Ωρα οι Δημοκρατικοί να ξεπεράσουν τον Τραμπ

Οι ενδιάμεσες εκλογές στην Αμερική απέδειξαν ότι η εποχή του Ντόναλντ Τραμπ περνάει. Επιστρέφει όμως τους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικάνους στον αγώνα για μια λειτουργική πλειοψηφία έπειτα από δεκαετίες αποτυχημένων πολιτικών. Πρόκειται για έναν αγώνα στον οποίο έδωσε έναυσμα η άνοδος του Τραμπ – αλλά και ανέβαλε με γύρους απόσπασης της προσοχής από τα τερτίπια και τις εμμονές του, ακόμη και μετά τη νίκη του Τζο Μπάιντεν το 2020.

Το αποτέλεσμα που σόκαρε τόσους πολλούς το φθινόπωρο του 2016 ήταν μια λαϊκή απόρριψη των κυβερνητικών ελίτ που μοιράζονταν πολλά πέρα από κομματικές γραμμές. Η αντίδραση στον οικονομικό νεοφιλελευθερισμό και τους ατελείωτους πολέμους της εποχής του Ρόναλντ Ρέιγκαν – που ακολούθησαν μεταγενέστεροι πρόεδροι, μεταξύ των οποίων οι Δημοκρατικοί Μπιλ Κλίντον και Μπαράκ Ομπάμα – επέτρεψε στον Τραμπ μια νίκη έναντι των κυρίαρχων Ρεπουμπλικανών και στη συνέχεια έναντι της Χίλαρι Κλίντον. Σχεδόν επέτρεψε στον Μπέρνι Σάντερς να κάνει την υπέρβαση ως υποψήφιος πρόεδρος το 2016 και το 2020 – αν ο Σάντερς απέτυχε ενώ ο Τραμπ πέτυχε, αυτό οφείλεται περισσότερο στην αποδιοργάνωση των Ρεπουμπλικανών παρά στο ότι τα παράπονά τους κατά των δύο κομμάτων ήταν διαφορετικά (αν και οι λύσεις τους ήταν διαφορετικές).

Στα έξι χρόνια που μεσολάβησαν, το παράξενο χάρισμα του Τραμπ έχει παρασύρει και τα δύο κόμματα. Κανένα από τα δύο δεν αναζήτησε έναν αξιόπιστο πολιτικό και μια επαρκή πλειοψηφία που μαζί θα μπορούσαν να επιτρέψουν την αντικατάσταση των αποτυχημένων πολιτικών του παρελθόντος. Αντ’ αυτού, και τα δύο κήρυξαν τον πόλεμο στον ίδιο τον Τραμπ.

Καθώς το φευγαλέο κίνημα «Ποτέ Τραμπ» μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων ενισχύθηκε και κατόπιν κατέρρευσε, οι Δημοκρατικοί επέλεξαν μια στρατηγική αποφυγής. Θέτοντας τον ίδιο τον Τραμπ σε διαρκή δίκη, λες και οι δικές τους πολιτικές δεν είχαν συμβάλει στο να καταστεί δυνατή η αξιοπιστία του σε εκατομμύρια ανθρώπους, οι Δημοκρατικοί αγκάλιασαν πρώτα τον Ρόμπερτ Μιούλερ ως από μηχανής θεό. Οταν εκείνος απέτυχε να συμμορφωθεί με το σενάριο, επιχείρησαν δύο μομφές. Ακόμα και η μεγέθυνση των τρομακτικών γεγονότων της 6ης Ιανουαρίου 2021 στις ακροάσεις του Κογκρέσου τον τελευταίο χρόνο – που είχαν πολύ μικρότερο αντίκτυπο στις εκλογές της Τρίτης απ’ ό,τι ήλπιζαν – ταιριάζει στο μοτίβο της αποφυγής.

Τα αποτελέσματα ήταν ότι, ακόμη και όταν παρουσίαζαν τη δημοκρατία στο χείλος του γκρεμού και τον φασισμό σε άνοδο, οι Δημοκρατικοί απέτυχαν να οικοδομήσουν τη διαφυλετική πλειοψηφία της εργατικής τάξης – μόνο αυτή μπορεί να οδηγήσει τη χώρα πέρα από το αδιέξοδο που προκάλεσαν οι επιθανάτιοι ρόγχοι και στα δύο κόμματα του παραδείγματος Ρέιγκαν.

Τα μόνα καλά νέα, εκτός και αν τεθεί ο χαμηλότερος πήχης για τους Δημοκρατικούς, είναι ότι η ανάγκη τους να στρέψουν πολύ πιο μακριά από τα καταστροφικά προηγούμενα λάθη τους είναι πιο ξεκάθαρη. Τα ψέματα του Τραμπ απορρίφθηκαν από τόσους πολίτες – ο πιθανός αντίπαλός του Ρον ΝτεΣάντις είδε εκτίναξη της δημοτικότητάς του πέρα από εθνικές και φυλετικές γραμμές στη Φλόριντα -, ώστε οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να εγκαταλείψουν την εμμονή τους με έναν τσαρλατάνο που αναδείχθηκε πρόεδρος. Η αμερικανική πολιτική δεν μπορεί πλέον να είναι ένα δημοψήφισμα για τον Τραμπ ή να περιορίζεται στο λανθασμένο ερώτημα αν θα επιβιώσει η δημοκρατία. Αντίθετα, αν θέλουν να ξεπεράσουν το αδιέξοδο, οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να προσφέρουν μια δημοκρατικά νικηφόρα πρόταση, ακόμη και όταν η δεξιά πτέρυγα προσπαθεί να αποδείξει ότι οι πολιτικοί της είναι οι καλύτεροι κληρονόμοι του Ρούσβελτ για να ηγηθούν ενός κόμματος της εργατικής τάξης.

Οπως τραγούδησε κάποτε το συγκρότημα Semisonic: «Κάθε νέα αρχή προέρχεται από το τέλος κάποιας άλλης αρχής». Μπορεί να μιλούσαν για το 2022. Κανείς δεν ξέρει πόσο καιρό θα χρειαστεί ένα από τα κόμματα να δράσει για να αδράξει την ευκαιρία που πάντα υπήρχε προκειμένου να οικοδομήσει έναν πλειοψηφικό συνασπισμό πέρα από τον οικονομικό νεοφιλελευθερισμό και την ατέρμονη πολεμική των προηγούμενων ελίτ. Αλλά το 2022 έχει ανοίξει τον δρόμο για να το κάνει.

Ο Σάμουελ Μόιν είναι καθηγητής Δικαίου και Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Γέιλ. Στα ελληνικά κείμενά του περιλαμβάνονται στον τόμο «Το δικαίωμα να έχουμε δικαιώματα» (Μτφ Βαγγέλης Πούλιος, Εκδόσεις του 21ου)