Μπορεί μια φυτική διατροφή {CR}να προσφέρει ό,τι χρειάζεστε;

^«Το 2004, ήμουν η μόνη vegan στον περίγυρό μου», λέει η Φιόνα Οουκς, μια μαραθωνοδρόμος πολλών παγκόσμιων ρεκόρ. «Αλλά τώρα βλέπεις vegan δρομείς παντού». Μια φιλόζωη που έχει δημιουργήσει το δικό της καταφύγιο ζώων, η Οουκς ίδρυσε τη δρομική ομάδα Vegan Runners το 2004. Η ιδέα προέκυψε όταν είδε στην τηλεόραση την κορυφαία βρετανίδα δρομέα μεγάλων αποστάσεων Πόλα Ράντκλιφ (και κάτοχο του παγκόσμιου ρεκόρ γυναικών στον μαραθώνιο επί 16 χρόνια με 2:15:25) και τις κάμερες γύρω της. Η Οουκς ήταν καλή δρομέας και πίστευε ότι, αν γινόταν γρηγορότερη, θα μπορούσε να βρεθεί δίπλα στη Ράντκλιφ στη γραμμή εκκίνησης του Μαραθωνίου του Λονδίνου, στην τηλεόραση, με τις λέξεις «Vegan Runners» γραμμένες στη φανέλα της.

«Ηταν ένας τρόπος προβολής αυτού του πολύ σημαντικού, για μένα σκοπού», λέει. «Είμαι βίγκαν από έξι ετών. Εχω χάσει την επιγονατίδα μου από μια ασθένεια όταν ήμουν 17 και μου είπαν ότι δεν θα ξανατρέξω ποτέ. Αν μπορούσα να το κάνω αυτό και μάλιστα ως vegan, θα έδειχνα ότι όλα είναι δυνατά». Τότε ήταν μια μοναχική σταυροφόρος, που προσπαθούσε να μυήσει τους ανθρώπους στη λέξη «vegan» με θετικό τρόπο. «Αντί να προκαλώ εντάσεις και να την μπαίνω στους άλλους για τον τρόπο διατροφής τους, με το τρέξιμο, έδινα το παράδειγμα και δημιουργούσα ενδιαφέρον με θετικό τρόπο», αναφέρει.

Ισχυρό παράδειγμα

Τερμάτισε δύο φορές στην πρώτη εικοσάδα σε μεγάλους μαραθωνίους, με καλύτερη προσωπική επίδοση 2 ώρες και 38 λεπτά, και κέρδισε επίσης τον Μαραθώνιο του Βόρειου πόλου και τον Παγωμένο Μαραθώνιο της Ανταρκτικής. Το ισχυρό παράδειγμα της Οουκς έχει κάνει τους Vegan Runners να αυξάνουν σταθερά τον αριθμό τους με τα χρόνια. Αλλά με το ενδιαφέρον για την αύξηση του βιγκανισμού, εν μέρει ως απάντηση στην παγκόσμια κλιματική κρίση, τα μέλη του κλαμπ έχουν αυξηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια. Στη Βρετανία μετρούν πολλές χιλιάδες σήμερα, με περισσότερα από 40 τοπικά «παραρτήματα» σε όλη τη χώρα· βλέπει πλέον κανείς σε όλους τους αγώνες τα χαρακτηριστικά φανελάκια τους. Οι δραστηριότητες του κλαμπ ποικίλλουν σε κάθε τοπική ομάδα, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν εβδομαδιαίες προπονήσεις και ομαδική συμμετοχή σε τοπικούς αγώνες – συνήθως με μια επίσκεψη σε ένα vegan καφέ στη συνέχεια.

Ακόμη και τα ρούχα

Τα μέλη των Vegan Runners αναμένεται να είναι vegan όχι μόνο στη διατροφή τους, αλλά και στην επιλογή των ρούχων τους. Τα περισσότερα παπούτσια τρεξίματος που δεν χρησιμοποιούν δέρμα ή σουέτ είναι vegan, αλλά μερικές φορές οι κόλλες που χρησιμοποιούνται στα παπούτσια μπορούν να κατασκευάζονται από ζωικά προϊόντα. Ο ιστότοπος των Vegan Runners www.veganrunners.org.uk/ έχει έναν χρήσιμο οδηγό για το ποιες μάρκες είναι πλήρως vegan.

Η Γκόθορν είναι vegan εδώ και σχεδόν 20 χρόνια και είναι δρομέας αποστάσεων και αθλήτρια διάθλου με συμμετοχές σε πολλές διεθνείς διοργανώσεις. Πιστεύει ότι το να είναι vegan τη βοήθησε να αποδώσει σε τόσο υψηλό επίπεδο. «Βελτιώνει τον χρόνο αποκατάστασης, είναι καλύτερο για το πεπτικό σύστημα και βοηθά τον καλύτερο ύπνο», λέει. «Ποτέ δεν είχα τόση ενέργεια όσο είχα από τότε που πέρασα από μια χορτοφαγική σε μια vegan διατροφή».

Η αντίθετη άποψη

Δεν συμμερίζονται όλοι αυτήν την άποψη. Ο Τιμ Νόουκς, ένας νοτιοαφρικανός αθλητικός επιστήμονας, διάσημος για την προώθηση μιας διατροφής πλούσιας σε λιπαρά και σε κρέας, υποστηρίζει ότι μια vegan διατροφή είναι «ατελής από πολλές απόψεις». «Με τον καιρό, ένας πραγματικά vegan αθλητής θα αντιμετωπίσει προβλήματα εκτός και αν προμηθεύεται επιπλέον ζωικά θρεπτικά συστατικά – όπως βιταμίνη Β12, σίδηρο, χολίνη και πιθανώς υψηλής ποιότητας πρωτεΐνες – από κάπου αλλού», λέει.

Η διαιτολόγος Ρενέ ΜακΓκρέγκορ, η οποία συνεργάζεται με υπερμαραθωδρόμους από πολλές χώρες, λέει ότι ενώ είναι δυνατό να είσαι vegan και καλός δρομέας, το εβδομαδιαίο διατροφικό πρόγραμμα χρειάζεται πολύ προσεκτικό σχεδιασμό. «Στην κλινική μου, πολλοί από τους αθλητές που έρχονται με σχετική ενεργειακή ανεπάρκεια έχουν γίνει vegan», λέει, προσθέτοντας ότι η υψηλή πρόσληψη φυτικών ινών που είναι πιο κοινή σε μια vegan διατροφή μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών όπως ο σίδηρος και το ασβέστιο, όπως καθώς και να εκτοπίσει την ενεργειακή πρόσληψη.

Η μεγάλη κόντρα

Δεν υπάρχουν αρκετές έρευνες σε βάθος χρόνου που να δείχνουν πώς οι vegan διατροφικές συνήθειες επηρεάζουν την αθλητική απόδοση, γεγονός που μας αφήνει ένα πεδίο μάχης με ανέκδοτα στοιχεία. Μερικοί από τους κορυφαίους δρομείς μεγάλων αποστάσεων στον κόσμο ορκίζονται στη δίαιτα με πολύ κρέας που προωθεί ο Νόουκς, ενώ άλλοι είναι vegan, με επικεφαλής τον θρυλικό υπερδρομέα Σκότ Γιούρεκ, του οποίου οι επτά συνεχόμενες νίκες στον πιο ανταγωνιστικό υπερμαραθώνιο των ΗΠΑ, το Western States 100 Mile Endurance Run, υποστηρίζουν ότι μια vegan διατροφή δεν χρειάζεται να είναι ασύμβατη με το τρέξιμο.

Για την Οουκς, το να το αποδείξει αυτό στον κόσμο είναι αυτό που τη σηκώνει από το κρεβάτι τα κρύα πρωινά. «Μου δίνει έναν λόγο να σηκωθώ και να προπονηθώ», λέει. «Να δείξω τι είναι δυνατό και να προωθήσω αυτό στο οποίο πιστεύω».

O Αδχαρανάντ Φιν είναι υπερμαραθωνοδρόμος, δημοσιογράφος και συγγραφέας.