Ας προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο

Ο κόσμος μας οδεύει προς κλιματικό κατακλυσμό. ‘Η μήπως βρίσκεται ήδη εκεί; Πριν από λίγο καιρό, οι γραμμές μάχης της παγκόσμιας θέρμανσης ήταν ξεκάθαρες: είτε πίστευες ότι συνέβαινε και ότι προέκυψε από τους κολοσσιαίους όγκους άνθρακα που εκλύονται από ανθρώπινες δραστηριότητες είτε όχι. Καθώς η καταστροφή του πάλαι ποτέ σταθερού κλίματός μας γίνεται πιο εμφανής κάθε χρόνο, η άρνηση γίνεται όλο και πιο άσχετη και χαράσσονται νέες γραμμές μάχης.

Ενώ η εκτεταμένη ζέστη, η ξηρασία και οι πυρκαγιές έχουν κρατήσει την κλιματική αλλαγή στη δημοσιότητα, έχουν επίσης αυξήσει τις εντάσεις μεταξύ αυτών που αποκαλώ κατευναστές του κλίματος, που επιδιώκουν να ελαχιστοποιήσουν πόσο άσχημη θα είναι τελικά η κλιματική κατάρρευση, και εκείνων που ειλικρινά ανησυχούν ότι μπορεί να είναι καταστροφική, ίσως ακόμη και να αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τον πολιτισμό και πιθανώς την ίδια την ανθρωπότητα.

Η καταστροφή στην κλιματική αρένα δεν είναι κάτι καινούργιο και κοιτάζοντας γύρω μας τις ακραίες καιρικές συνθήκες που μαίνονται σε μεγάλο μέρος του κόσμου αυτό το καλοκαίρι, είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί πολλοί από εμάς μπορεί να φοβόμαστε για το μέλλον. Αλλά τα αισθήματα καταστροφής δεν είναι απλώς αόριστες διαισθήσεις για κάτι άσχημο που μας περιμένει.

Ερευνα του 2020 έδειξε ότι ο κόσμος βρίσκεται σε τροχιά αντίστοιχη με το χειρότερο σενάριο της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή. Αυτό δεν προϋποθέτει κανέναν μετριασμό των εκπομπών αφού συνεχίζουμε να εργαζόμαστε ως συνήθως, οδηγώντας σε μια καταστροφική αύξηση της θερμοκρασίας κατά 5 βαθμούς Κελσίου ή περισσότερο μέχρι το τέλος του αιώνα. Οι ενέργειες για τον περιορισμό των εκπομπών ρύπων εξακολουθούν να γίνονται πολύ αργά, αλλά είναι ήδη ξεκάθαρο ότι δεν είμαστε συλλογικά αρκετά ανόητοι για να μην κάνουμε τίποτα.

Το να καταλήξουμε σε μια προσέγγιση που θα ικανοποιούσε όλες τις πλευρές είναι προβληματική και ίσως μη ρεαλιστική. Η αλήθεια είναι ότι τα πιο ακραία σενάρια κλιματικής κατάρρευσης είναι απίθανο να πραγματοποιηθούν, και ακόμη και εκείνοι οι επιστήμονες που τα έχουν επισημάνει συμφωνούν με αυτό. Ωστόσο, είναι δυνατά, και ως εκ τούτου έχουμε καθήκον να τα αντιμετωπίσουμε, έστω και μόνο επειδή η τήρηση της αρχής της προφύλαξης είναι ξεκάθαρη κοινή λογική.

Η πραγματικότητα είναι ότι η κατανόησή μας για τα πιθανά σημεία ανατροπής και τα αποτελέσματα ανάδρασης παραμένει πολύ περιορισμένη για να είμαστε σίγουροι για το πόσο σοβαρή θα καταλήξει να είναι η κλιματική κατάρρευση. Η μέση λύση δεν θα ήταν προς όφελος κανενός – έτσι, όπως για τις περισσότερες καταστάσεις όπου ο κίνδυνος είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί, υπάρχει μόνο ένας λογικός τρόπος να προχωρήσουμε: να ελπίζουμε για το καλύτερο, ενώ προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο.