Ενα… τραγούδι για εκείνουςτους συντρέχτες που χάθηκαν

Στις αρχές του 2021 και εν μέσω λοκντάουν, η Αμάντα Μαλ έγραψε στο περιοδικό «Atlantic» ένα κείμενο με τίτλο «Η πανδημία έχει διαγράψει ολόκληρες κατηγορίες φιλίας». Στο κείμενό της υποστήριζε πως η εκτεταμένη έλλειψη προσωπικών αλληλεπιδράσεων έχει κάνει πολλούς από εμάς να χάσουμε την επαφή με όσους βρίσκονται στην «περιφέρεια» της κοινωνικής ζωής μας: φίλους από το γυμναστήριο, μπαρτέντερ που μας ξέρουν, γνωστές φάτσες στο στέκι που πίνουμε καφέ. Αυτές τις γνωριμίες που δεν είναι σχέσεις «φιλικές» με όλη τη σημασία της λέξης και των οποίων η φαινομενική ρηχότητα διαψεύδει τη σημασία τους για την ψυχολογική μας ευημερία. «Συνειδητοποίησα πόσο μου έλειψαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι που μόνο κατά κάποιον τρόπο ξέρω» υποστήριζε.

«Για μένα, μια εκδοχή αυτού του φαινομένου έλαβε χώρα όταν η τοπική μου ομάδα τρεξίματος διέκοψε τις ομαδικές προπονήσεις στις αρχές του 2020» λέει ο συγγραφέας Μάρτιν Φριτς Χιούμπερ. «Χωρίς διαλειμματικές τις Τρίτες στον στίβο ή ομαδικά τέμπο τις Πέμπτες, ξαφνικά λαχταρούσα την παρέα ανθρώπων που ήξερα μόνο περιστασιακά —άτομα των οποίων οι ζωές ήταν συχνά σε μεγάλο βαθμό άγνωστες σε μένα, εκτός από την κοινή διεστραμμένη αίσθηση ολοκλήρωσης που νιώθαμε κάνοντας κομμάτια στο ταρτάν ή επιταχυνόμενα τρεξίματα στη βροχή».

Χαμένες παρέες

Ο αμερικανός συγγραφέας δεν το είχε συνειδητοποιήσει εκείνη τη στιγμή, αλλά το διάλειμμα που προκλήθηκε από την πανδημία από αυτές τις ομαδικές προπονήσεις θα έβαζε ένα τέλος στο συγκεκριμένο κεφάλαιο της δρομικής ζωής του. «Μέχρι να αρθούν οι περιορισμοί του COVID, είχα συνηθίσει στην ευκολία της προπόνησης μόνος μου. Είχα κάνει ένα παιδί. Είχα επαγγελματικές υποχρεώσεις. Ξαφνικά, η προοπτική του να κάνω μεσοβδόμαδα ολόκληρο… ταξίδι από το σπίτι ως τα σημεία συνάντησης μόνο και μόνο για να μπορέσω, όπως το έλεγε η γυναίκα μου, να “τρέχω πέρα δώθε” παρέα με άλλους ενηλίκους μου φαινόταν υπερβολική. Κόβοντας τις ομαδικές προπονήσεις θα κέρδιζα κάμποσο χρόνο. Ηξερα όμως ότι κάτι θα έχανα».

Ενα κλασικό κλισέ θέλει τους άνδρες να δυσκολεύονται να επεκτείνουν τους κοινωνικούς τους κύκλους μόλις φτάσουν σε μια ορισμένη ηλικία. Για τον Μάρτιν Φριτς Χιούμπερ, αυτό το κλισέ ήταν λίγο πολύ ακριβές. «Ολοι οι στενοί μου φίλοι», γράφει στο περιοδικό «Outside», «είναι άνθρωποι που γνωρίζω εδώ και δεκαετίες, άνθρωποι που γνώρισα εκείνα τα τέλεια χρόνια που υπήρχε ατελείωτος χρόνος για να βγαίνουμε. Μια από τις πιο καταθλιπτικές πτυχές του τρέχοντος κοινωνικού μου περιβάλλοντος είναι ότι όλοι φαίνεται να πιστεύουν ότι για για να πάμε για έναν καφέ πρέπει πρώτα να “κανονίσουμε”. Οι δρομικές μου φιλίες πρόσφεραν μια ανακούφιση από την τυραννία του προγραμματισμού. Είναι ίσως λίγο παράλογο, αφού λίγα πράγματα είναι τόσο ακριβέστατα προγραμματισμένα όσο ένα πρόγραμμα προπόνησης για Μαραθώνιο. Ομως δεν χρειάστηκε ποτέ να τηλεφωνήσω στους δρομείς φίλους μου για να κανονίσουμε. Ηξερα ότι την τάδε μέρα θα ήταν εκεί».

