Δύσβατο μονοπάτι

Μετά το πρόσφατο διάγγελμα του Πούτιν για μερική επιστράτευση, η αγορά του φυσικού αερίου σημείωσε περαιτέρω αύξηση κατά 10%, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια παρουσιάζουν περαιτέρω πτώση, ενώ η γενικευμένη αβεβαιότητα για το τι μέλλει γενέσθαι στο μέτωπο του πολέμου αλλά και της βαθιάς ενεργειακής κρίσης επαναφέρει τα σενάρια για δραματικές εξελίξεις στην ευρωπαϊκή οικονομία, με την ύφεση να είναι ουσιαστικά και νομοτελειακά αναπόφευκτη.

Οσο οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν λαμβάνουν σημαντικές και δραστικές αποφάσεις για την ενεργειακή κρίση, η ευρωπαϊκή οικονομία θα βρίσκεται στον κυκλώνα της ύφεσης και του υψηλού πληθωρισμού, γεγονός το οποίο θα επιφέρει ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα στη διαχείριση του χρέους αλλά και στη δημοσιονομική κατάσταση των κρατών-μελών. Το πιο απτό παράδειγμα της κατάστασης που επικρατεί είναι της Ιταλίας, όπου η οικονομία της βρίσκεται σε τέλμα λόγω και της πολιτικής στασιμότητας και των επικείμενων εκλογών της 25ης Σεπτεμβρίου. Το δημοσιονομικό της έλλειμμα έχει εκτιναχθεί και το δημόσιο χρέος έχει φτάσει στο δυσθεώρητο 150%, το οποίο αποτελεί και την πιο υψηλή τιμή ύστερα από καθέναν από τους δύο παγκόσμιους πολέμους.

Το κλίμα δεν φαίνεται ότι μπορεί να αναστραφεί, δεδομένου ότι οι εξαγγελίες της επικείμενης κυβέρνησης των Σαλβίνι, Μελόνι και Μπερλουσκόνι με γενναίες κρατικές ενισχύσεις θα συμβάλουν ακόμα περισσότερο στο πρόβλημα της διαχείρισης του χρέους της οικονομίας της. Επιπρόσθετα, ο ευρωσκεπτικισμός που αναβλύζει από τα λεγόμενα της Μελόνι είναι αρκετά ανησυχητικός για τις αγορές και θα δημιουργήσει έναν ακόμα βραχνά για την ισορροπία και ηρεμία της ΕΕ. Μετά την Πολωνία και την Ουγγαρία θα προστεθεί και η Ιταλία στις χώρες που δεν βλέπουν με καλό μάτι τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, κάτι που θα καταστήσει ακόμα πιο δύσκολες τις διαπραγματεύσεις αλλά και την εξεύρεση κοινών λύσεων.

Η Ευρώπη είναι σε ένα δύσβατο μονοπάτι και καλείται να βρει άμεσα την πυξίδα της προτού να είναι πολύ αργά. Τα βαριά χαρτιά της, η ενιαία αγορά, η οικονομία των υπηρεσιών αλλά και η βιομηχανία της θα πρέπει να αντέξουν ώστε να υπάρξει ανάκαμψη. Στο Ταμείο Ανάκαμψης θα πρέπει να προστεθεί άλλος ένας βαρυσήμαντος μηχανισμός που θα ανακόψει τις υπέρογκες αυξήσεις στην ενέργεια. Δύο συνεχόμενες και απανωτές κρίσεις είναι δύσκολο να μην αφήσουν τα σημάδια τους.

O Γιώργος Μελέας είναι μέλος του Εθνικού Εμπειρογνώμονα στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή