Η επίθεση του Μασκ στην ελευθερία του λόγου

Το 1897, ο αμερικανός μεγιστάνας του Τύπου Ουίλιαμ Ράντολφ Χιρστ έστειλε τον εικονογράφο Φρέντερικ Ρέμινγκτον να καλύψει τον Κουβανικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Οταν ο Ρέμινγκτον μετέφερε ότι «δεν θα υπάρξει πόλεμος», ο Χιρστ φέρεται να του έστειλε το εξής τηλεγράφημα: «Εσύ να παράσχεις τις εικόνες και εγώ θα παράσχω τον πόλεμο».

Είναι μία παλιά ιστορία με ένα γνωστό δίδαγμα: ο πλούτος προσφέρει δύναμη και η δύναμη προκαλεί λαχτάρα για περισσότερη δύναμη. Ακολουθεί ένα οικείο συνεπακόλουθο: Αυτός που ελέγχει τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, ελέγχει το πώς οικοδομείται και μεταφέρεται η πραγματικότητα.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν αλλάξει από την εποχή του Χιρστ, αλλά η συμπεριφορά των πλουτοκρατών, όχι. Εχοντας χρησιμοποιήσει αρκετά αποτελεσματικά το Τwitter προκειμένου να προωθήσει τις επιχειρήσεις του, ο Ελον Μασκ γνωρίζει πως η πλατφόρμα ασκεί σημαντική επιρροή στη σύγχρονη δημόσια ζωή. Παρότι έχει έκτοτε προσπαθήσει να ξεφύγει από τη συμφωνία που υπέγραψε προκειμένου να αγοράσει την πλατφόρμα, ίσως να μην έχει άλλη επιλογή παρά να τη φέρει εις πέρας. Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να αναλογιστούμε τον λόγο για τον οποίο διεκδικεί την ιδιοκτησία της εταιρείας.

«Δεδομένου του ότι το Τwitter λειτουργεί de facto ως η ψηφιακή πλατεία της πόλης», τουίταρε ο Μασκ στις 22 Μαρτίου, «η αποτυχία τήρησης των αρχών της ελευθερίας του λόγου υπονομεύει θεμελιωδώς τη δημοκρατία». Αποφασίζοντας να αγοράσει την εταιρεία, εξήγησε κάπου μια εβδομάδα αργότερα, «δεν με ενδιαφέρουν καθόλου τα οικονομικά… το ένστικτό μου μού λέει ότι το να έχουμε μία δημόσια πλατφόρμα την οποία ο κόσμος εμπιστεύεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό και η οποία είναι ευρέως συμπεριληπτική είναι εξαιρετικά σημαντικό για το μέλλον του πολιτισμού». Και έτσι, ως «απολυταρχικός», όπως αυτο-περιγράφεται, όσον αφορά στην ελευθερία της έκφρασης, ο Μασκ υποστηρίζει πως διασώζει την ψηφιακή πλατεία της κοινωνίας ακυρώνοντας τις πολιτικές του Τwitter που απαγορεύουν σε πολιτικούς όπως ο Ντόναλντ Τραμπ και η αμερικανίδα βουλευτής Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν να χρησιμοποιήσουν την πλατφόρμα προκειμένου να διασπείρουν ευαπόδεικτα ψεύδη και παραπληροφόρηση στο όνομα της ελευθερίας του λόγου.

Η έκκληση του Μασκ για «απόλυτη ελευθερία» του λόγου μπορεί να ακούγεται αρκετά απλή ως αφηρημένη έννοια, αλλά οι συνέπειες είναι ανησυχητικές. Για παράδειγμα, ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται ο Μασκ την ελευθερία του λόγου δικαιώνει την υπερασπιστική γραμμή του αμερικανού συνωμοσιολόγου Αλεξ Τζόουνς για τα ασυνείδητα και επιζήμια ψέματά του, συμπεριλαμβανομένου του εξωφρενικού ισχυρισμού του πως η σφαγή του 2012 σε ένα δημοτικό σχολείο του Νιούταουν, όπου ένας ένοπλος σκότωσε 26 ανθρώπους (οι 20 από αυτούς εξάχρονα και επτάχρονα παιδιά) ήταν «σκηνοθετημένη». Δικαστήριο του Κονέκτικατ μόλις απέρριψε αυτή την άποψη, διατάζοντας τον Τζόουνς να πληρώσει σχεδόν ένα δισεκατομμύριο δολάρια στις οικογένειες των θυμάτων.

Το δικαστήριο έχει δίκιο. Καμία ελευθερία δεν είναι απόλυτη. Αντιθέτως, η ουσιαστική ελευθερία απαιτεί κάποιους κανόνες για τον περιορισμό των καταχρήσεων που θα την καθιστούσαν ειδάλλως νεκρό γράμμα. Ο Μασκ έχει ήδη δώσει μια ιδέα των αλλαγών που μπορεί να κάνει στο Τwitter. Ο ισχυρισμός του πως θα σώσει την ψηφιακή πλατεία της κοινωνίας είναι θεμελιωδώς κίβδηλος. Θα πυροδοτήσει τη διάλυσή της επιτρέποντας να κατακλυστεί από τοξική παραπληροφόρηση, συμπεριλαμβανομένων deep fakes, ανούσιας προπαγάνδας, εκκλήσεων για βία, δημοσίευσης προσωπικών πληροφοριών και άλλων μορφών ανελεύθερων πράξεων κατά της ελευθερίας του λόγου.

Ο Ρίτσαρντ Κ. Σέργουιν είναι καθηγητής Δικαίου και διευθυντής του Visual Persuasion Project στη Νομική Σχολή της Νέας Υόρκης