Προσκλήσεις για το θεαθήναι

Σε διαπροσωπικό επίπεδο, η συνάντηση με τον Χουλουσί Ακάρ, την προηγούμενη εβδομάδα στις Βρυξέλλες, κινήθηκε εντός των ορίων του πολιτικού πολιτισμού που (πρέπει να) διέπει τις σχέσεις συμμάχων. Η νατοϊκή σύνοδος προσέφερε μια ευκαιρία για το πρώτο τετ α τετ σε ανώτατο επίπεδο ύστερα από μήνες, πολύ περισσότερο που το συγκρουσιακό κλίμα είχε αρχίσει όντως να προκαλεί ανησυχίες ακόμη και σε εκείνους που παρακολουθούσαν τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά εξ αποστάσεως. Οσο κι αν νομίζουμε ότι το σύμπαν κινείται γύρω μας, στη σύνοδο του ΝΑΤΟ έγινε εκ νέου σαφές ότι για τους τρίτους το Αιγαίο δεν είναι το κέντρο του κόσμου. Ισως κι αυτό να έχει τη σημασία του για τις αντιδράσεις των άλλων στην περίπτωση που τα νερά ανάμεσά μας θερμανθούν επικίνδυνα. Καταγράφηκε ως ακόμη μία απόδειξη ότι θα ξεκινήσουμε να κολυμπάμε μόνοι μας.

Με τις παραινέσεις και του Γενς Στόλτενμπεργκ, η συνάντηση του Νίκου Παναγιωτόπουλου με τον Ακάρ ήταν η πρώτη απόπειρα να χαμηλώσουν οι τόνοι, έστω κι αν οι προσδοκίες ήταν και παραμένουν χαμηλές. Το «πράσινο φως» για τη συνάντηση είχε ήδη ανάψει από το Μέγαρο Μαξίμου και, όπως αποδείχθηκε, ο τούρκος υπουργός Αμυνας, που τυπικώς ήταν εκείνος που τη ζήτησε, την επεδίωξε για το θεαθήναι. Από την επομένη κιόλας, η Αγκυρα επανήλθε στο κρεσέντο των απειλών. Με τις αμφίσημες δηλώσεις για τον διάλογο, στο Ακ Σαράι είναι ξεκάθαρο ότι το μόνο που θέλουν είναι να εμφανίζεται η Αθήνα ανένδοτη.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Ακάρ όντως προσκάλεσε σε μια ανεπίσημη υπουργική ανταλλαγή επισκέψεων, μετά των συζύγων. Μια πρόταση που, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση και υπό το κλίμα που έχει διαμορφωθεί, δεν μπορεί να προχωρήσει. Ο Παναγιωτόπουλος διαβεβαίωσε ότι επιθυμεί ανοικτούς διαύλους, αλλά κινήσεις αποκλειστικά επικοινωνιακές θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μπούμερανγκ. Τουλάχιστον ο ίδιος δεν μπορεί να πίνει, οικογενειακώς, κοκτέιλ στον Βόσπορο, κερασμένα από το ζεύγος Ακάρ, την ίδια ώρα που οι τούρκοι επιτελάρχες και άλλοι υπουργοί θα συνεχίζουν τις απειλές και τα πολεμοχαρή μηνύματα. Αν η Αγκυρα θέλει πραγματικά μια αλλαγή κλίματος και επαναπροσέγγιση, τα βήματα πρέπει να είναι συντονισμένα και ουσιαστικά. Από τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης έως τις διερευνητικές συζητήσεις, η ατζέντα που μπορεί να ανοίξει είναι γνωστή.

Θα γίνουν τέτοιες κινήσεις προσεχώς από την Τουρκία; Στο ελληνικό «Πεντάγωνο» δεν έχουν αμφιβολία ότι, με τον Ερντογάν να βρίσκεται ήδη σε προεκλογική τροχιά, η εμπρηστική ρητορική θα κλιμακωθεί. Αλλά από την Αθήνα θα επιμείνουν να κρατούν ανοικτές τις πόρτες του διαλόγου. Ο νέος παίκτης που θα επιχειρηθεί να μπει σε αυτό το παιχνίδι, μετά τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, είναι η Γερμανία. Μια συμφωνία αμυντικής συνεργασίας και με το Βερολίνο ήδη ετοιμάζεται – με στόχο να υπογραφεί από τον Μητσοτάκη και τον Σολτς στις 27 Οκτωβρίου. Η Καγκελαρία έχει τον δικό της τρόπο συνεννόησης με την Αγκυρα και τα τεθωρακισμένα Lynx KF-41 είναι ένα αντίτιμο, πέραν των αναγκών εκσυγχρονισμού των αρμάτων μάχης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Με νέους όρους και σε ένα διαφορετικό κλίμα, μια νέα συνάντηση Παναγιωτόπουλου – Ακάρ θα μπορούσε να προγραμματιστεί πριν αλλάξει ο χρόνος.

Στο εσωτερικό μέτωπο, οι εξελίξεις φανερώνουν ότι ο σχεδιασμός στο πεδίο της άμυνας και της διπλωματίας δεν διαφοροποιείται έως τις κάλπες του 2023. Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου θα φθάσουν στην Αθήνα – και θα προστεθούν στα πρώτα έξι – ακόμη δύο Rafale, που αναμένονταν την άνοιξη της νέας χρονιάς, καθώς όλος ο σχεδιασμός επισπεύδεται. Ακόμη κι αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει στο μυαλό του κάποιες αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα που θα δώσει την εκλογική μάχη, στο υπουργείο Αμυνας μπορούν απερίσπαστοι να ασχοληθούν με τη δική τους ατζέντα. Ο ανθεκτικός Παναγιωτόπουλος, άλλωστε, κερδίζει πόντους και στους πίνακες δημοφιλίας – και με αυτόν θα έχει να κάνει και ο Ακάρ.