Ελισαβετιανές αναμνήσεις…

Ημουν μαθητής του Δημοτικού σχολείου στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Ο πατέρας μου ήταν αρχισυντάκτης της καθημερινής πρωινής εφημερίδας της Θεσσαλονίκης «ΤΟ ΦΩΣ». Ανάμεσα στις πολλές προσκλήσεις για κοινωνικές εκδηλώσεις που ελάμβανε ήταν και μία για την προβολή ενός φιλμ επισήμων επικαίρων με θέμα την τελετή της στέψης της βασίλισσας Ελισάβετ Β’ στις 2 Ιουνίου του 1953. Ως γνωστό, η Ελισάβετ Β’ είχε αναγορευθεί βασίλισσα ένα χρόνο νωρίτερα (2 Φεβρουαρίου 1952) μετά τον θάνατο του πατέρα της βασιλιά Γεωργίου Ε’. Η προβολή θα γινόταν σε έναν από τους 5 θερινούς κινηματογράφους της πλατείας Αριστοτέλους, ονόματι ΕΛΛΗΝΙΣ. Φυσικά με συνόδευε μία μεγαλύτερης ηλικίας γνωστή μου κυρία στην είσοδό μου στον κινηματογράφο.

Η σχέση μου με τον θεσμό της βασιλείας ήταν τότε υβριδική έχοντας συναντήσει το ελληνικό βασιλικό ζεύγος Παύλου και Φρειδερίκης στη λίμνη των Πρεσπών σε κολυμβητικούς αγώνες που μετείχα ως κολυμβητής του Αρη Θεσσαλονίκης (κατηγορία παίδων) οι οποίοι ήσαν ενταγμένοι στις γιορτές των «Ακριτείων». Ούτε γνώριζα βεβαίως την ιδιαίτερη σημασία που έδινε και συνεχίζει να δίνει ο βρετανικός λαός στον ιστορικό θεσμό της βασιλείας. Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ αναφέρει μεταξύ άλλων στο θεατρικό του έργο «Βασιλιάς Ριχάρδος» (1577) σχεικά με τη βασιλεία: «Σε αυτό το ηγεμονικό νησί, σε αυτήν εδώ τη γη του μεγαλείου, την κατοικία του Αρη, την άλλη Εδέμ, τον δεύτερο Παράδεισο…». Οταν αργότερα το 1980 και το 1984 έζησα στο Λονδίνο με εκπαιδευτική άδεια, αντιλήφθηκα τη βαθύτερη σχέση της βρετανικής κοινωνίας με τον βασιλικό οίκο της Αγγλίας.

Τι θα μπορούσα να πρωτοθυμηθώ για το γεγονός εκείνο μετά από 70 χρόνια; Ηταν η πρώτη φορά που εισέδυσαν ο τηλεοπτικός και ο κινηματογραφικός φακός στο άδυτο του αββαείου του Westminster. Ανέτρεξα σε κείμενα που γράφηκαν τότε και ανάπλασα στη μνήμη μου το φιλμ του σημαντικού για τους Βρετανούς γεγονότος της βροχερής εκείνης ημέρας (3-2-1953), ανάλογου με αυτό που ζει τώρα η διεθνής κοινή γνώμη με τον θάνατο της βασίλισσας Ελισάβετ.

Παραμένει πάντως έντονο στη μνήμη μου το γεγονός της επίσκεψής μου το έτος 2000 στο συγκρότημα του Γουεστμίνστερ, ως απεσταλμένου της Βουλής των Ελλήνων μαζί με αρμόδιο μηχανολόγο της Τεχνικής Υπηρεσίας, όπου είχαμε την ευκαιρία να ξεναγηθούμε σε όλο το κτιριακό συγκρότημα συμπεριλαβανομένων και του διαμερίσματος της βασίλισσας, του αββαείου, των διαφόρων αιθουσών και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων της βρετανικής Βουλής κ.λπ. Σκοπός μας ήταν να ενημερωθούμε απο τους βρετανούς αρμοδίους για την πυροπροστασία του ιστορικού τετραγώνου. Μου έχει εντυπωθεί ανεξίτηλα στη μνήμη η έντεχνη απόκρυψη στη διακοσμητική οροφή του βασιλικού διαμερίσματος του συστήματος καταιονοτήρων (σπρίνκλερς).

Με ξεθωριασμένες τις κινηματογραφικές αναμνήσεις της στέψης της Ελισάβετ, αλλά πιο νωπές εκείνες του επιστημονικού ενδιαφέροντος για το Westminster, δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό να επαναλάβω εδώ στην εφημερίδα την επισήμανση σχετικά με την πυροπροστασία των ιστορικών κτιρίων στον τόπο μας. Δυστυχώς οι αρμόδιοι στη χώρα μας έχουν αναθέσει στην Πυροσβεστική την αρμοδιότητα της πυροπροστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία πιστεύω δεν διαθέτει τις αναγκαίες προϋποθέσεις Φυσικά και οι Γάλλοι τα μούσκεψαν με την πυροπροστασία της Παναγίας των Παρισίων. Ευτυχώς ο διανοούμενος πολιτικός Πρόεδρος της Βουλής μας – η οποία στεγάζεται σε ένα από τα ιστορικότερα κτίρια της χώρας – διατηρεί σχετικές ευαισθησίες και υπάρχουν ενδείξεις ότι κάτι περισσότερο θα φροντίσει για το κτίριο αυτό. Αναμένω με τη δέουσα ανυπομονησία…

Ο Κυριάκος Παπαϊωάννου είναι ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, ειδικός διεθνής εμπειρογνώμονας Πυροπροστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς