Λογισμικά κατασκοπείας και δημοκρατική τύφλωση

Η Ελληνική Δημοκρατία πάλι κακοποιείται και μικραίνει. Η κοινωνία φορτώνεται χρέη, για τις σημερινές κι επόμενες γενιές, και φτωχαίνει. Το πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης βλέπει τις καταστάσεις να αλλάζουν ραγδαία και τρέχει πίσω τους, ενασχολούμενο με τον εαυτό του, κομματοκρατούμενο κι αρχηγοκεντρικό, αναντίστοιχο με την πραγματικότητα μιας εποχής ξεχωριστής ιστορικής δυναμικής. Στην καθημερινότητα της ζωής, κι ας εκδηλώνεται ασυνάρτητη κι ασύνταχτη, υπάρχουν παντού δημιουργικές δυνάμεις, με συναίσθηση των καιρών κι επίγνωση των περιστάσεων, που αγωνιούν και αγωνίζονται για την Ελλάδα του 21ου αιώνα, για να μην την παραμορφώσουν τα προβλήματα, τα μέσα και οι μηχανισμοί, που δικτυώνουν, ελέγχουν και αποδιοργανώνουν τα πάντα, αλλά και οι μικρές και μωρές ηγεσίες της.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που εξηγούν αιτιωδώς γιατί επανέρχεται, διαχρονικά, το καίριο ερώτημα: «Ποιος κυβερνά αυτή τη χώρα;». Που σημαίνει, τι πράγματι συμβαίνει με τη διακυβέρνηση και τη λειτουργία του πολιτεύματος, πόσο εναρμονισμένα είναι τα συνταγματικά κηρύγματα με τις θεσμικές και πολιτικές πρακτικές, ποια πραγματική ή εικονική δημοκρατία βιώνει στην καθημερινότητά της η υπάρχουσα κοινωνία; Πρόκειται για θεμελιώδη ζητήματα κοινωνικής συνοχής και πολιτικής ταυτότητας, δημοκρατικής αυτοεκτίμησης και εθνικής προοπτικής. Η διαπίστωση υποκλοπών στον δημόσιο βίο, μέσα από κρατικές υπηρεσίες, συνακροάσεις, επισυνδέσεις και παγιδεύσεις, προσθέτει δημοκρατική οργή και πολιτισμική αποστροφή στην υπάρχουσα διαταραχή των πάντων από την πανδημία, στην κλιματική θλίψη από τις καταστροφές, στην ανασφάλεια από την ακρίβεια και τη φτωχοποίηση, στην αβεβαιότητα από τον ενεργειακό ανταγωνισμό, κι έναν ακόμα επιθετικό πόλεμο, κατά της ανθρωπότητας.

Το υπαρκτό και γενικευμένο, καθώς φαίνεται, πρόβλημα των παρακολουθήσεων από την ΕΥΠ και άλλα συνεργαζόμενα με αυτήν ιδιωτικά κέντρα, με σύγχρονα ψηφιακά μέσα και δυνατότητες κρυπτογραφημένων παγιδεύσεων, αποκαλύπτει έκνομη δραστηριότητα κρατικών φορέων, με κεντρική πολιτική κυβερνητική εξάρτηση. Δεν είναι ένα απλό ολίσθημα συμπεριφοράς, αλλά συνιστά κακουργηματική παραβατικότητα σε βάρος του κράτους δικαίου και του Συντάγματος. Ολα τα άλλα είναι γνωστές και κούφιες παλιλλογίες, που αντί να δικαιολογούν τα αδικαιολόγητα, τα κάνουν πιο προκλητικά. Οι φορείς συλλογής κι αξιοποίησης πληροφοριών είναι στην πραγματικότητα μηχανισμοί άσκησης εξουσίας και επιβολής επιθυμητής επιρροής, τόσο στην αγορά όσο και στο κοινωνικοπολιτικό πεδίο. Γι’ αυτό και αυτά τα πολυμέσα είναι όργανα των κυβερνοεπιθέσεων και εργαλεία των αντιδημοκρατικών αυταρχικών καθεστώτων. Κι ενώ από τη μια είναι ανοιχτά τα μέτωπα μεταξύ δημοκρατικών θεσμών και της «νέας διεθνούς» των κατασκοπευτικών τεχνολογιών, από την άλλη τα ίδια κράτη, απόλυτα εξαρτημένα τεχνολογικά, γίνονται πρόθυμοι και συστηματικοί πελάτες στην αγορά των παρείσακτων λογισμικών. Αυτά όμως τα παρείσακτα λογισμικά κατασκοπείας είναι που εισβάλλουν στις τυπικές συνταγματικές δημοκρατίες και τις λεηλατούν, χωρίς οι τελευταίες να διαθέτουν κυβερνήσεις, που να θέλουν και να μπορούν να αυτοπροστατευθούν, για να μη μετατραπούν σε «ημιδημοκρατίες» ή «κρυπτοαυταρχίες».

Οι όλες συνθήκες, που αποκαλύπτονται, παραπέμπουν σε εγχείρημα στοχευμένο και μεθοδευμένο έτσι, ώστε η επιχειρησιακή παράνομη δράση να κρυφτεί στην τυπική νομιμοφάνεια, προκειμένου να παραβιαστεί ουσιαστικά η συνταγματική δημοκρατική νομιμότητα. Με ιδιαίτερα, δηλαδή, τεχνάσματα. Το αυτοεκθειαζόμενο «επιτελικό κράτος» έγινε φωλιά αντιδημοκρατικών μηχανισμών. Η επίκληση της πολιτικής ευθύνης από τον Πρωθυπουργό και όποιον άλλον κυβερνητικό παράγοντα είναι η γνωστή επικοινωνιακή σκηνοθεσία, για να μη συνομολογηθεί η υπαιτιότητα και να μην καταλογισθούν οι κυρώσεις, σε αναλογία με τη βαρύτητα της παραβίασης του Συντάγματος. Οι ασκήσεις ευθυνοφοβίας και υποκρισίας σε τέτοια υπόθεση αποτελούν μια ακόμη παραβίαση του Κράτος Δικαίου. Ούτε η πολιτική ευθύνη αναλαμβάνεται δι’ αντιπροσώπων, ούτε οι κυρώσεις επιβάλλονται κατά παραπομπή. Η πολιτική ευθύνη δεν είναι φραστική ρήτρα, χωρίς πραγματικό περιεχόμενο λογοδοσίας, κυρώσεων κι εκπτώσεων, πέραν των θεατρικών παραιτήσεων.

Από το 1974, μέχρι και σήμερα, η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία της πρώιμης και ύστερης Μεταπολίτευσης, της αδιατάρακτης, πολύχρονης συνταγματικής σταθερότητας και πολιτικής ομαλότητας, βρέθηκε πολλές φορές αντιμέτωπη με την προβληματική λειτουργία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και άλλων κέντρων ασφάλειας. Γιατί στο εσωτερικό τους λειτουργούν σαν στεγανά εξουσίας, άβατα στον κοινοβουλευτικό πολιτικό έλεγχο, με εθισμό στις παραθεσμικές και παρακρατικές πρακτικές. Αλλά και γιατί, κατά τη θέσπιση του νομοθετικού πλαισίου λειτουργίας τους, με πολιτική δειλία και υστεροβουλία, οι ισχυρές, κάθε φορά κυβερνήσεις δεν προσδιόρισαν με αυστηρότητα, στους διαδοχικούς εκτελεστικούς νόμους, τα κριτήρια στενής ερμηνείας όρων και λόγων εξαίρεσης από τη συνταγματική ρήτρα, για να μη χρησιμοποιούνται καταχρηστικά και ανατρέπουν την εγγυητική λειτουργία του Συντάγματος. Εργο των χειρών όλων των κυβερνήσεων, ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ, αυτό το θεσμικό κανονιστικό θεσμικό πλαίσιο δεν είναι αποτελεσματικό κι αξιόπιστο υπέρ των ελευθεριών, των δικαιωμάτων και των δημοκρατικών εγγυήσεων, γι’ αυτό και παραβιάζεται «μετ’ επιγνώσεως και επιτάσεως». Υπάρχει θεσμικό και δικαιοκρατικό κενό, που το χειρίζεται η πολιτική σκοπιμότητα των εκάστοτε κυβερνήσεων, αλλά και η εγκληματική ασυδοσία ύποπτων μηχανισμών και διασυνδέσεων, που δρουν με κανόνες εγκληματικής οργάνωσης.

Τα δεδομένα που αποκαλύφθηκαν και όσα συναφή θα προκύψουν τεκμηριώνουν τη μη ομαλή λειτουργία του πολιτεύματος, τη στρέβλωση του δημοκρατικού κοινοβουλευτισμού και τον ακρωτηριασμό του συνταγματικού Κράτους Δικαίου. Σε μια οργανωμένη δημοκρατική πολιτεία τέτοια συμβάντα προκαλούν θεσμικό συγκλονισμό και κοινωνική αναστάτωση, γιατί πολιτικά και ηθικά είναι εκτός ορίων δημοκρατικής ανοχής. Δεν αντιμετωπίζονται με Προεδρικά και Πρωθυπουργικά διαγγέλματα, που τα εκφωνούν οι αξιωματούχοι, αλλά τα γράφουν οι γνωστοί λογογράφοι τους, «κατά τα μυαλά που κουβαλάνε», γνωστά και μη εξαιρετέα για κάποιους. Στις 24 Ιουλίου, στους κήπους του Προεδρικού Μεγάρου, επικρατούσε ευωχία και επίδειξη αλληλοχαιρετισμών, για τα παραπολιτικά στιγμιότυπα. Σήμερα τα ίδια πρόσωπα, άλλα αμήχανα κα κατσουφιασμένα, άλλα εμφανώς ενοχοποιημένα και ευθυνόφοβα και άλλα θυμωμένα και καταγγελτικά, προσωποποιούν την πολιτική ηγεσία ενός κοινοβουλευτικού κράτους που αυτοδιασύρεται.

Η ομαλή λειτουργία του πολιτεύματος είναι πρώτιστη ευθύνη της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας, αλλά και πρωταρχικό καθήκον κάθε πολίτη. Και δεν πρόκειται για ευθύνη και καθήκον διακηρυκτικού χαρακτήρα, αλλά για επιταγή συμπεριφοράς, στάσης και δράσης. Οταν αποκαλύπτονται τέτοιες καταστάσεις, κανείς δεν «σώζει την ψυχή του», λειτουργώντας «κατά τα ειωθότα». Γιατί το πρόβλημα που αποκαλύφθηκε, απροσδιορίστων διαστάσεων, είναι από εκείνα που σωστά αποτελούν κρίσιμο δείκτη για την ποιότητα της δημοκρατίας, την αξιοπιστία της θεσμικής συγκρότησης και λειτουργίας, την αποτελεσματικότητα του Κράτους Δικαίου. Το πολιτικό παράδοξο όμως, που προκύπτει είναι, ότι ενώ όλοι ομονοούν στις διαπιστώσεις για την ηθελημένη θεσμική ανεπάρκεια, εντούτοις διχογνωμούν για το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο που ο καθένας το θέτει στα μέτρα του και για λογαριασμό του. Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει την ευχέρεια από το Σύνταγμα να προτείνει στην κυβέρνηση σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών και να ζητήσει τη θέσπιση εθνικού πλαισίου δημοκρατικής προστασίας και κοινωνικής κατοχύρωσης έναντι των λογισμικών κατασκοπείας. Να δημοσιοποιήσει την πρωτοβουλία της, και να πιέσει να γίνει αποδεκτή, αφού κατά το Σύνταγμα η κυβέρνηση αποφασίζει. Η κυβέρνηση να ενημερώσει, να αποκαλύψει όλα τα δεδομένα, που δεν είναι δύο και τρία, και να αποδεχτεί την υπαιτιότητά της. Δεν είναι πανάκεια τα συμβούλια των πολιτικών αρχηγών και οι προ ημερησίας διατάξεως συζητήσεις, αλλά έχουν τη σημασία τους. Και τα πολιτικά κόμματα πέρα από την άσκηση του αυστηρού κοινοβουλευτικού και πολιτικού ελέγχου, να προτείνουν ευρύτερα αποδεκτό κι αξιόπιστο θεσμικό πλαίσιο.

Είναι αυτονόητο ότι το υπάρχον κανονιστικό πλαίσιο για την ΕΥΠ και τα κέντρα ασφάλειας πρέπει να αλλάξει, όχι βέβαια με ένα ακόμα δημιούργημα κυβερνοκομματικής έμπνευσης. Το πώς δημιουργούνται τα θεσμικά συστήματα που εξασφαλίζουν ευρύτερη αποδοχή και διασφαλίζουν αποτελεσματικούς ελέγχους δεν είναι κάτι άλυτο και καινοφανές για τον ελληνικό κοινοβουλευτισμό. Οπως επίσης δεν είναι επιτρεπτό να συνεχίζεται η σκόπιμη ασάφεια ή η διλημματική πόλωση στα θέματα συνταγματικών δημοκρατικών εγγυήσεων και εθνικής ασφάλειας ή προστασίας της δημόσιας τάξης. Τα διλήμματα επιλύονται δημοκρατικά, χωρίς προφάσεις και υποκριτικές εκπτώσεις, που δυστυχώς μέχρι σήμερα εξέθρεψαν «επιθυμητή ανομία» και «αξιοποιήσιμη παρακολούθηση» πολλών κατά το δοκούν στελεχών και υπηρεσιών. Υπάρχουν εγκληματικά λογισμικά κατασκοπείας που πρέπει να απαγορευτούν και να ελεγχθούν οι επιχειρήσεις που τα εμπορεύονται και παρανομούν ή βλάπτουν με αγροίκο κυνισμό, σε κοινή θέα. Οι εκρηκτικές συνέπειες του προβλήματος δεν γειώνονται με χειρισμούς ρουτίνας, ούτε ξεχνιούνται με τον καιρό, ούτε κομματικά χειραγωγούνται από το κυβερνητικό σύστημα επιρροής.

Οταν παραβιάζεται το Σύνταγμα, τότε διαστρέφεται το πολίτευμα, διαφθείρονται οι θεσμοί και διαβρώνεται η κοινωνία, ξεφτίζουν οι αρχές του δημοσίου βίου και οι ηγεσίες του ξεπέφτουν. Εκτυλίσσεται στην ουσία μια πολιτική τραγωδία που μετατρέπει τους πρωταγωνιστές της δημοκρατικής ύβρεως σε αθύρματα του εαυτού τους.