Τι πρέπει να γνωρίζετε για τους κεραυνούς

Η είδηση έκανε πριν από λίγες μέρες τον γύρο της χώρας, ενώ σκόρπισε θλίψη στη δρομική κοινότητα. Ενας άνδρας 55 ετών που συμμετείχε στον trail αγώνα Six Peaks στο Φαλακρό Δράμας έχασε τη ζωή του χτυπημένος από κεραυνό, ενώ ένας συναθλητής του 56 ετών τραυματίστηκε σοβαρά. Το δυστυχές περιστατικό, αν και μοιάζει μεμονωμένο, στην πραγματικά δεν είναι. Σύμφωνα με τις στατιστικές, 53 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κατά μέσο όρο σε όλο τον κόσμο χτυπημένοι από κεραυνό ενώ δεκάδες άλλοι υφίστανται σοβαρούς τραυματισμούς που μπορούν να προκαλέσουν μακροπρόθεσμες διαταραχές στην υγεία, όπως απώλεια μνήμης, ελλειμματική προσοχή, δυσκαμψία στις αρθρώσεις, ευερεθιστότητα, κόπωση, αδυναμία, μυϊκούς σπασμούς και κατάθλιψη. Ανάμεσα σε εκείνους που βρίσκονται αντιμέτωποι με τους κεραυνούς είναι και οι δρομείς, κυρίως εκείνοι των ορεινών στίβων. Τι μπορούν να κάνουν λοιπόν για να προστατευτούν από αυτούς; Να το βάλουν άραγε στα πόδια ή να προσπαθήσουν κάπου να καλυφθούν;

Παρακολουθήστε τον ουρανό

Αν ξεσπάσει μια καταιγίδα και τρέχετε έξω, δεν μπορείτε να κάνετε και πολλά πράγματα. Οπότε αν σχεδιάζετε να βγείτε για τρέξιμο, κυρίως τον χειμώνα, καλό είναι πριν φύγετε από το σπίτι να δείτε την πρόγνωση του καιρού και να προτιμήσετε τις ώρες της ημέρας που οι συνθήκες είναι καλύτερες. Αν πάλι βρεθείτε έξω ενώ έρχεται η καταιγίδα, παρακολουθήστε τον ουρανό για να αναζητήσετε τα σημάδια ενός επικείμενου κεραυνού. Ο ήχος της βροντής είναι ένα σημάδι ότι η καταιγίδα ετοιμάζεται να σας χτυπήσει. Εχετε το πολύ μισή ώρα μέχρι ν’ αρχίσουν να πέφτουν οι στάλες της βροχής κι αργότερα οι κεραυνοί, οπότε μη χάσετε λεπτό. Αλλα σημάδια είναι τα μαλλιά που ηλεκτρίζονται, το τρίξιμο μικρών μεταλλικών αντικειμένων καθώς κι ένας ηλεκτρισμός στην ατμόσφαιρα.

Καταφύγιο σε κλειστό χώρο

Η καλύτερη λύση είναι να αναζητήσετε καταφύγιο σε κάποιον κλειστό χώρο. Αν είστε κοντά στο αυτοκίνητό σας, μπορεί κι αυτό να σας προσφέρει ασφάλεια, αρκεί να μην έρχεστε σε επαφή με τα μεταλλικά του τμήματα. Ακόμα κι αν το χτυπήσει κεραυνός, η ενέργεια θα περάσει το εξωτερικό κέλυφός του, αλλά δεν θα βλάψει τους επιβάτες του. Αν πάλι δεν βρείτε κάποιο κτίσμα ή όχημα για να μπείτε, αποφύγετε να σταθείτε κάτω από ένα ψηλό ή απομονωμένο δέντρο. Τα δέντρα ενδέχεται να λειτουργήσουν σαν αλεξικέραυνο, τραβώντας την ενέργεια από τους κεραυνούς από την κορυφή στις ρίζες, τραυματίζοντας όποιον κρύβεται από κάτω τους. Ακόμα κι αν δεν είστε από κάτω ή κοντά του, η ηλεκτρική εκκένωση μπορεί να ταξιδέψει έως και 30 μέτρα κατά μήκος του εδάφους και να φτάσει σε εσάς χτυπώντας σας.

Προσοχή στις κορυφογραμμές

Ενα άλλο σημείο που πρέπει να αποφύγετε είναι οι εκτεθειμένες κορυφογραμμές και οι κορυφές. Οι κεραυνοί χτυπούν συχνά τις κορυφές λόφων και βουνών, ενώ οι κοιλάδες και τα φαράγγια είναι σχετικά ασφαλέστερα. Οπότε αν είστε ψηλά, τρέξτε να κατεβείτε προς πιο επίπεδα σημεία, αφού εκεί ελλοχεύουν μικρότεροι κίνδυνοι. Το νερό φυσικά απαγορεύεται! Κι αυτό γιατί δεν είναι ότι το νερό προσελκύει τον κεραυνό αυτό καθαυτό, αλλά είναι καλός αγωγός του ηλεκτρισμού και αυξάνει τις πιθανότητες να τραβήξει την εκκένωση αν πέσει κοντά σας. Εχει παρατηρηθεί βέβαια πως όσοι είναι βρεγμένοι τραυματίζονται λιγότερο εάν κεραυνοβοληθούν καθώς το ρεύμα περνάει πάνω από το δέρμα τους προς το έδαφος αποφεύγοντας τους εσωτερικούς τραυματισμούς του σώματος, χάρη στο φαινόμενο flashover.

H αναζήτηση προστασίας κάτω από βράχους ή στην είσοδο μιας σπηλιάς μπορεί να σας βάλει σε κίνδυνο, καθώς μια προεξοχή επιτρέπει στο ρεύμα να διασχίζει τα κενά. Αν δεν έχετε άλλο καταφύγιο, τουλάχιστον απομακρυνθείτε όσο το δυνατόν περισσότερο από την είσοδό τους.

Αποφύγετε τα μέταλλα

Μείνετε επίσης μακριά από υπέργεια καλώδια τηλεφώνου και ηλεκτρικού ρεύματος, μεταλλικές κουπαστές, γέφυρες και βρεγμένα σχοινιά όπως και από κάθε τύπο μετάλλου, αφού είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού σε περίπτωση χτυπήματος κεραυνού. Μόλις βρείτε ένα καλό σημείο, πάρτε μια θέση με το σώμα σας που να σας βοηθήσει να μειώσετε τον κίνδυνο τραυματισμού. Το ζητούμενο είναι η ελαχιστοποίηση της επαφής με το έδαφος. Οπότε από το να ξαπλώσετε, φροντίστε να σκύψετε και κρατώντας τα πόδια σας ενωμένα να πάρετε μια εμβρυϊκή στάση. Ακόμα, αφαιρέστε από πάνω σας μεταλλικά αξεσουάρ. Αν τρέχετε με άλλους, απλωθείτε στον χώρο. Σε περίπτωση που χτυπήσει κεραυνός, έτσι ελαχιστοποιείται η πιθανότητα να τραυματιστούν όλοι αν είναι διασκορπισμένοι. Εκείνοι που δεν θα πληγούν, θα τρέξουν να φέρουν βοήθεια ή να προσφέρουν ιατρική φροντίδα. Οποιος έχει χτυπηθεί, δεν έχει ηλεκτρικό φορτίο για να προκαλέσει θερμοπληξία στους γύρω του, οπότε μπορούν να τον προσεγγίσουν οι διασώστες χωρίς δεύτερη σκέψη.