Ρεζιλίκι, πώς αλλιώς να το πεις;

Ευτυχώς υπάρχει ο Ισίδωρος Ντογιάκος και τηρούνται τουλάχιστον τα προσχήματα. Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζήτησε εξηγήσεις για την απαλλαγή, λόγω παραγραφής, των κατηγορουμένων της Siemens και παρήγγειλε έρευνα για να διαπιστωθούν οι ευθύνες. Θα είμαι ειλικρινής, ίσως και ολίγον ωμός, όσον αφορά τις προσδοκίες μου από τη δικαιολογημένη και εύλογη πρωτοβουλία του κ. Ντογιάκου. Δεν μπορώ με τίποτα να φανταστώ στην Ελλάδα δικαστική έρευνα, η οποία να καταλογίζει ευθύνες σε δικαστικό. Το, ούτως ειπείν, esprit de corps των δικαστών είναι πολύ ισχυρό για να επιτρέψει κάτι τέτοιο – το είδαμε εξάλλου και προσφάτως με την παραπομπή των Παπαγγελόπουλου και Τουλουπάκη σε δίκη.

Παρ’ όλα αυτά, η πρωτοβουλία του εισαγγελέα του ανωτάτου δικαστηρίου ήταν απαραίτητη. Ενα τέτοιο διεθνές ρεζιλίκι, επειδή δεν έφταναν στη Δικαιοσύνη μας είκοσι χρόνια για να εκδικάσει την υπόθεση, δεν γίνεται να το καταπιούμε σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Εστω και εκ των υστέρων, η ενόχληση και η αντίδραση της ηγεσίας της Δικαιοσύνης πρέπει να εκδηλωθεί εμπράκτως, ειδάλλως είναι σαν να παραδεχόμαστε σιωπηρά ότι είμαστε ένα κράτος για τα πανηγύρια. Ας είναι άκαρπη η προσπάθεια, αρκεί να σωθεί η τιμή των όπλων. Εδώ που φτάσαμε, τι άλλο να πούμε; Δεν υπάρχει τρόπος να κρύψουμε τη γύμνια μας, όσο φιλότιμα και αν προσπαθούμε.

Φυσικά, δεν γνωρίζω τα καθέκαστα μιας τόσο περίπλοκης υπόθεσης. Είμαι όμως αρκετά χρόνια εδώ τριγύρω, για να μπορώ να καταλάβω, σε πολύ αδρές γραμμές, πώς γίνεται μία τόσο πολύκροτη υπόθεση χρηματισμού πολιτικών κομμάτων να σέρνεται επί χρόνια, μέχρι να φτάσει στην παραγραφή των αδικημάτων. Και, στις παραγράφους που ακολουθούν, θα προσπαθήσω να μοιραστώ μαζί σας αυτό που έχω καταλάβει, αφού σας προειδοποιήσω όμως ότι μπορεί να κάνω λάθος.

Ποιο είναι, λέτε, το πλέον εκπροσωπούμενο επάγγελμα στη Βουλή των Ελλήνων από τότε που υπάρχει, θα τολμούσα να πω; Αν θυμάμαι σωστά τα στοιχεία από μία σχετική έρευνα προ λίγων ετών, κάτι περισσότερο από το 30% των βουλευτών είναι δικηγόροι. (Ισως μάλιστα για τον λόγο αυτό τα νομοσχέδια είναι πάντα γραμμένα με τρόπο ακατάληπτο από τους περισσότερους, πλην των δικηγόρων και όσων έχουν νομική εκπαίδευση…)

Το κράτος μας φτιάχτηκε από δικηγόρους στα μέτρα τους. Οι διαδικασίες της Δικαιοσύνης είναι σκοπίμως πολλές και χρονοβόρες, ώστε να παράγεται διαρκώς «δικηγορική ύλη», δηλαδή δουλειά για όλους του εμπλεκόμενους κλάδους: περισσότεροι δικαστές, περισσότεροι γραμματείς, περισσότεροι διοικητικοί υπάλληλοι και, φυσικά, περισσότεροι δικηγόροι. Στην Ελλάδα σήμερα όποιος τελειώσει μια νομική σχολή γίνεται και δικηγόρος, αρκεί να το θελήσει. Η διαδικασία είναι αστεία, εν σχέσει με την ανάλογη π.χ. στη Βρετανία, όπου οι εξετάσεις είναι σοβαρές. Θέλω να πω με όλα αυτά ότι η κατάσταση, που επιτρέπει σε μια υπόθεση όπως αυτή της Siemens να σέρνεται μέσα από τον λαβύρινθο της Δικαιοσύνης μέχρι να φτάνουμε στον εξευτελισμό της παραγραφής των αδικημάτων, βολεύει όλους τους εμπλεκομένους κλάδους στην απονομή της δικαιοσύνης. Ας αφήσουμε λοιπόν την παροιμιώδη και πατροπαράδοτη πτώση από τα σύννεφα για άλλη φορά.

Αν είναι όπως τα λέω παραπάνω, τότε τι την έχουμε την κυβέρνηση; Γιατί δεν επιχειρεί να μεταρρυθμίσει τη Δικαιοσύνη; Μα ήδη το κάνει! Γι’ αυτό και έχει αναθέσει ένα τόσο δύσκολο καθήκον στον Κώστα Τσιάρα… Εννοείται ότι αστειεύομαι, να το πω όμως γιατί ποτέ δεν ξέρεις. Θέλω να πω ότι ο κ. Τσιάρας είναι ιδεώδης για να μη γίνει τίποτε ουσιαστικό στη Δικαιοσύνη. Προφανώς, εικάζω εγώ, η κυβέρνηση δεν θέλει να ταρακουνήσει το οικοδόμημα. Κατανοώ την αναγκαιότητα που επιβάλλει τη σκόπιμη αδράνεια, υπό την προϋπόθεση ότι εντάσσεται στη λογική του αιώνιου προβλήματος των πεπερασμένων μέσων και των άπειρων στόχων. Αν, με άλλα λόγια, είναι θέμα προτεραιοτήτων για την κυβέρνηση, μπορώ να το καταλάβω. Κανείς λογικός άνθρωπος δεν ανοίγει όλα τα μέτωπα συγχρόνως.