Ο περίεργος δεσμός

Οι συντρέχτες, οι σύντροφοι στο τρέξιμο, έχουν ένα περίεργο είδος δεσμού. Η βασική ιδέα είναι να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον να φτάσει σε ένα ορισμένο επίπεδο ζορίσματος. Δουλεύουμε μαζί, αλλά είμαστε επίσης πολύ μόνοι. «Για χρόνια έκανα προπονήσεις με την ίδια ομάδα ανθρώπων χωρίς να συναντήσω κανέναν από αυτούς αλλού, πέρα από το τρέξιμο» συνεχίζει ο Χιούμπερ. «Η φύση της σχέσης μας ήταν ότι κυνηγούσαμε ο ένας τον άλλον σε μια συγκεκριμένη διαδρομή ή σε έναν τετρακοσάρη στίβο και μετά εξαφανιζόμασταν στις χωριστές ζωές μας μέχρι την επόμενη φορά».

Φυσικά, το γεγονός ότι τραβάει ο ένας τον άλλον στα ζόρια των προπονήσεων δεν είναι η μόνη πηγή συντροφικότητας. Υπάρχουν και τα χαλαρά χιλιόμετρα. Αναπόφευκτα, οι συντρέχτες σου είναι οι άνθρωποι με τους οποίους περνάς πολύ χρόνο κουβεντιάζοντας περί ανέμων και υδάτων. Υπάρχουν πολύ λίγες δραστηριότητες που να ευνοούν την ψιλικουβέντα όπως κάνει το τρέξιμο. Στις ΗΠΑ, ψυχοθεραπευτές ενσωματώνουν το τρέξιμο στη θεραπεία ασθενών τους: το να μιλάς σε κάποιον δίπλα δίπλα, σε αντίθεση από πρόσωπο με πρόσωπο, μπορεί να ρίξει αναστολές και να σε κάνει να ξεγυμνώσεις την ψυχή σου. Ισως αυτό οφείλεται στο ότι νιώθουμε παρέα ιδρωμένοι και ευάλωτοι, αλλά το τρέξιμο φαίνεται να ενισχύει την ειλικρίνεια. Τρέξτε παρέα με κάποιον και ίσως ανακαλύψετε ότι η γάτα του πέθανε εκείνο το πρωί ή ότι ταλαιπωρείται από διάρροια. Με τους συναδέλφους στο γραφείο, αυτό μπορεί ίσως να μην είναι πρέπον, μα σε ένα τρέξιμο είναι τίμιο.

Ιδρωμένα πρόσωπα και ηλίθια χαρά

Τα άτομα με τα οποία προπονούμαστε είναι συχνά και τα άτομα με τα οποία τρέχουμε αγώνες. Αν υποθέσουμε ότι όλοι μας έχουμε επενδύσει συναισθηματικά σε μια τέτοια αντικειμενικά ανούσια επιδίωξη, θα βιώσουμε ο ένας τη χαρά ή τη στενοχώρια του άλλου. Αυτά τα πράγματα τείνουν να μένουν μαζί σας. «Πού και πού θα πετύχω στα σόσιαλ μίντια έναν παλιό συντρέχτη με τον οποίο έχω χαθεί εδώ και χρόνια» λέει ο Χιούμπερ. «Θυμάται δόξες του παρελθόντος, υπενθυμίζοντας εκείνον τον έναν αγώνα όπου τα πάντα του είχαν βγει τέλεια. Θυμάμαι γιατί ήμουν εκεί. Κάπου στο τηλέφωνό μου υπάρχει μια φωτογραφία των δυο μας με ιδρωμένα πρόσωπα και εκφράσεις καθαρής, ηλίθιας χαράς». Είναι ο ενθουσιασμός που μοιραζόταν εκείνο που λείπει περισσότερο στον αμερικανό συγγραφέα. Το συναίσθημα να δουλεύεις μαζί για τον ίδιο στόχο και να βλέπεις όλα αυτά τα βασανιστικά χιλιόμετρα να επαναλαμβάνονται και να αποδίδουν. Ακόμη και ύστερα από πολλά χρόνια, η διαδικασία οικοδόμησης φυσικής κατάστασης εξακολουθεί να μοιάζει μαγική. Το γεγονός ότι εάν κάνεις έναν ορισμένο αριθμό προπονήσεων σε μια αρκετά συμπιεσμένη χρονική περίοδο, μπορείς να τρέξεις 42 χλμ. με ρυθμό που φαινόταν αδιανόητος πριν από μερικούς μήνες.

«Εχω γίνει καλύτερος στο να κάνω αυτές τις προπονήσεις μόνος μου, καλύτερος στο να πιέζω τον εαυτό μου χωρίς κανέναν να με τραβάει» καταλήγει. «Αλλά αυτή η νέα αυτοδυναμία έχει και τα αρνητικά της. Είναι ένα πράγμα να είσαι σωματικά ικανός να τρέχεις με συγκεκριμένο ρυθμό για συγκεκριμένο αριθμό χιλιομέτρων. Είναι άλλο πράγμα να πιστεύεις ότι αξίζει τον κόπο το να ζορίζεσαι και μάλιστα εθελοντικά. Αυτό είναι το άλλο, πιο άυλο, όφελος του τρεξίματος με μια ομάδα: η αμοιβαία διαβεβαίωση ότι όλα αυτά είναι μια καλή χρήση του περιορισμένου χρόνου μας».