλών αισθητήρων τελευταίας τεχνολογίας, το οποίο μάς επιτρέπει να καταγράψουμε μεγαλύτερο εύρος συχνοτήτων και να αυξήσουμε την ποιότητα του σήματος μειώνοντας ταυτόχρονα τα επίπεδα θορύβου. Συνεπώς, μιλάμε για μια ποσοτική όσο και ποιοτική αναβάθμιση.

Ο Αρης Στεφάτος είναι διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ)