Τρόφιμα, στέγη και μεταφορές οι υψηλότερες δαπάνες

Σταθερά πρώτες και με διαφορά στις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών παραμένουν αυτές που αφορούν τις αγορές των τροφίμων και παρά τις αυξομειώσεις που κατά διαστήματα παρατηρούνται, απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων. Η πρόσφατη πανδημική κρίσηπου έκλεισε τους Ελληνες στα σπίτια τους, αλλά και οι αυξήσεις τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες επηρέασαν την κατανάλωση, καθώς τα νοικοκυριά όπως φαίνεται και από τα στοιχεία της κατανάλωσης προσαρμόστηκαν στα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της περιοδικής έκθεσης της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής «Συνθήκες διαβίωσης στην Ελλάδα» που δημοσιοποιήθηκε στις αρχές Νοεμβρίου πάνω από το 1/4 των εισοδημάτων των νοικοκυριών το 2021 (22%) δαπανήθηκε σε μηνιαία βάση για την αγορά ειδών διατροφής και με το ποσοστό αυτό να παραμένει σχεδόν σταθερό από το 2012 έως και σήμερα. Στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι δαπάνες για στέγαση (14,7%) και ακολουθούν αυτές για μεταφορές ( 12,7%) ενώ σημαντικά χαμηλότερα είναι τα ποσοστά για υγεία, παιδεία, αγορές ένδυσης και υπόδησης, αλλά και για ψυχαγωγία και αναψυχή. Μάλιστα την τελευταία τριετία οι δαπάνες που αφορούν τις δύο τελευταίες κατηγορίες παραμείναν χαμηλά παρά το γεγονός της άρσης των περιοριστικών μέτρων που είχαν επιβληθεί στην πανδημία. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της αγοράς, το γεγονός ότι οι δύο αυτές κατηγορίες δεν ανέκτησαν τα μερίδια που έχασαν αποδίδεται κυρίως στην ακρίβεια που δεν αφήνει πολλά περιθώρια στους καταναλωτές για δαπάνες σε ταξίδια, εστιατόρια, αλλά και άλλες υπηρεσίες αναψυχής έναντι της κάλυψης βασικών αναγκών, όπως η διατροφή και η στέγαση.

Η ακρίβεια

Τι κατανάλωσαν όμως οι Ελληνες την τελευταία τριετία και πόσο έχει επιδράσει η ακρίβεια σε αυτό; Από τα στοιχεία της περιοδικής έκθεσης της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής «Συνθήκες διαβίωσης στην Ελλάδα» από το 2018 έως και πέρυσι μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι Ελληνες οδηγήθηκαν σε μείωση των καταναλώσεών τους σε βασικά είδη διατροφής όπως ψωμί, γάλα, κρέας, ζυμαρικά, ακόμα και ελαιόλαδο και άλλαξαν τις προτιμήσεις τους αναφορικά με τις ποσότητες που αγοράζουν για να μπορέσουν να καλύψουν τις αυξήσεις τιμών. Μάλιστα, όπως σημειώνουν εκπρόσωποι της αγοράς, οι Ελληνες έπαψαν να αγοράζουν ποσότητες τροφίμων πέραν αυτών που τους είναι απολύτως αναγκαίες.

Ετσι η κατανάλωση ελαιολάδου έφτασε τα 2,58 λίτρα τον μήνα από 2,8 τρία χρόνια πριν, στα 9,66 λίτρα διαμορφώθηκε η μηνιαία κατανάλωση γάλακτος από 10,34 λίτρα, ενώ η κατανάλωση ζυμαρικών διαμορφώθηκε από 2,836 κιλά το 2018 σε 2,478 το 2021 σε μηνιαία βάση ανά νοικοκυριό.