«Μπαζούκας» {LF}από 90 κεντρικές τράπεζες κατά πληθωρισμού

Σε μπαράζ γενναίων αυξήσεων επιτοκίων έχουν προχωρήσει οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου φέτος σε μια προσπάθεια να καταπολεμήσουν τoν πολύ υψηλό πληθωρισμό. Η σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής μάλιστα γίνεται με τόσο έντονους ρυθμούς, που αρκετές δεκάδες από αυτές έχουν κάνει αυξήσεις που φτάνουν ή ξεπερνούν ακόμη και το 0,75% σε μία και μόνο συνεδρίαση, κινήσεις που θεωρούνταν αδιανόητες μέχρι πέρυσι. Τη σκυτάλη σήμερα αναμένεται να πάρει ξανά η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η οποία αναμένεται, σύμφωνα με προβλέψεις αναλυτών, να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων κατά 75% ποσοστιαίες μονάδες.

Η Fed ήταν από τις πρώτες κεντρικές τράπεζες που ακολούθησαν πιο περιοριστική νομισματική πολιτική και την πορεία αυτή ακολούθησε στη συνέχεια και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί είναι ότι χθες σε αύξηση των επιτοκίων κατά μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα προχώρησε η Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας προειδοποιώντας ότι θα ακολουθήσουν και άλλες αντίστοιχες κινήσεις στην προσπάθεια αντιμετώπισης του πληθωρισμού. Τα επιτόκια της Riksbank διαμορφώνονται πλέον σε 1,75%. Ο πληθωρισμός έφθασε το 9% τον Αύγουστο στη Σουηδία λόγω των τιμών ενέργειας, ξεπερνώντας τις προβλέψεις της Riksbank. Η αύξηση ήταν η μεγαλύτερη από τον Νοέμβριο του 1992, όταν η Riksbank αύξησε επίσης το βασικό της επιτόκιο κατά μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα.

ΕΠIΘΕΣΗ. Oπως δείχνουν τα στοιχεία του Bloomberg, σχεδόν 90 κεντρικές τράπεζες έχουν αυξήσει φέτος τα επιτόκια, με τις μισές από αυτές να έχουν προχωρήσει σε αυξήσεις κατά τουλάχιστον 0,75% σε μία και μόνο συνεδρίαση. Το αποτέλεσμα είναι η παγκόσμια οικονομία να ζει τη μεγαλύτερη και ευρύτερη σύσφιγξη νομισματικής πολιτικής εδώ και 15 χρόνια. Πρόκειται για αποφασιστική απομάκρυνση από την εποχή του φθηνού χρήματος που εγκαινιάστηκε μετά την οικονομική κρίση του 2008. Εκείνη την περίοδο του φθηνού χρήματος πολλοί οικονομολόγοι και επενδυτές την είχαν θεωρήσει ως μια νέα πραγματικότητα που θα διαρκέσει και τώρα βλέπουν την κατάσταση να αλλάζει άρδην. Το τρέχον τρίμηνο θα καταγράψει τις μεγαλύτερες αυξήσεις επιτοκίων κεντρικών τραπεζών από το 1980, σύμφωνα με την JPMorgan Chase & Co., και οι αυξήσεις αυτές δεν θα σταματήσουν εκεί, δείχνουν στοιχεία του Bloomberg.

Πλέον η μεγάλη αύξηση στο κόστος δανεισμού δημιουργεί φόβους για σημαντική επιβράδυνση ή ακόμη και ύφεση της οικονομίας. Οπως δήλωσε ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ντέιβιντ Μαλπάς στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox Business, η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας είναι πιθανό να διαρκέσει πλέον πέραν του 2023.

Είναι ενδεικτικό ότι η Aνα Ουόνγκ που είναι επικεφαλής οικονομολόγος στις ΗΠΑ για το Bloomberg Economics εκτιμά ότι η Fed θα αυξήσει το επιτόκιο αναφοράς έως το 5%, ποσοστό διπλάσιο από το σημερινό επίπεδο. Αυτό θα μπορούσε να κοστίσει στην οικονομία 3,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και να προκαλέσει περαιτέρω πλήγμα στις αγορές.

Ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ είχε προειδοποιήσει τον περασμένο μήνα ότι οι κινήσεις της κεντρικής τράπεζας να ελέγξει τις τιμές θα φέρουν προβλήματα και συνέπειες στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις. Το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ιζαμπέλ Σνάμπελ από την πλευρά της έκανε αναφορά στη λεγόμενη «αναλογία θυσιών» που πρέπει να γίνουν. Πρόκειται για ορολογία που αφορά το πλήγμα που θα δεχτεί το ΑΕΠ από τις προσπάθειες για τον έλεγχο του πληθωρισμού. Η Τράπεζα της Αγγλίας από την άλλη φτάνει στο σημείο να προβλέπει ότι μπορεί να εκδηλωθεί ύφεση στη Βρετανία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, η οποία μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μέχρι το 2024.