Εθνική ασφάλεια και κοινωνική ανασφάλεια

Την επαύριο της συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ενωσης στην Πράγα το ερώτημα είναι αν αυτή θα αποτελέσει την απαρχή μιας αποκλιμάκωσης των ελληνοτουρκικών εντάσεων ή αν, αντιθέτως, οι ελληνοτουρκικός σχέσεις θα συνεχίσουν να οξύνονται εργαλειοποιούμενες από την Αγκυρα είτε για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης μέχρι τις τουρκικές εκλογές είτε για διαπραγματευτικούς λόγους μέχρις ότου επέλθει (αν και οψέποτε επέλθει) ένας συμβιβασμός μεταξύ ΗΠΑ και Ερντογάν.

Σε κάθε περίπτωση η αβεβαιότητα περί την εξέλιξη των εθνικών θεμάτων θα εξακολουθήσει να πλανάται πάνω από την ελληνική κοινή γνώμη προστιθέμενη στις κοινωνικές και οικονομικές ανασφάλειες που ήδη κατατρύχουν τα περισσότερα, και όχι μόνον τα πιο ευάλωτα, τμήματά της. Η χειρότερη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη προσλαμβάνοντας οσημέραι ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Κανείς δεν μπορεί κατά συνέπεια να ξέρει τι τήκεται η επιούσα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εύθραυστη κοινωνική ψυχολογία.

Το ζήτημα υπ’ αυτές τις συνθήκες της ακραίας αβεβαιότητας είναι πώς θα συμπεριφερθεί το εκλογικό σώμα των Ελλήνων στο κρίσιμο και αγνώστου διαρκείας μεσοδιάστημα που θα μεσολαβήσει μέχρις ότου εξαλειφθούν από την όλη εξίσωση τουλάχιστον οι άγνωστες παράμετροι των εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων.

Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι κατά κανόνα τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής ελάχιστα επηρεάζουν τις κομματικές προτιμήσεις των πολιτών. Είτε διότι σπανίως αποτελούν ουσιώδη διακυβεύματα του κομματικού ανταγωνισμού. Είτε διότι απλούστατα δεν άπτονται άμεσα των ζωτικών προβλημάτων της καθημερινότητας των πολιτών.

Είναι, όμως, επίσης αλήθεια ότι ο κανόνας αυτός παύει να ισχύει όταν υπάρχουν εξωτερικές απειλές υπαρξιακού χαρακτήρα, όπως είναι η απειλή πολέμου.

Είναι ακόμα αλήθεια ότι μέχρι σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκόμιζε ουκ ολίγα πολιτικά κέρδη διαχειριζόμενος επιτυχώς τις αλλεπάλληλες κρίσεις που σημάδεψαν τη θητεία του.

Είναι τέλος αλήθεια ότι προ των εθνικών κινδύνων η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία συσπειρώνεται γύρω από την εκάστοτε κυβέρνηση υποχρεώνοντας την όποια αντιπολίτευση να ευθυγραμμίζεται μαζί της. Οπερ πράττει σήμερα με καθυστέρηση αναδιπλούμενος και ο ΣΥΡΙΖΑ εγκαταλείποντας την αντιπαραγωγική προσπάθεια να αμφισβητήσει τους κυβερνητικούς διπλωματικούς χειρισμούς.

Αυτό, ωστόσο, δεν προδικάζει την τροπή που θα πάρει ο προεκλογικός ανταγωνισμός. Για τον απλούστατο λόγο ότι η φύση της πολιτικής μεταβάλλεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια και η πολιτική κυριαρχία δεν εξαρτάται πια τόσο από τη διαχείριση των αντικειμενικών/υλικών (οικονομικών) αντιθέσεων/προσδοκιών όσο από τη διαχείριση/κατανόηση των υποκειμενικών συναισθημάτων (ατομικών τε και συλλογικών) που εμπνέουν ο φόβος του κοινωνικού αποκλεισμού και η αγωνία της έκπτωσης από την κεκτημένη θέση στην κοινωνική ιεραρχία.

Τρανό παράδειγμα τα όσα συνέβησαν πριν από λίγους μήνες στη Γαλλία, με τον Μακρόν να θεωρεί ότι η ενασχόλησή του με την υψηλή πολιτική της επίλυσης της ουκρανικής κρίσης αρκούσε για τη διά περιπάτου επανεκλογή του στην προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας και τη Μαρίν Λεπέν να πολλαπλασιάζει τα ποσοστά της στερώντας του τελικά την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία με την επιμονή της στη μονοθεματική ατζέντα της προστασίας της αγοραστικής δύναμης των συμπολιτών της.

Τρανό παράδειγμα δεύτερο και πιο πρόσφατο, ο εκλογικός θρίαμβος της Τζόρτζια Μελόνι που εξέφρασε χαρισματικά τα αισθήματα των απηυδισμένων με τον άνευ ενσυναίσθησης και πολιτικής αποτελεσματικότητας ορθολογισμό των πολιτικών αντιπάλων της εντός και εκτός της ιταλικής Δεξιάς.