Φροντιστήριο

Περισσότερο κι από εθνική επέτειος, η 28η Οκτωβρίου 1940 είναι μια υποδειγματική άσκηση εφαρμοσμένης πολιτικής.

Η φασιστική Ιταλία του Μουσολίνι εισβάλλει στην Ελλάδα. Η δικτατορική κι ακροδεξιά κυβέρνηση του Μεταξά κηρύσσει τον «νυν υπέρ πάντων αγών».

Χιλιάδες Ελληνες από ολόκληρη την Ελλάδα γράφουν τη γνώμη τους για τον Μεταξά και την κυβέρνησή του εκεί που δεν πιάνει μελάνι.

Και τι κάνουν; Παίρνουν τα όπλα και τις παλάσκες να ανέβουν στα σύνορα να υπερασπιστούν την πατρίδα τους.

Σε κλίμα εθνικής γιορτής. Γονείς κι αδέλφια δεν ξέρουν αν θα τους ξαναδούν αλλά τους ξεπροβοδίζουν με τραγούδια, ενθουσιασμό και «το χαμόγελο στα χείλη».

Οι άνθρωποι δεν πήγαν στην Αλβανία να πολεμήσουν τον φασισμό. Αλλωστε είναι αμφίβολο αν η συντριπτική πλειονότητα ήξερε τι είναι φασισμός.

Ούτε πήγαν να υποστηρίξουν μια αυταρχική κυβέρνηση που μάλλον δεν γούσταραν οι περισσότεροι.

Πήγαν να πολεμήσουν τους Ιταλούς που είχαν μπουκάρει στη χώρα τους – όπως καλή ώρα ο Πούτιν στην Ουκρανία…

Και δεν πήγαν λόγω δημοκρατικών ή προοδευτικών αισθημάτων, ούτε επειδή έγραψε γράμμα κάποιος Ζαχαριάδης που δεν είχαν ξανακούσει.

Αλλά επιστρατεύτηκαν από ένα πολύ καθημερινό αίσθημα ευψυχίας κι ανιδιοτέλειας που λέγεται πατριωτισμός.

Διότι τα πολλά λόγια είναι φτώχεια. Τη στιγμή που ο Ιταλός (τότε) ή ο Τούρκος (τώρα) απειλεί την πατρίδα σου, την ώρα που ο Πούτιν πολεμάει τον πολιτισμό στον οποίο ανήκεις, δεν πιάνεις κουβέντα αν θα αγοράσεις αεροπλάνα και φρεγάτες, ούτε αν θα στείλεις όπλα στην Ουκρανία.

Τη στιγμή εκείνη είτε κάνεις το πατριωτικό καθήκον σου, είτε δεν το κάνεις.

Κι αν δεν το κάνεις (είναι κι αυτό μια επιλογή) παίρνεις την ευθύνη της απουσίας σου.

Δεν αρχίζεις να κλαίγεσαι ότι φταίει η στρατηγική που δεν είναι σωστή, ούτε ότι σε παρεξήγησαν, ούτε ότι δεν καταλαβαίνουν την κριτική σου, ούτε ότι δεν είσαι στην κυβέρνηση.

Για να το πω απλά. Το 1940 πολέμησαν οι πατεράδες μας στην Αλβανία με τον Μεταξά και παρά τον Μεταξά.

Ογδόντα δύο χρόνια αργότερα, το πατριωτικό φρόνημα εξακολουθεί να μην είναι «εμπόριο πατριωτισμού» – όπως το αποκάλεσε απαξιωτικά από τηλεοράσεως ο αρχηγός της αντιπολίτευσης.

Ούτε φυσικά έχει να κάνει με το αν η εκάστοτε κυβέρνηση κερδίζει πόντους στις εκλογές, σκασίλα μας.

Τόσο απλό. Αλλά και τόσο ξεκάθαρο.

Και γι’ αυτό σας λέω. Η 28η Οκτωβρίου 1940 δεν είναι εθνική εορτή. Φροντιστήριο είναι.

Από το οποίο οι καλοί μαθητές βγαίνουν κερδισμένοι. Και οι σκράπες παραμένουν ανεπίδεκτοι μαθήσεως.